Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2018 Pozycja 845
©Telksinoe s. 1/45
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2018 r.
poz. 845, 1230,
Dz. U. z 2019 r.
poz. 1309.
U S T A W A
z dnia 15 grudnia 2000 r.
o spółdzielniach mieszkaniowych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. 1. Celem spółdzielni mieszkaniowej, zwanej dalej „spółdzielnią”, jest
zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin,
przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów
jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.
11. Spółdzielnia mieszkaniowa nie może odnosić korzyści majątkowych
kosztem swoich członków, w szczególności z tytułu przekształceń praw do lokali.
2. Przedmiotem działalności spółdzielni może być:
1) budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków
spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach
lokali mieszkalnych;
11) (uchylony)
2) budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków
odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych
lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współ-
własności w garażach wielostanowiskowych;
3) budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na
rzecz członków własności tych domów;
4) udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych
lub domów jednorodzinnych;
5) budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży
znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym
przeznaczeniu.
29.08.2019
©Telksinoe s. 2/45
3. Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi
jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków.
4. Statut spółdzielni określa, którą działalność spośród wymienionych w ust.
2 i 3, prowadzi spółdzielnia.
5. Spółdzielnia może zarządzać nieruchomością niestanowiącą jej mienia lub
mienia jej członków na podstawie umowy zawartej z właścicielem
(współwłaścicielami) tej nieruchomości.
6. Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na
zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta
związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1.
7. W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia
16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2017 r. poz. 1560 i 1596),
z zastrzeżeniem ust. 8 i 9.
8. Przepisów ustawy wymienionej w ust. 7, dotyczących wystąpienia ze
spółdzielni, wykluczenia ze spółdzielni i wykreślenia z rejestru członków
spółdzielni, nie stosuje się. Osoba będąca założycielem spółdzielni oraz właściciel
lokalu będący członkiem spółdzielni może wystąpić z niej za wypowiedzeniem.
9. Nie stosuje się przepisów ustawy wymienionej w ust. 7 dotyczących
udziałów i wpisowego, a także przepisów dotyczących obowiązku złożenia
deklaracji w celu przyjęcia w poczet członków spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 3.
Art. 2. 1. Lokalem w rozumieniu ustawy jest samodzielny lokal mieszkalny,
a także lokal o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 oraz z 2017 r.
poz. 1529).
2. Lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy jest również pracownia
twórcy przeznaczona do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki.
3. Domem jednorodzinnym w rozumieniu ustawy jest dom mieszkalny, jak
również samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona
przede wszystkim do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Do domów jedno-
rodzinnych stosuje się przepisy ustawy dotyczące lokali.
4. Wartością rynkową lokalu w rozumieniu ustawy jest wartość określona na
podstawie przepisów działu IV rozdziału 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, 50 i 650).
29.08.2019
©Telksinoe s. 3/45
5. Osobą bliską w rozumieniu ustawy jest zstępny, wstępny, rodzeństwo,
dzieci rodzeństwa, małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osoba,
która pozostaje faktycznie we wspólnym pożyciu.
Art. 3. 1. Członkiem spółdzielni jest osoba fizyczna, choćby nie miała
zdolności do czynności prawnych albo miała ograniczoną zdolność do czynności
prawnych:
1) której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego;
2) której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
3) której przysługuje roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego;
4) której przysługuje roszczenie o ustanowienie odrębnej własności lokalu,
zwane dalej „ekspektatywą własności”; lub
5) będąca założycielem spółdzielni, z zastrzeżeniem ust. 9.
2. Członkami spółdzielni są oboje małżonkowie, jeżeli prawo do lokalu
przysługuje im wspólnie, albo jeżeli wspólnie ubiegają się o zawarcie umowy
o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo
prawa odrębnej własności lokalu.
3. Członkiem spółdzielni jest osoba prawna, której przysługuje spółdzielcze
własnościowe prawo do lokalu, ekspektatywa własności lub będąca założycielem
spółdzielni, z zastrzeżeniem ust. 9. Osobie tej nie przysługuje spółdzielcze
lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.
31. Członkiem spółdzielni może być osoba, która nabyła prawo odrębnej
własności lokalu. Właścicielowi lokalu, który nie jest członkiem spółdzielni,
przysługuje roszczenie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni. Przepis art. 16
ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze stosuje się odpowiednio.
Osoba, która nabyła prawo odrębnej własności lokalu, zachowuje członkostwo
w spółdzielni.
32. Członkostwo w spółdzielni powstaje z chwilą:
1) nabycia roszczenia o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do
lokalu mieszkalnego;
2) nabycia ekspektatywy własności;
3) zawarcia umowy nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
29.08.2019
©Telksinoe s. 4/45
4) zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do
lokalu mieszkalnego, jeżeli członkostwo nie zostało nabyte wcześniej;
5) upływu terminu jednego roku, o którym mowa w art. 15 ust. 4,
w przypadkach przewidzianych w art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli przed upływem tego
terminu jedna z osób, o których mowa w art. 15 ust. 2 lub 3, złożyła pisemne
zapewnienie o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, z zastrzeżeniem pkt 6;
6) prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd w postępowaniu nieprocesowym
lub wyboru dokonanego przez spółdzielnię, o których mowa w art. 15 ust. 4,
w przypadkach przewidzianych w art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli pisemne
zapewnienie o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego zgłosiła więcej niż jedna osoba;
7) wpisania spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego w przypadku osób
będących założycielami spółdzielni.
33. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio do osób, którym przysługuje
prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub garażu
wolnostojącego, o których mowa w art. 1719, lub do ułamkowego udziału we
współwłasności garażu wielostanowiskowego, o którym mowa w art. 271.
34. Członkiem spółdzielni może być najemca, o którym mowa w art. 48 ust. 1.
Przepisy dotyczące członkostwa właścicieli lokali stosuje się odpowiednio.
4. (uchylony)
5. Jeżeli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej
własności lokalu albo ekspektatywa własności należy do kilku osób, członkiem
spółdzielni może być tylko jedna z nich, chyba że przysługuje ono wspólnie
małżonkom. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych rozstrzyga sąd
w postępowaniu nieprocesowym. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez
spółdzielnię terminu wystąpienia do sądu, nie dłuższego niż 12 miesięcy, wyboru
dokonuje spółdzielnia. Do czasu rozstrzygnięcia, o którym mowa w zdaniu drugim,
lub wyboru, o którym mowa w zdaniu trzecim, osoby, którym przysługuje
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu albo
ekspektatywa własności, mogą wyznaczyć spośród siebie pełnomocnika w celu
wykonywania uprawnień wynikających z członkostwa w spółdzielni.
6. Członkostwo w spółdzielni ustaje z chwilą:
29.08.2019
©Telksinoe s. 5/45
1) wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego;
2) zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub udziału w tym
prawie;
3) zbycia prawa odrębnej własności lokalu lub udziału w tym prawie;
4) zbycia ekspektatywy własności lub udziału w tym prawie;
5) wygaśnięcia roszczenia o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa
do lokalu mieszkalnego;
6) rozwiązania umowy o budowę lokalu, o której mowa w art. 18.
7. Członkostwo w spółdzielni ustaje także w przypadkach określonych
w art. 241 ust. 1 i art. 26. Do osób, które w następstwie tego utraciły członkostwo
w spółdzielni, przepisy art. 108b ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo
spółdzielcze dotyczące członków spółdzielni stosuje się odpowiednio.
8. Jeżeli członkowi przysługuje w danej spółdzielni więcej niż jeden tytuł
prawny do lokalu będący podstawą uzyskania członkostwa, utrata członkostwa
następuje dopiero w przypadku utraty wszystkich tytułów prawnych do lokali
w ramach tej spółdzielni. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członka, który jest
stroną umowy lub umów o budowę lokalu lub lokali.
9. Członkostwo osób będących założycielami spółdzielni ustaje, jeżeli
w ciągu trzech lat od chwili wpisania spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego
spółdzielnia nie ustanowi na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do
lokalu mieszkalnego, prawa odrębnej własności lokalu albo nie dojdzie do zawarcia
umowy o budowę lokalu.
Art. 4. 1. Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do
lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych
z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich
lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni
przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
11. Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze
własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów
związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach
przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości
stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach,
jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
29.08.2019
©Telksinoe s. 6/45
2. Członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani
uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich
lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją
i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie
opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
3. Członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz
spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej
własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy
lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili
postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo 2.
4. Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani
uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich
lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również
obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem
nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do
wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub
osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach,
jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
41. Zarząd spółdzielni prowadzi odrębnie dla każdej nieruchomości:
1) ewidencję i rozliczenie przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 1–2
i 4;
2) ewidencję i rozliczenie wpływów i wydatków funduszu remontowego,
o którym mowa w art. 6 ust. 3; ewidencja i rozliczenie wpływów i wydatków
funduszu remontowego na poszczególne nieruchomości powinny
uwzględniać wszystkie wpływy i wydatki funduszu remontowego tych
nieruchomości.
5. Członkowie spółdzielni uczestniczą w kosztach związanych z działalnością
społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię, jeżeli uchwała
walnego zgromadzenia tak stanowi. Właściciele lokali niebędący członkami oraz
osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze
własnościowe prawa do lokali, mogą odpłatnie korzystać z takiej działalności na
podstawie umów zawieranych ze spółdzielnią.
29.08.2019
©Telksinoe s. 7/45
6. Za opłaty, o których mowa w ust. 1–2 i 4, odpowiadają solidarnie
z członkami spółdzielni, właścicielami lokali niebędącymi członkami spółdzielni
lub osobami niebędącymi członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze
własnościowe prawa do lokali, osoby pełnoletnie stale z nimi zamieszkujące
w lokalu, z wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na ich utrzymaniu,
a także osoby faktycznie korzystające z lokalu.
61. Odpowiedzialność osób, o których mowa w ust. 6, ogranicza się do
wysokości opłat należnych za okres ich stałego zamieszkiwania lub faktycznego
korzystania z lokalu.
62. Opłaty, o których mowa w ust. 1–2 i 4, wnosi się co miesiąc z góry do
10 dnia miesiąca. Statut spółdzielni może określić inny termin wnoszenia opłat, nie
wcześniejszy jednak niż ustawowy.
63. Opłaty, o których mowa w ust. 1–2 i 4, przeznacza się wyłącznie na cele
określone w tych przepisach.
64. Spółdzielnia jest obowiązana, na żądanie członka spółdzielni, właściciela
lokalu niebędącego członkiem spółdzielni lub osoby niebędącej członkiem
spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
przedstawić kalkulację wysokości opłat.
7. O zmianie wysokości opłat spółdzielnia jest obowiązana zawiadomić
osoby, o których mowa w ust. 1–2 i 4, co najmniej na 3 miesiące naprzód na koniec
miesiąca kalendarzowego. Zmiana wysokości opłat wymaga uzasadnienia na
piśmie.
71. W przypadku zmiany wysokości opłat na pokrycie kosztów niezależnych
od spółdzielni, w szczególności energii, gazu, wody oraz odbioru ścieków,
odpadów i nieczystości ciekłych, spółdzielnia jest obowiązana zawiadomić osoby,
o których mowa w ust. 1–2 i 4, co najmniej na 14 dni przed upływem terminu do
wnoszenia opłat, ale nie później niż ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego ten
termin. Przepis ust. 7 zdanie drugie stosuje się.
8. Członkowie spółdzielni, osoby niebędące członkami spółdzielni, którym
przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, oraz właściciele niebędący
członkami spółdzielni mogą kwestionować zasadność zmiany wysokości opłat
bezpośrednio na drodze sądowej. W przypadku wystąpienia na drogę sądową
29.08.2019
©Telksinoe s. 8/45
ponoszą oni opłaty w dotychczasowej wysokości.1) Ciężar udowodnienia
zasadności zmiany wysokości opłat spoczywa na spółdzielni.
Art. 5. 1. Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą
pokrywaniu wydatków związanych z jej eksploatacją i utrzymaniem, a w części
przekraczającej te wydatki przypadają właścicielom lokali proporcjonalnie do ich
udziałów w nieruchomości wspólnej.
2. Pożytki i inne przychody z własnej działalności gospodarczej spółdzielnia
może przeznaczyć w szczególności na pokrycie wydatków związanych
z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w zakresie obciążającym członków
oraz na prowadzenie działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej.
Art. 6. 1. Różnica między kosztami eksploatacji i utrzymania danej
nieruchomości, zarządzanej przez spółdzielnię na podstawie art. 1 ust. 3,
a przychodami z opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1–2 i 4, zwiększa odpowiednio
przychody lub koszty eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości w roku
następnym.
2. Wartość środków trwałych finansowanych bezpośrednio z funduszu
udziałowego lub wkładów mieszkaniowych i budowlanych nie zwiększa funduszu
zasobowego; umorzenie wartości tych środków trwałych obciąża odpowiednio
fundusz udziałowy lub wkłady mieszkaniowe i budowlane.
3. Spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy
na ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi.
Obowiązek świadczenia na fundusz dotyczy członków spółdzielni, właścicieli
lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami
spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali.
4. Jeżeli kredyt zaciągany przez spółdzielnię ma być zabezpieczony hipoteką
ustanowioną na nieruchomości, której spółdzielnia jest właścicielem, a osoby
niebędące członkami spółdzielni lub członkowie spółdzielni są uprawnieni z tytułu
spółdzielczych praw do lokali w budynku na tej nieruchomości lub zawarto z tymi
członkami umowy o budowę lokali na tej nieruchomości, to zawarcie umowy
kredytu wymaga również pisemnej zgody większości tych członków spółdzielni
1)
Zdanie drugie utraciło moc z dniem 27 lipca 2009 r. w zakresie, w jakim dotyczy opłat
niezależnych od spółdzielni mieszkaniowej, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt K 64/07 (Dz. U. poz. 988).
29.08.2019
©Telksinoe s. 9/45
oraz osób niebędących członkami; warunek ten stosuje się do zmiany umowy
kredytu polegającej na zmianie sposobu zabezpieczenia spłaty zaciągniętego
kredytu przez ustanowienie hipoteki. Środki finansowe pochodzące z tego kredytu
przeznacza się wyłącznie na potrzeby tej nieruchomości.
5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy spółdzielnia
zaciąga kredyt, który ma być zabezpieczony hipoteką ustanowioną na użytkowaniu
wieczystym lub części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział spółdzielni we
współwłasności tej nieruchomości, a osoby niebędące członkami spółdzielni lub
członkowie spółdzielni są uprawnieni z tytułu spółdzielczych praw do lokali
w budynku na użytkowanym gruncie lub w budynku stanowiącym współwłasność
spółdzielni lub zawarto z tymi członkami umowy o budowę lokali na tym gruncie
albo nieruchomości stanowiącej współwłasność spółdzielni.
Art. 61. 1. W razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio
powstaniem szkody osoba korzystająca z lokalu jest obowiązana niezwłocznie
udostępnić lokal w celu usunięcia awarii. Jeżeli osoba ta jest nieobecna lub
odmawia udostępnienia lokalu, spółdzielnia ma prawo wejść do lokalu w obecności
funkcjonariusza Policji, a gdy wymaga to pomocy straży pożarnej – także przy jej
udziale.
2. Jeżeli otwarcie lokalu nastąpiło pod nieobecność pełnoletniej osoby z niego
korzystającej, spółdzielnia jest obowiązana zabezpieczyć lokal i znajdujące się
w nim rzeczy, do czasu przybycia tej osoby; z czynności tych sporządza się
protokół.
3. Po wcześniejszym uzgodnieniu terminu osoba korzystająca z lokalu
powinna także udostępnić spółdzielni lokal w celu:
1) dokonania okresowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach również
doraźnego przeglądu stanu wyposażenia technicznego lokalu oraz ustalenia
zakresu niezbędnych prac i ich wykonania;
2) zastępczego wykonania przez spółdzielnię prac obciążających członka
spółdzielni albo osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której przysługuje
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, albo właściciela lokalu
niebędącego członkiem spółdzielni.
4. Jeżeli lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię lub
przebudowy, spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego lokalu lub
29.08.2019
©Telksinoe s. 10/45
budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót po
wcześniejszym uzgodnieniu terminu.
5. (uchylony)
6. Jeżeli rodzaj remontu budynku tego wymaga, osoby korzystające z lokalu
lub budynku obowiązane są na żądanie i koszt spółdzielni w uzgodnionym terminie
przenieść się do lokalu zamiennego na okres wykonywania remontu, ściśle
oznaczony i podany do wiadomości zainteresowanych. Okres ten nie może być
dłuższy niż 12 miesięcy.
7. W okresie używania lokalu zamiennego członek spółdzielni bądź osoba
niebędąca członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu, albo właściciel lokalu niebędący członkiem spółdzielni wnosi
opłaty jedynie za używanie tego lokalu. Opłaty za używanie lokalu zamiennego,
bez względu na jego wyposażenie techniczne, nie mogą być wyższe niż opłaty za
używanie lokalu dotychczasowego.
8. Lokalem zamiennym, o którym mowa w ust. 6 i 7, jest lokal zamienny
w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,
mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r.
poz. 1610, z 2017 r. poz. 1442 i 1529 oraz z 2018 r. poz. 374).
Art. 7. 1. W ciągu 3 miesięcy po wygaśnięciu tytułu prawnego do lokalu
mieszkalnego osoby, którym przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu, oraz
zamieszkujące w tym lokalu osoby, które prawa swoje od nich wywodzą, są
obowiązane do opróżnienia lokalu. Na spółdzielni nie ciąży obowiązek
dostarczenia innego lokalu.
2. (uchylony)
3. Spółdzielnia współpracuje z organami samorządowymi i rządowymi oraz
instytucjami i organizacjami, które mogą ułatwić uzyskanie innego mieszkania
przez osoby wymienione w ust. 1, a w szczególności ułatwia im uzyskanie
potrzebnych informacji oraz bezzwłocznie dokonuje rozliczenia zobowiązań
i wypłaty należności.
4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w wypadku wygaśnięcia tytułu
prawnego do korzystania z lokalu o innym przeznaczeniu, o ile umowa nie stanowi
inaczej.
29.08.2019
©Telksinoe s. 11/45
Art. 8. W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki
członków spółdzielni dotyczące w szczególności:
1) zawierania umów w sprawie budowy lokali,
11) (uchylony)
2) zawierania z członkami, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali,
umów o przeniesienie własności lokali,
3)2) wnoszenia, ustalania i waloryzacji wkładu mieszkaniowego i budowlanego,
4) rozliczeń z tytułu dodatkowego wyposażenia lokalu,
5) uprawnień członka spółdzielni do zamiany lokalu
– określają postanowienia statutu.
Rozdział 11
Prawa członków spółdzielni mieszkaniowej
Art. 81. 1. Członek spółdzielni mieszkaniowej ma prawo otrzymania odpisu
statutu i regulaminów oraz kopii uchwał organów spółdzielni i protokołów obrad
organów spółdzielni, protokołów lustracji, rocznych sprawozdań finansowych oraz
faktur i umów zawieranych przez spółdzielnię z osobami trzecimi.
2. Koszty sporządzania odpisów i kopii tych dokumentów, z wyjątkiem
statutu i regulaminów uchwalonych na podstawie statutu, pokrywa członek
spółdzielni wnioskujący o ich otrzymanie.
3. Statut spółdzielni mieszkaniowej, regulaminy, uchwały i protokoły obrad
organów spółdzielni, a także protokoły lustracji i roczne sprawozdanie finansowe
powinny być udostępnione na stronie internetowej spółdzielni.
Art. 82. 1. Członkowie innych niż zarząd organów spółdzielni mieszkaniowej
pełnią swoje funkcje społecznie, z tym że statut może przewidywać wynagrodzenie
za udział w posiedzeniach, które jest wypłacane w formie miesięcznego ryczałtu
bez względu na ilość posiedzeń i nie może być większe niż minimalne
wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
2)
Utracił moc z dniem 16 lipca 2013 r. w zakresie, w jakim upoważnia spółdzielnię mieszkaniową
do uregulowania w statucie zasad rozliczenia z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego, będącego
ekwiwalentem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, w sytuacjach, gdy sam lokal
mieszkalny nie podlega zbyciu w drodze przetargu, na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt K 36/12 (Dz. U. poz. 814).
29.08.2019
©Telksinoe s. 12/45
2. W skład rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej nie mogą wchodzić
osoby, będące pracownikami spółdzielni. Uchwała w sprawie wyboru takiej osoby
do rady nadzorczej jest nieważna. Z chwilą nawiązania stosunku pracy przez
członka rady nadzorczej ustaje jego członkostwo w radzie nadzorczej tej samej
spółdzielni.
3. Nie można być członkiem rady nadzorczej dłużej niż przez 2 kolejne
kadencje rady nadzorczej.
4. Kadencja rady nadzorczej nie może trwać dłużej niż 3 lata.
Art. 83. 1. Walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej nie może być
zastąpione przez zebranie przedstawicieli, jednakże, jeżeli statut tak stanowi,
w przypadku gdy liczba członków spółdzielni mieszkaniowej przekroczy 500,
walne zgromadzenie może być podzielone na części. Rada nadzorcza ustala zasady
zaliczania członków do poszczególnych części walnego zgromadzenia z tym, że nie
można zaliczyć członków uprawnionych do lokali znajdujących się w obrębie
jednej nieruchomości do różnych części walnego zgromadzenia.
11. Członek spółdzielni może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu
osobiście albo przez pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować więcej niż
jednego członka. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem
nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia. Lista
pełnomocnictw podlega odczytaniu po rozpoczęciu walnego zgromadzenia.
Przepisu art. 36 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo
spółdzielcze nie stosuje się.
2. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie przynajmniej raz w roku w ciągu
6 miesięcy po upływie roku obrachunkowego.
3. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie także na żądanie:
1) rady nadzorczej;
2) przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli
uprawnienia tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków.
4. Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie
z podaniem celu jego zwołania.
5. W przypadku wskazanym w ust. 3 walne zgromadzenie zwołuje się
w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu czterech tygodni od dnia
wniesienia żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada nadzorcza, związek
29.08.2019
©Telksinoe s. 13/45
rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza,
na koszt spółdzielni.
6. O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia lub jego części
zawiadamia się wszystkich członków na piśmie co najmniej 21 dni przed terminem
posiedzenia walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części. Zawiadomienie
powinno zawierać czas, miejsce, porządek obrad oraz informację o miejscu
wyłożenia wszystkich sprawozdań i projektów uchwał, które będą przedmiotem
obrad oraz informację o prawie członka do zapoznania się z tymi dokumentami.
7. Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach
objętych porządkiem obrad podanym do wiadomości członków w terminach
i w sposób określony w ustawie.
8. Walne zgromadzenie jest ważne niezależnie od liczby obecnych na nim
członków.
9. Uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie
wszystkich części walnego zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się
wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków
uczestniczących w walnym zgromadzeniu. Jednakże w sprawach likwidacji
spółdzielni, przeznaczenia majątku pozostałego po zaspokojeniu zobowiązań
likwidowanej spółdzielni, zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej
wyodrębnionej jednostki organizacyjnej do podjęcia uchwał y konieczne jest aby
w posiedzeniach wszystkich części walnego zgromadzenia, na których uchwała
była poddana pod głosowanie, uczestniczyła łącznie co najmniej połowa ogólnej
liczby uprawnionych do głosowania, chyba, że statut stanowi inaczej.
10. Projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku
obrad walnego zgromadzenia lub jego wszystkich części mają prawo zgłaszać:
zarząd, rada nadzorcza i członkowie. Projekty uchwał, w tym uchwał
przygotowanych w wyniku tych żądań, powinny być wykładane na co najmniej
14 dni przed terminem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
11. Członkowie mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania, o których
mowa w ust. 10, w terminie do 15 dni przed dniem posiedzenia walnego
zgromadzenia lub jego pierwszej części. Projekt uchwały zgłaszanej przez
członków spółdzielni musi być poparty przez co najmniej 10 członków.
29.08.2019
©Telksinoe s. 14/45
12. Członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później
niż na 3 dni przed posiedzeniem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
13. Zarząd jest zobowiązany do przygotowania pod względem formalnym
i przedłożenia pod głosowanie na walnym zgromadzeniu projektów uchwał
i poprawek zgłoszonych przez członków spółdzielni.
Rozdział 2
Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego
Art. 9. 1. Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa
do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać osobie, na rzecz której
ustanowione jest prawo, lokal mieszkalny do używania, a osoba ta zobowiązuje się
wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie
spółdzielni. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być
ustanowione na rzecz członka spółdzielni albo członka spółdzielni i jego małżonka.
2. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być
ustanowione w budynku stanowiącym własność lub współwłasność spółdzielni.
3. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne,
nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.
4. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą
zawarcia między osobą ubiegającą się o ustanowienie tego prawa a spółdzielnią
umowy, o której mowa w ust. 1. Umowa powinna być zawarta pod rygorem
nieważności w formie pisemnej.
5. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może należeć do
jednej osoby albo do małżonków.
6. Do ochrony spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności.
7. Wynajmowanie lub oddawanie w bezpłatne używanie przez członka całego
lub części lokalu mieszkalnego nie wymaga zgody spółdzielni, chyba że byłoby to
związane ze zmianą sposobu korzystania z lokalu lub przeznaczenia lokalu bądź
jego części. Jeżeli wynajęcie lub oddanie w bezpłatne używanie miałoby wpływ na
wysokość opłat na rzecz spółdzielni, członek obowiązany jest do pisemnego
powiadomienia spółdzielni o tej czynności.
29.08.2019
©Telksinoe s. 15/45
71. Umowy zawarte przez członka w sprawie korzystania z lokalu
mieszkalnego lub jego części wygasają najpóźniej z chwilą wygaśnięcia
spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu.
8. Jeżeli spółdzielnia, na mocy jednostronnej czynności prawnej, ustanowiła
dla siebie odrębną własność lokalu mieszkalnego, przeniesienie własności lokalu
mieszkalnego może nastąpić wyłącznie na rzecz członka, któremu przysługuje
spółdzielcze prawo do tego lokalu.
Art. 91. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego dla lokalu
mieszkalnego wybudowanego w ramach przedsięwzięcia inwestycyjno-
-budowlanego realizowanego przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego,
o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych
formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1020,
1540 i 2529 oraz z 2019 r. poz. 1309), może być ustanowione wyłącznie na rzecz
osób spełniających warunki, o których mowa w art. 30 ust. 1 tej ustawy.
Art. 10. 1. Z osobą ubiegającą się o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zawiera umowę
o budowę lokalu. Umowa ta, zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności,
powinna zobowiązywać strony do zawarcia, po wybudowaniu lokalu, umowy
o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu, a ponadto
powinna zawierać:
1) zobowiązanie osoby ubiegającej się o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu do pokrywania kosztów zadania
inwestycyjnego w części przypadającej na jej lokal przez wniesienie wkładu
mieszkaniowego określonego w umowie;
2) określenie zakresu rzeczowego robót realizowanego zadania inwestycyjnego,
które będzie stanowić podstawę ustalenia wysokości kosztów budowy lokalu;
3) określenie zasad ustalania wysokości kosztów budowy lokalu;
4) inne postanowienia określone w statucie.
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, wnosi wkład mieszkaniowy według zasad
określonych w statucie w wysokości odpowiadającej różnicy między kosztem
budowy przypadającym na jej lokal a uzyskaną przez spółdzielnię pomocą ze
środków publicznych lub z innych środków uzyskanych na sfinansowanie kosztów
29.08.2019
©Telksinoe s. 16/45
budowy lokalu. Jeżeli część wkładu mieszkaniowego została sfinansowana
z zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na sfinansowanie kosztów budowy
danego lokalu, osoba, o której mowa w ust. 1, jest obowiązana uczestniczyć
w spłacie tego kredytu wraz z odsetkami w części przypadającej na jej lokal.
3. Rozliczenie kosztów budowy następuje w terminie 6 miesięcy od dnia
oddania budynku do użytkowania.
4. (uchylony)
5. (uchylony)
Art. 11. 1. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa
z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym
rozdziale.
11. W przypadku zaległości z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, za
okres co najmniej 6 miesięcy, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby
korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo
niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub
nieruchomości wspólnej uciążliwym, spółdzielnia może w trybie procesu żądać
orzeczenia przez sąd o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego. Jeżeli podstawą żądania orzeczenia o wygaśnięciu spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zaleganie z zapłatą opłat,
o których mowa w art. 4 ust. 1, nie można orzec o wygaśnięciu spółdzielczego
lokatorskiego prawa do tego lokalu, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy
przed sądem pierwszej instancji, a jeżeli wniesiono apelację – przed sądem drugiej
instancji członek spółdzielni uiści wszystkie zaległe opłaty.
12. W przypadku gdy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego
przysługuje małżonkom wspólnie, sąd może orzec o wygaśnięciu spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wobec jednego z małżonków albo
wobec obojga małżonków.
13. (uchylony)
14. Z chwilą gdy orzeczenie sądu, o którym mowa w ust. 11 i 12, stanie się
prawomocne, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa.
W przypadku, o którym mowa w ust. 12, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu
mieszkalnego wygasa wobec jednego z małżonków albo wobec obojga
małżonków.
29.08.2019
©Telksinoe s. 17/45
2. W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż
w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu,
przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając
o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia
w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata
wartości rynkowej lokalu.
2a. Spółdzielnia nie przenosi odrębnej własności lokalu, jeżeli:
1) osoba, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu
mieszkalnego, a której prawo wygasło, zgłosi roszczenie o ponowne
ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
w przypadku, o którym mowa w art. 161;
2) osoba, o której mowa w art. 15 ust. 2, zgłosi roszczenie o ustanowienie
spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu.
21. W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego
lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa
od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu
przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.
22. Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część
zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt
1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia
skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków,
potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części
przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust.
1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.
23. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy oraz koszty sądowe w postępowaniu wieczystoksięgowym
obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia dokonuje przeniesienia własności
lokalu.
24.3) Warunkiem wypłaty, o której mowa w ust. 21, jest opróżnienie lokalu.
3)
Utracił moc z dniem 26 czerwca 2018 r. w zakresie, w jakim dotyczy sytuacji, w której
wygaśnięcie prawa do lokalu nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z 14 czerwca 2007 r. o
29.08.2019
©Telksinoe s. 18/45
25. Przepisów ust. 2 nie stosuje się do lokali mieszkalnych wybudowanych
przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego, o którym mowa w przepisach ustawy
z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego. Dla takich lokali, w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia mieszkaniowa może
ustanowić spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wyłącznie na
rzecz osób spełniających warunki, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia
26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego.
26. W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego, gdy ten lokal nie podlega zbyciu w drodze przetargu na podstawie
ust. 2, spółdzielnia zwraca osobie uprawnionej wniesiony wkład mieszkaniowy
albo jego wniesioną część, zwaloryzowane według wartości rynkowej lokalu.
W rozliczeniu tym nie uwzględnia się długu obciążającego członka spółdzielni
z tytułu przypadającej na niego części zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na
sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu wraz z odsetkami, o którym mowa
w art. 10 ust. 2.
27. W przypadku, o którym mowa w ust. 26, warunkiem zwrotu wartości
wkładu mieszkaniowego albo jego części jest:
1) wniesienie wkładu mieszkaniowego przez członka spółdzielni i zawarcie
umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego, do którego wygasło prawo przysługujące innej osobie;
2) opróżnienie lokalu, chyba że członek spółdzielni zawierający umowę
o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
do którego wygasło prawo przysługujące innej osobie, wyrazi pisemną zgodę
na dokonanie wypłaty pomimo nieopróżnienia lokalu.
28. W przypadku, o którym mowa w ust. 27 pkt 1, z wkładu mieszkaniowego
potrąca się kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty
określenia wartości rynkowej lokalu.
zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 125, poz. 873) na podstawie wyroku TK z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt SK 34/14
(Dz. U. poz. 1230).
29.08.2019
©Telksinoe s. 19/45
29. Członek spółdzielni zawierający umowę o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, do którego wygasło prawo
przysługujące innej osobie, wnosi wkład mieszkaniowy w wysokości, o której
mowa w ust. 26, oraz zobowiązuje się do spłaty długu obciążającego tę osobę
z tytułu przypadającej na nią części zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na
sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu wraz z odsetkami.
3. Umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego, zawarta z inną osobą przed wygaśnięciem prawa do tego lokalu, jest
nieważna.
Art. 111. (uchylony)
Art. 12.4) 1. Na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze
lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć
z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:
1) spłaty przypadającej na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych
z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności
odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami,
a jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych
lub z innych środków – spłaty przypadającej na ten lokal części umorzenia
kredytu w kwocie podlegającej odprowadzeniu przez spółdzielnię do budżetu
państwa;
2) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
11. (utracił moc)5)
12. Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa w ust. 1,
w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że
nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni
nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym
wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.
4)
Utracił moc z dniem 28 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim pomija możliwość uregulowania
w statucie korzystniejszych dla członków spółdzielni mieszkaniowej zasad rozliczeń z tytułu
nabycia własności lokalu, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia
2005 r. sygn. akt K 42/02 (Dz. U. poz. 643).
5)
Z dniem 31 grudnia 2009 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia
2008 r. sygn. akt P 16/08 (Dz. U. poz. 1617).
29.08.2019
©Telksinoe s. 20/45
13. W przypadku lokalu mieszkalnego wybudowanego z udziałem kredytu
udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Krajowego
Funduszu Mieszkaniowego, spłata przypadającej na ten lokal części umorzenia
kredytu, o której mowa w ust. 1 pkt 1, podlega odprowadzeniu przez spółdzielnię
mieszkaniową do Funduszu Dopłat, o którym mowa w ustawie z dnia 5 grudnia
2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie
procentowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 650 i 1529).
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe
w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają członka spółdzielni, na rzecz
którego spółdzielnia dokonuje przeniesienia własności lokalu.
5. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Art. 121. 1. Statut spółdzielni może przewidywać ograniczenie możliwości
przeniesienia przez spółdzielnię na inne osoby własności lokali mieszkalnych
w domach dla inwalidów, osób samotnych i innych domach o specjalnym
przeznaczeniu.
2. (uchylony)
Art. 122. (uchylony)
Art. 123. Lokale mieszkalne oraz inne części przedsięwzięcia inwestycyjno-
-budowlanego, w szczególności garaże i miejsca postojowe w garażu
wielostanowiskowym, wybudowane przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego,
o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych
formach popierania budownictwa mieszkaniowego, nie mogą być, pod rygorem
nieważności, wyodrębniane na własność ani zbywane jako udziały we
współwłasności nieruchomości, na której zrealizowano przedsięwzięcie
inwestycyjno-budowlane.
29.08.2019
©Telksinoe s. 21/45
Art. 13. Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub po unieważnieniu
małżeństwa małżonkowie zawiadamiają spółdzielnię, któremu z nich przypadło
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Do momentu
zawiadomienia spółdzielni o tym, komu przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo
do lokalu mieszkalnego, małżonkowie, których małżeństwo zostało rozwiązane
przez rozwód lub unieważnione, odpowiadają solidarnie za opłaty, o których mowa
w art. 4 ust. 1.
Art. 14. 1. Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie
prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada
drugiemu małżonkowi.
2. Przepis ust. 1 nie narusza uprawnień spadkobierców do dziedziczenia
wkładu.
Art. 15. 1. (uchylony)
2. W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których
mowa w art. 11, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim.
21. Umowy, o których mowa w ust. 2, zawiera się na warunkach określonych
w dotychczasowej umowie o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do
lokalu mieszkalnego.
3. W przypadku śmierci osoby, o której mowa w art. 10, w okresie
oczekiwania na zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego osobom, o których mowa w ust. 2, które miały
wspólnie z osobą, o której mowa w art. 10, zamieszkać w tym lokalu, przysługują
roszczenia o zawarcie umowy zgodnie z postanowieniami umowy o budowę
lokalu.
4. Do zachowania roszczeń, o których mowa w ust. 2 i 3, konieczne jest
złożenie w terminie jednego roku pisemnego zapewnienia o gotowości zawarcia
umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, rozstrzyga sąd
w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność,
czy osoba uprawniona na podstawie ust. 2 zamieszkiwała z byłym członkiem. Po
29.08.2019
©Telksinoe s. 22/45
bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu wystąpienia do
sądu, wyboru dokonuje spółdzielnia. Jeżeli o roszczeniu rozstrzygał sąd, osoby,
które pozostawały w sporze, niezwłocznie zawiadamiają o tym spółdzielnię. Do
momentu zawiadomienia spółdzielni o tym, komu przypadło spółdzielcze
lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, osoby te odpowiadają solidarnie za
opłaty, o których mowa w art. 4 ust. 1.
5. Osoba, o której mowa w ust. 3, staje się stroną umowy o budowę lokalu
wiążącej osobę, o której mowa w art. 10.
6. W wypadku wygaśnięcia roszczeń lub braku uprawnionych osób, o których
mowa w ust. 3, spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego
lokalu ustaloną zgodnie z art. 11 ust. 21 i 22.
7. W wypadku ustania członkostwa w okresie poprzedzającym zawarcie
umowy o budowę lokalu osobom, o których mowa w ust. 3, przysługują roszczenia
o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy.
Art. 16. 1. Jeżeli w toku likwidacji, postępowania upadłościowego albo
postępowania egzekucyjnego z nieruchomości spółdzielni nabywcą budynku albo
udziału w budynku nie będzie spółdzielnia mieszkaniowa, spółdzielcze lokatorskie
prawo do lokalu mieszkalnego przekształca się w prawo najmu podlegające
przepisom ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy
i o zmianie Kodeksu cywilnego.
2. W przypadku nabycia prawa do gruntu wraz z prawem własności
znajdującego się na nim budynku albo udziałem we współwłasności tego budynku
przez inną spółdzielnię mieszkaniową, osoby, którym przysługują spółdzielcze
lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych w tym budynku albo roszczenia
o ustanowienie takiego prawa, stają się członkami tej spółdzielni, a spółdzielcze
lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego lub roszczenie o ustanowienie takiego
prawa przysługuje w stosunku do spółdzielni, która nabyła prawo do gruntu wraz
z prawem własności budynku lub udziałem we współwłasności budynku.
Jednocześnie ustają stosunki członkostwa w spółdzielni, której prawo do gruntu
wraz z prawem własności znajdującego się na nim budynku albo udziałem we
współwłasności tego budynku zostało zbyte.
3. (uchylony)
29.08.2019
©Telksinoe s. 23/45
Art. 161. 1. Osobie, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do
lokalu mieszkalnego, a której prawo wygasło z powodu nieuiszczania opłat
związanych z eksploatacją i utrzymaniem jej lokalu lub eksploatacją i utrzymaniem
nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, przysługuje roszczenie do
spółdzielni o ponowne ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego, jeżeli spłaci spółdzielni całe zadłużenie wynikające z nieuiszczania
tych opłat wraz z odsetkami.
2. Roszczenie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje tylko wtedy, jeżeli
wcześniej nie został ustanowiony tytuł prawny do lokalu na rzecz innej osoby.
Warunkiem ustanowienia przez spółdzielnię tytułu prawnego do lokalu na rzecz
innej osoby jest opróżnienie lokalu przez osobę, której spółdzielcze lokatorskie
prawo do lokalu mieszkalnego wygasło.
Art. 17. (uchylony)
Rozdział 21
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
Art. 171. 1. (uchylony)
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. (uchylony)
5. (uchylony)
6. Nabywca spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu staje się
członkiem spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 3. Dotyczy to również spadkobiercy,
zapisobiorcy i licytanta. Nabywca zawiadamia niezwłocznie spółdzielnię o nabyciu
prawa.
Art. 172. 1. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem
zbywalnym, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Jest ono
ograniczonym prawem rzeczowym.
2. (utracił moc)6)
6)
Z dniem 15 kwietnia 2004 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca
2004 r. sygn. akt K 32/03 (Dz. U. poz. 591).
29.08.2019
©Telksinoe s. 24/45
3. Zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu obejmuje także
wkład budowlany. Dopóki prawo to nie wygaśnie, zbycie samego wkładu jest
nieważne.
4. Umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powinna
być zawarta w formie aktu notarialnego. Wypis tego aktu notariusz przesyła
niezwłocznie spółdzielni.
5. (uchylony)
6. Przedmiotem zbycia może być ułamkowa część spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu. Pozostałym współuprawnionym z tytułu
własnościowego prawa do lokalu przysługuje prawo pierwokupu. Umowa zbycia
ułamkowej części własnościowego prawa do lokalu zawarta bezwarunkowo albo
bez zawiadomienia uprawnionych o zbyciu lub z podaniem im do wiadomości
istotnych postanowień umowy niezgodnie z rzeczywistością jest nieważna.
Art. 173–175. (uchylone)
Art. 176. Spółdzielnie mieszkaniowe są obowiązane prowadzić rejestr lokali,
dla których zostały założone oddzielne księgi wieczyste.
Art. 177. Jeżeli w wyniku ostatecznego rozliczenia kosztów budowy powstała
różnica pomiędzy wysokością wstępnie ustalonego wkładu budowlanego
a kosztami budowy lokalu, uprawniony albo zobowiązany z tego tytułu jest członek
albo osoba niebędąca członkiem spółdzielni, którym w chwili dokonania tego
rozliczenia przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Art. 178. 1. (uchylony)
2. (uchylony)
3. (uchylony)
Art. 179. 1. Jeżeli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przeszło na
kilku spadkobierców, powinni oni, w terminie jednego roku od dnia otwarcia
spadku, wyznaczyć spośród siebie pełnomocnika w celu dokonywania czynności
prawnych związanych z wykonywaniem tego prawa, włącznie z zawarciem w ich
imieniu umowy o przeniesienie własności lokalu. W razie bezskutecznego upływu
tego terminu, na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, sąd w postępowaniu
nieprocesowym wyznaczy przedstawiciela.
29.08.2019
©Telksinoe s. 25/45
2. W razie śmierci jednego z małżonków, którym spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu przysługiwało wspólnie, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 1710. W przypadku długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, o których
mowa w art. 4 ust. 1, 11 i 5, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby
korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo
niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub
nieruchomości wspólnej uciążliwym, przepis art. 16 ustawy z dnia 24 czerwca
1994 r. o własności lokali stosuje się odpowiednio. Z żądaniem, o którym mowa
w tym przepisie, występuje zarząd spółdzielni na wniosek rady nadzorczej.
Art. 1711. 1. W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa
do lokalu spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu.
Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa, ustalona w sposób
przewidziany w ust. 2, nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od
osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez
spółdzielnię, zgodnie z postanowieniami statutu.
2. Z wartości rynkowej lokalu potrąca się niewniesioną przez osobę, której
przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, część wkładu
budowlanego, a w wypadku gdy nie został spłacony kredyt zaciągnięty przez
spółdzielnię na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu – potrąca się kwotę
niespłaconego kredytu wraz z odsetkami.
3. Warunkiem wypłaty wartości spółdzielczego własnościowego prawa do
lokalu jest opróżnienie lokalu, o którym mowa w art. 7 ust. 1.
Art. 1712. 1. W wypadkach gdy ustawa przewiduje wygaśnięcie
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawo to, jeżeli jest obciążone
hipoteką, nie wygasa, lecz przechodzi z mocy prawa na spółdzielnię.
2. Prawo do lokalu, nabyte w sposób określony w ust. 1, spółdzielnia powinna
zbyć w drodze przetargu w terminie 6 miesięcy.
3. Spółdzielnia jest obowiązana uiścić osobie uprawnionej wartość nabytego
prawa po potrąceniu należności wymienionych w art. 1711 ust. 2 oraz z tytułu
obciążenia hipoteką. Obowiązek spółdzielni powstaje dopiero z chwilą zbycia
prawa w drodze przetargu.
29.08.2019
©Telksinoe s. 26/45
Art. 1713. Do egzekucji ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości.
Art. 1714. 1. Na pisemne żądanie członka lub osoby niebędącej członkiem
spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia
własności lokalu po dokonaniu przez niego:
1) spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych
z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia
kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami;
2) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
11. Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa w ust. 1,
w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że
nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni
nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym
wybudowała budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.
2. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe
w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia
dokonuje przeniesienia własności lokalu.
3. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Art. 1715. 1. Na pisemne żądanie członka spółdzielni mieszkaniowej albo
osoby niebędącej członkiem spółdzielni, którym przysługuje prawo do miejsca
postojowego w wielostanowiskowym garażu, spółdzielnia jest obowiązana
przenieść na te osoby ułamkowy udział we współwłasności tego garażu, przy
zachowaniu zasady, jeżeli statut spółdzielni nie stanowi inaczej, że udziały
przypadające na każde miejsce postojowe są równe, po dokonaniu przez nich spłat,
o których mowa w art. 1714 ust. 1.
29.08.2019
©Telksinoe s. 27/45
2. Koszty ustanowienia odrębnej własności wielostanowiskowego garażu
stanowiącego współwłasność osób, o których mowa w ust. 1, pokrywają
w odpowiednich ułamkowych częściach te osoby, zgodnie z przepisami art. 1714
ust. 2 i 3.
Art. 1716. 1. Wynajmowanie lub oddawanie w bezpłatne używanie przez
członka albo osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której przysługuje
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, całego lub części lokalu nie wymaga
zgody spółdzielni, chyba że byłoby to związane ze zmianą sposobu korzystania
z lokalu lub przeznaczenia lokalu bądź jego części. Jeżeli wynajęcie lub oddanie
w bezpłatne używanie miałoby wpływ na wysokość opłat na rzecz spółdzielni,
osoby te obowiązane są do pisemnego powiadomienia spółdzielni o tej czynności.
2. Umowy zawarte przez członka albo osobę niebędącą członkiem
spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
w sprawie korzystania z lokalu lub jego części wygasają najpóźniej z chwilą
wygaśnięcia spółdzielczego prawa do tego lokalu.
Art. 1717. Jeżeli spółdzielnia, na mocy jednostronnej czynności prawnej,
ustanowiła dla siebie odrębną własność lokalu, przeniesienie własności lokalu
może nastąpić wyłącznie na rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze włas-
nościowe prawo do tego lokalu, albo osoby niebędącej członkiem spółdzielni,
której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu.
Art. 1718. 1. Jeżeli w toku likwidacji, postępowania upadłościowego albo
postępowania egzekucyjnego z nieruchomości spółdzielni, nabywcą budynku albo
udziału w budynku nie będzie spółdzielnia mieszkaniowa, spółdzielcze własnoś-
ciowe prawo do lokalu przekształca się w prawo odrębnej własności lokalu lub we
własność domu jednorodzinnego.
2. W wypadku nabycia budynku lub udziału w budynku przez inną
spółdzielnię mieszkaniową byłemu członkowi przysługuje roszczenie o przyjęcie
do tej spółdzielni.
3. Przez byłego członka, o którym mowa w ust. 2, należy rozumieć członka,
którego członkostwo ustało na skutek wykreślenia spółdzielni z rejestru w związku
z zakończeniem postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego i któremu
przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
29.08.2019
©Telksinoe s. 28/45
Art. 1719. Przepisy art. 171 ust. 6, art. 172 ust. 1, 3, 4 i 6, art. 176, art. 177, art.
179–1713 i art. 1716–1718 stosuje się odpowiednio do miejsc postojowych
w garażach wielostanowiskowych i garaży wolno stojących.
Rozdział 3
Prawo odrębnej własności lokalu
Art. 18. 1. Z osobą ubiegającą się o ustanowienie odrębnej własności lokalu
spółdzielnia zawiera umowę o budowę lokalu. Umowa ta, zawarta w formie
pisemnej pod rygorem nieważności, powinna zobowiązywać strony do zawarcia,
po wybudowaniu lokalu, umowy o ustanowienie odrębnej własności tego lokalu,
a ponadto powinna zawierać:
1) zobowiązanie osoby ubiegającej się o ustanowienie odrębnej własności lokalu
do pokrywania kosztów zadania inwestycyjnego w części przypadającej na jej
lokal przez wniesienie wkładu budowlanego określonego w umowie;
2) określenie zakresu rzeczowego robót realizowanego zadania inwestycyjnego,
które będzie stanowić podstawę ustalenia wysokości kosztów budowy lokalu;
3) określenie zasad ustalania wysokości kosztów budowy lokalu;
4) określenie rodzaju, położenia i powierzchni lokalu oraz pomieszczeń do niego
przynależnych;
5) inne postanowienia określone w statucie.
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, wnosi wkład budowlany według zasad
określonych w statucie i w umowie, o której mowa w ust. 1, w wysokości
odpowiadającej całości kosztów budowy przypadających na jej lokal. Jeżeli część
wkładu budowlanego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię
kredytu na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu, osoba ta jest obowiązana
do spłaty tego kredytu wraz z odsetkami w części przypadającej na jej lokal.
3. Przepisy ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 nie dotyczą osób, które zawierają
umowę o budowę bezpośrednio z wykonawcą robót budowlanych, w przypadku
zadań nieobejmujących nieruchomości wspólnych lub części wspólnych.
4. Rozliczenie kosztów budowy następuje w terminie 3 miesięcy od dnia
oddania budynku do użytkowania. Po upływie tego terminu roszczenie spółdzielni
o uzupełnienie wkładu budowlanego wygasa.
29.08.2019
©Telksinoe s. 29/45
Art. 19. 1. Z chwilą zawarcia umowy, o której mowa w art. 18 ust. 1,
powstaje ekspektatywa własności. Ekspektatywa własności jest zbywalna wraz
z wkładem budowlanym albo jego wniesioną częścią, przechodzi na
spadkobierców i podlega egzekucji.
2. Nabycie ekspektatywy własności obejmuje również wniesiony wkład
budowlany albo jego część.
3. Umowa zbycia ekspektatywy własności powinna być zawarta w formie
aktu notarialnego.
Art. 20. 1. Umowa o budowę lokalu ulega rozwiązaniu w wyniku jej
wypowiedzenia przez spółdzielnię lub osobę, o której mowa w art. 18 ust. 1.
2. Spółdzielnia może wypowiedzieć umowę o budowę lokalu, gdy osoba,
o której mowa w art. 18 ust. 1, lub jej następca prawny, z przyczyn leżących po ich
stronie, nie dotrzymali tych warunków umowy określonych w art. 18 ust. 1 pkt 1
i 5, bez których dalsza realizacja zadania inwestycyjnego lub ustanowienie
odrębnej własności lokali wzniesionych w ramach wspólnie realizowanego zadania
inwestycyjnego byłoby niemożliwe albo poważnie utrudnione.
3. Wypowiedzenie może nastąpić na 3 miesiące naprzód na koniec kwartału
kalendarzowego, chyba że strony postanowią w umowie inaczej.
Art. 21. 1. Spółdzielnia ustanawia na rzecz osoby, o której mowa
w art. 18 ust. 1, albo nabywcy ekspektatywy własności odrębną własność lokalu,
w terminie 2 miesięcy po jego wybudowaniu, a jeżeli na podstawie odrębnych
przepisów jest wymagane pozwolenie na użytkowanie – w terminie 2 miesięcy od
uzyskania takiego pozwolenia. Na żądanie członka spółdzielnia ustanawia takie
prawo w chwili, gdy ze względu na stan realizacji inwestycji możliwe jest
przestrzenne oznaczenie lokalu.
2. Ustanowienie odrębnej własności lokalu może nastąpić na rzecz
małżonków albo osób wskazanych przez osobę, o której mowa w art. 18 ust. 1,
które wspólnie z nią ubiegają się o ustanowienie takiego prawa.
Art. 22. 1. Umowa o ustanowienie odrębnej własności lokali może być
zawarta przez spółdzielnię łącznie ze wszystkimi osobami, które ubiegają się
o ustanowienie takiego prawa, wraz ze związanymi z nim udziałami
29.08.2019
©Telksinoe s. 30/45
w nieruchomości. W takim wypadku wysokość udziałów w nieruchomości
wspólnej określa ta umowa.
2. Nieruchomość, z której wyodrębnia się własność lokali, może być
zabudowana również więcej niż jednym budynkiem, stosownie do postanowień
umowy, o której mowa w ust. 1.
Art. 23. 1. (uchylony)
2. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków niebędącego
jej członkiem właściciela lokalu podlegającego przepisom ustawy, w tym także
nabywcy prawa odrębnej własności lokalu, spadkobiercy, zapisobiercy i licytanta,
z zastrzeżeniem art. 3.
Art. 24. Właściciel lokalu niebędący członkiem spółdzielni może zaskarżyć
do sądu uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni w takim zakresie, w jakim
dotyczy ona jego prawa odrębnej własności lokalu. Przepisy art. 42 ustawy – Prawo
spółdzielcze stosuje się odpowiednio.
Art. 241. 1. Większość właścicieli lokali w budynku lub budynkach
położonych w obrębie danej nieruchomości, obliczana według wielkości udziałów
w nieruchomości wspólnej, może podjąć uchwałę, że w zakresie ich praw i
obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie
przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Do podjęcia uchwały
stosuje się odpowiednio przepisy tej ustawy.
2. Uchwała, o której mowa w ust. 1, nie narusza przysługujących członkom
spółdzielni spółdzielczych praw do lokali.
3. Z chwilą ustania członkostwa właściciel lokalu staje się współwłaścicielem
środków zgromadzonych na funduszu remontowym, o którym mowa
w art. 6 ust. 3, w wysokości odpowiadającej przypadającemu na ten lokal
udziałowi we współwłasności nieruchomości wspólnej. Wysokość tego udziału
ustala się na podstawie ewidencji i rozliczenia wpływów i wydatków funduszu
remontowego, o których mowa w art. 4 ust. 41 pkt 2, według stanu na dzień ustania
członkostwa.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do właściciela lokalu, który nie był
członkiem spółdzielni.
29.08.2019
©Telksinoe s. 31/45
5. Spółdzielnia mieszkaniowa w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub
w art. 26, niezwłocznie rozlicza z właścicielami lokali zaewidencjonowane
wpływy i wydatki funduszu remontowego oraz pozostałe nakłady na remonty
nieruchomości.
6. Od dnia powstania wspólnoty mieszkaniowej właściciele lokali są
obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem
nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do
wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonym budynku lub
osiedlu na podstawie zawartej ze spółdzielnią umowy.
Art. 25. (uchylony)
Art. 26. 1. Jeżeli w określonym budynku lub budynkach położonych
w obrębie danej nieruchomości została wyodrębniona własność wszystkich lokali,
po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu stosuje się przepisy ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Spółdzielnia w terminie 14 dni od dnia
wyodrębnienia własności ostatniego lokalu w określonym budynku lub budynkach
położonych w obrębie danej nieruchomości zawiadamia o tym na piśmie
właścicieli lokali w tej nieruchomości.
2. W terminie 3 miesięcy od dnia wyodrębnienia własności ostatniego lokalu
większość właścicieli lokali w budynku lub w budynkach położonych w obrębie
danej nieruchomości, obliczana według wielkości udziałów w nieruchomości
wspólnej, może podjąć uchwałę, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu
nieruchomością wspólną stosuje się odpowiednio art. 27. Do podjęcia uchwały
stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 1a, art. 31 i art. 32 ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
3. Spółdzielnia w terminie 14 dni od dnia wyodrębnienia własności ostatniego
lokalu w określonym budynku lub budynkach położonych w obrębie danej
nieruchomości zawiadamia o tym na piśmie właścicieli lokali w tej nieruchomości.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 241 ust. 3
i 4.
Art. 27. 1. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej
własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali,
z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
29.08.2019
©Telksinoe s. 32/45
2. Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność
spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym
mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali,
z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r.
o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem
art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio.
3. Przepisów ustawy, o której mowa w ust. 2, o wspólnocie mieszkaniowej
i zebraniu właścicieli nie stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, art. 241 i art. 26. Do
podjęcia uchwały, o której mowa w art. 22 ust. 2 i 4 ustawy, o której mowa
w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy tej ustawy.
4. Uchwałę, o której mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o własności lokali,
podejmuje rada nadzorcza spółdzielni na wniosek większości właścicieli lokali
w budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości obliczanej
według wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej.
5. Z żądaniem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali,
występuje zarząd spółdzielni na wniosek większości właścicieli lokali w budynku
lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości.
Art. 271. Przepisy art. 18–22, art. 23 ust. 2, art. 24, art. 241, art. 26 i art.
27 stosuje się odpowiednio do ułamkowego udziału we współwłasności garażu
wielostanowiskowego.
Rozdział 31
Przepisy karne
Art. 272. (utracił moc)7)
Art. 273. Kto, będąc członkiem zarządu spółdzielni mieszkaniowej,
pełnomocnikiem, albo likwidatorem, wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że
spółdzielnia:
1) nie udostępnia członkowi spółdzielni mieszkaniowej odpisów oraz kopii
dokumentów, o których mowa w art. 81,
2) nie rozlicza kosztów budowy lokalu w terminach, o których mowa w art.
10 ust. 3 albo art. 18 ust. 4
7)
Z dniem 30 grudnia 2008 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia
2008 r. sygn. akt P 16/08 (Dz. U. poz. 1617).
29.08.2019
©Telksinoe s. 33/45
– podlega karze grzywny.
Art. 274. W sprawach o czyny, o których mowa w art. 273, orzekanie
następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 4
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 28–34. (pominięte)
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 35. 1. Spółdzielnia mieszkaniowa, która w dniu 5 grudnia 1990 r. była
posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, gminy, osoby
prawnej innej niż Skarb Państwa, gmina albo związek międzygminny lub osoby
fizycznej oraz przed tym dniem wybudowała sama lub wybudowali jej poprzednicy
prawni, budynki lub inne urządzenia trwale związane z gruntem, może żądać, aby
właściciel zajętej na ten cel działki budowlanej przeniósł na nią jej własność za
wynagrodzeniem. Przepis stosuje się, jeżeli przed dniem złożenia wniosku przez
spółdzielnię nie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki budynków. Przepis art.
4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje
się odpowiednio.
11. Jeżeli budynki spełniające warunki określone w ust. 1 położone są na kilku
nieruchomościach, z których część stanowi własność spółdzielni, a część
przedmiot użytkowania wieczystego, spółdzielnia może żądać nabycia własności
działek znajdujących się w jej użytkowaniu wieczystym. Przepis art. 69 ustawy
o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
12. Jeżeli budynki spełniające warunki określone w ust. 1 położone są na
gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste innej osobie niż spółdzielnia
mieszkaniowa będąca posiadaczem tych budynków, spółdzielnia może żądać, aby
osoba ta przeniosła na nią prawo użytkowania wieczystego za wynagrodzeniem.
13. Jeżeli budynki stanowiące własność spółdzielni położone są na kilku
działkach gruntu, do których spółdzielni przysługuje prawo użytkowania
wieczystego, a w umowach o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste ustalono
różne terminy użytkowania wieczystego, spółdzielnia może żądać od właściciela
29.08.2019
©Telksinoe s. 34/45
gruntu zmiany postanowień umownych w celu ujednolicenia terminów
użytkowania wieczystego poprzez przyjęcie terminu uśrednionego.
2. Jeżeli właścicielem działek budowlanych, o których mowa w ust. 1, jest
Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, zamiast
przeniesienia własności tych działek na rzecz spółdzielni działki te na wniosek
spółdzielni mieszkaniowej zostają jej oddane w użytkowanie wieczyste.
21. (utracił moc)8)
3. Wynagrodzenie z tytułu nabycia praw do działek gruntu, o których mowa
w ust. 1–12, ustala się w wysokości równej wartości rynkowej tych działek, przy
czym nie uwzględnia się wartości budynków i innych urządzeń, o ile zostały
wybudowane lub nabyte przez spółdzielnię lub jej poprzedników prawnych. Jeżeli
właścicielem zbywanych działek jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu
terytorialnego, właściwy organ może udzielić bonifikaty na zasadach określonych
w przepisach o gospodarce nieruchomościami.
4. (uchylony)
41. (utracił moc)9)
42. (uchylony)
5. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie wystąpiła z żądaniem przeniesienia na
nią własności działek budowlanych, o których mowa w ust. 1, nabycia przez
spółdzielnię mieszkaniową własności tych działek za wynagrodzeniem, ustalonym
zgodnie z ust. 3, mogą żądać ich właściciele.
Art. 36. Ustanowienie odrębnej własności lokali położonych w budynkach
usytuowanych na gruntach, o których mowa w art. 35 ust. 1, może nastąpić po
nabyciu przez spółdzielnię mieszkaniową własności lub prawa użytkowania
wieczystego działek budowlanych, na których wybudowano te budynki.
Art. 37–38. (uchylone)
Art. 39. 1. Na pisemne żądanie najemcy lokalu użytkowego, w tym garażu,
a także najemcy pracowni wykorzystywanej przez twórcę do prowadzenia
działalności w dziedzinie kultury i sztuki, który poniósł w pełni koszty budowy
8)
Z dniem 27 lipca 2009 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2009 r.
sygn. akt K 64/07 (Dz. U. poz. 988).
9)
Z dniem 4 listopada 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29
października 2010 r. sygn. akt P 34/08 (Dz. U. poz. 1373).
29.08.2019
©Telksinoe s. 35/45
tego lokalu albo ponieśli je jego poprzednicy prawni, spółdzielnia jest obowiązana
zawrzeć z tą osobą umowę przeniesienia własności tego lokalu po dokonaniu przez
najemcę spłaty z tytułu udziału w nieruchomości wspólnej oraz spłaty zadłużenia
z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu.
2. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe
w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia
dokonuje przeniesienia własności lokalu.
3. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Art. 40. Spółdzielnia pozostaje właścicielem lub współwłaścicielem
nieruchomości i użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym gruntu
w takim zakresie, w jakim nie narusza to przysługującej członkom i właścicielom
lokali niebędącym członkami spółdzielni odrębnej własności lokali lub praw z nią
związanych. W szczególności mieniem spółdzielni pozostają:
1) nieruchomości służące prowadzeniu przez spółdzielnię działalności
wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej, społecznej, oświatowo-
-kulturalnej, administracyjnej i innej, zabudowane budynkami i innymi
urządzeniami;
2) nieruchomości zabudowane urządzeniami infrastruktury technicznej, w tym
urządzeniami i sieciami technicznego uzbrojenia terenu związanymi
z funkcjonowaniem budynków lub osiedli, z zastrzeżeniem art. 49 Kodeksu
cywilnego;
3) nieruchomości niezabudowane.
Art. 41. 1. Po wejściu ustawy w życie spółdzielnia jest obowiązana:
1) wystąpić z wnioskiem do właściwego organu w sprawie połączenia lub
podziału nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne do wydzielenia
nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni, o których
mowa w art. 40;
29.08.2019
©Telksinoe s. 36/45
2) podjąć czynności związane z rozgraniczeniem oraz połączeniem
nieruchomości, a także ewidencją gruntów i budynków, jeżeli bez tych
czynności oznaczenie przedmiotu odrębnej własności lokali położonych
w obrębie nieruchomości innych niż te, o których mowa w art. 35, byłoby
niemożliwe albo działka wydzielona pod budynkiem lub budynkami nie
spełniałaby wymogów przewidzianych dla działek budowlanych.
2. Podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 95 pkt 1 ustawy
o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
3. Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do
wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej w rozumieniu
przepisu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
4. Uzasadnione koszty związane z podziałem nieruchomości oraz
z czynnościami związanymi z rozgraniczeniem nieruchomości oraz ewidencją
gruntów i budynków, w tym również koszty uzasadnionych prac geodezyjnych,
refunduje Skarb Państwa.
5. Koszty, o których mowa w ust. 4, są refundowane z budżetu państwa na
wniosek spółdzielni. Wniosek o refundację kosztów spółdzielnia składa do
wojewody właściwego ze względu na siedzibę spółdzielni, dołączając rachunki lub
inne dowody poniesienia tych kosztów.
6. Przy wyborze wykonawcy prac, o których mowa w ust. 1, spółdzielnia
stosuje przepisy o zamówieniach publicznych.
7. Wojewoda zwraca koszty, o których mowa w ust. 4.
8. (uchylony)
Art. 42. 1.10) W okresie 24 miesięcy od dnia złożenia pierwszego wniosku
o wyodrębnienie własności lokalu w danej nieruchomości spółdzielnia
mieszkaniowa określi przedmiot odrębnej własności wszystkich lokali
mieszkalnych i lokali o innym przeznaczeniu w tej nieruchomości.
10)
Utracił moc z dniem 29 kwietnia 2006 r. w zakresie, w jakim wyznacza począ tek biegu terminu
realizacji przewidzianego w nim obowiązku spółdzielni mieszkaniowej, na podstawie wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 42/02 (Dz. U. poz. 643).
29.08.2019
©Telksinoe s. 37/45
2. Określenie przedmiotu odrębnej własności lokali w danej nieruchomości
następuje na podstawie uchwały zarządu spółdzielni sporządzonej w formie
pisemnej pod rygorem nieważności.
3. Uchwała, o której mowa w ust. 2, powinna określać:
1) oznaczenie nieruchomości obejmującej budynek wraz z gruntem
przynależnym do tego budynku, jako podstawową nieruchomość
ewidencyjną, w którym ustanawia się odrębną własność lokali; nieruchomość
wielobudynkowa może być utworzona tylko wtedy, gdy budynki są
posadowione w sposób uniemożliwiający ich rozdzielenie, lub działka, na
której posadowiony jest budynek pozbawiona jest dostępu do drogi publicznej
lub wewnętrznej;
2) rodzaj, położenie i powierzchnię lokali oraz pomieszczeń przynależnych,
w tym piwnic lub pomieszczeń gospodarczych, o ile piwnica lub
pomieszczenie gospodarcze jest w tym budynku przyporządkowane danemu
lokalowi a władający lokalem faktycznie piwnicę lub pomieszczenie
gospodarcze użytkuje;
3) wielkość udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej związanych
z odrębną własnością każdego lokalu;
4) oznaczenie osób, którym zgodnie z przepisami ustawy przysługuje prawo
żądania przeniesienia na nich własności poszczególnych lokali;
5) przypadający na każdy lokal stan zadłużenia z tytułu:
a) kredytu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami,
b) dokonanego na podstawie odrębnych przepisów przejściowego
wykupienia ze środków budżetu państwa odsetek wraz
z oprocentowaniem tych odsetek.
c) (uchylona)
d) (uchylona)
4. Do określenia wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości
wspólnej dla każdego lokalu, dokonywanego w uchwale zarządu spółdzielni, mają
odpowiednie zastosowanie przepisy art. 3 ust. 3–6 ustawy o własności lokali.
5. Uchwały, o których mowa w ust. 2, od dnia wejścia w życie stanowią
podstawę oznaczania lokali i przypadających na każdy lokal udziałów
w nieruchomości wspólnej przy zawieraniu umów o ustanowieniu odrębnej
29.08.2019
©Telksinoe s. 38/45
własności lokali na rzecz członków spółdzielni, osób niebędących członkami
spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub
spółdzielni mieszkaniowej oraz o przeniesieniu własności tych lokali przez
spółdzielnię na rzecz członków spółdzielni lub innych osób.
6. Decyzje o przyjęciu metody określenia powierzchni użytkowej lokali oraz
pomieszczeń do nich przynależnych w danej nieruchomości podejmuje zarząd
spółdzielni. Przyjęta metoda określenia powierzchni lokali oraz pomieszczeń
przynależnych ma zastosowanie do wszystkich lokali znajdujących się w danej
nieruchomości.
7. Decyzję o przynależności do lokalu, jako jego części składowych,
pomieszczeń przynależnych, w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali,
podejmuje zarząd spółdzielni.
Art. 43. 1. Projekty uchwał, o których mowa w art. 42 ust. 2, zarząd
spółdzielni wykłada na co najmniej 14 dni do wglądu w lokalu siedziby spółdzielni,
po pisemnym, wysłanym z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem, imiennym
powiadomieniu o terminie i miejscu wyłożenia projektów uchwał do wglądu tych
osób, których te projekty uchwał dotyczą i którym, zgodnie z przepisami niniejszej
ustawy, przysługuje prawo żądania przeniesienia na nich własności
poszczególnych lokali.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą w terminie 14 dni po upływie
okresu wyłożenia projektu uchwały do wglądu przedstawić zarządowi spółdzielni
pisemne wnioski dotyczące zmian tego projektu.
3. Zarząd spółdzielni obowiązany jest rozpatrzyć wnioski, o których mowa
w ust. 2, najpóźniej w ciągu 14 dni od upływu terminu ich składania i najdalej
w ciągu 14 dni od ich rozpatrzenia odpowiednio skorygować projekt uchwały
i podjąć uchwałę o treści uwzględniającej dokonane korekty.
4. O wynikach rozpatrzenia wniosków, o których mowa w ust. 2, oraz o treści
zmian projektu uchwały, do którego wnioski zgłoszono, zarząd spółdzielni, w ciągu
7 dni od podjęcia uchwały, powiadamia na piśmie osoby, o których mowa w ust. 1,
a tym osobom, które wnioski zgłaszały, podaje jednocześnie odpowiednie
faktyczne i prawne uzasadnienie nieuwzględnienia w całości lub w części
wniosków zgłoszonych przez te osoby.
29.08.2019
©Telksinoe s. 39/45
5. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą, w terminie 30 dni od dnia jej
doręczenia, zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z prawem lub
jeśli uchwała ta narusza ich interes prawny lub uprawnienia. Przyczyną
stwierdzenia nieważności uchwały nie może być niepodjęcie przez osoby
zainteresowane wysłanych przez zarząd spółdzielni powiadomień, o których mowa
w ust. 1 i 4.
6. Uchwała, o której mowa w ust. 3, wchodzi w życie z dniem jej podjęcia,
chyba że zostanie zaskarżona do sądu zgodnie z przepisem ust. 5.
Art. 44. 1. (utracił moc)11)
11. (uchylony)
2. (utracił moc)11)
21. (uchylony)
3. Wierzytelność spółdzielni w stosunku do właścicieli lokali należna od nich
z tytułu przypadającej im do spłaty części kredytów zaciągniętych przez
spółdzielnię mieszkaniową może zostać zabezpieczona hipoteką na lokalach
stanowiących własność tych osób.
4. (uchylony)
Art. 45. 1. Z chwilą zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, do
którego członkowi albo osobie niebędącej członkiem przysługiwało spółdzielcze
własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze prawo do lokalu
użytkowego, w tym spółdzielcze prawo do garażu, hipoteki ustanowione na tych
ograniczonych prawach rzeczowych obciążają nieruchomości powstałe w wyniku
zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu.
2. Wierzyciel, którego wierzytelność w dniu zawarcia umowy przeniesienia
własności lokalu była zabezpieczona hipoteką na ograniczonym prawie
rzeczowym, może dochodzić zaspokojenia z lokalu stanowiącego odrębną
własność, powstałą w wyniku zawarcia tej umowy.
3. Do księgi wieczystej prowadzonej dla ograniczonego prawa rzeczowego
stosuje się art. 241 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych
i hipotece (Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 oraz z 2018 r. poz. 106 i 431).
11)
Z dniem 31 grudnia 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 grudnia
2005 r. sygn. akt SK 10/05 (Dz. U. poz. 2184).
29.08.2019
©Telksinoe s. 40/45
Art. 46. (uchylony)
Art. 461. Wpływy ze spłat przypadającej na lokal części umorzenia kredytu,
o ile spółdzielnia skorzystała ze środków publicznych lub innych środków,
przeznacza się na spłatę podlegającego odprowadzeniu do budżetu państwa
umorzenia kredytu obciążającego ten lokal.
Art. 47. (uchylony)
Art. 48. 1. Na pisemne żądanie najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego,
który przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem
przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej
jednostki organizacyjnej, jeżeli najemca był uprawniony do korzystania z tego
lokalu w dniu jego przejęcia, spółdzielnia ma obowiązek zawrzeć z nim umowę
przeniesienia własności lokalu, po dokonaniu przez niego:
1) spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu lokalu;
2) wpłaty wkładu budowlanego określonego przez zarząd spółdzielni
w wysokości proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego
mieszkania:
a) wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku – jeżeli
spółdzielnia nabyła budynek odpłatnie,
b) wynikającej z kosztów dokonanych przez spółdzielnię nakładów
przeznaczonych na utrzymanie budynku, w którym znajduje się lokal
w zakresie, w jakim koszty te nie zostały uwzględnione w świadczeniach
wynikających z umowy najmu oraz wynikającej z poniesionych przez
spółdzielnię kosztów w postępowaniu wieczystoksięgowym i kosztów
wynagrodzenia notariusza związanych z zawarciem umowy nabycia
budynku – jeżeli spółdzielnia nabyła budynek nieodpłatnie.
Wysokość ustalonego przez spółdzielnię wkładu budowlanego wnoszonego przez
najemców nie może przekraczać 5% aktualnej wartości rynkowej prawa odrębnej
własności lokali zajmowanych przez tych najemców, jeżeli spółdzielnia nabyła
budynek nieodpłatnie.
11. Najemca nie jest obowiązany do spłaty kosztów poniesionych przez
spółdzielnię tytułem nakładów przeznaczonych na utrzymanie budynku w takiej
29.08.2019
©Telksinoe s. 41/45
części, w jakiej znalazły pokrycie w otrzymanej przez spółdzielnię premii termo-
modernizacyjnej lub premii remontowej, o których mowa w ustawie z dnia
21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2017 r.
poz. 130 i 1529).
12. Rada nadzorcza może podjąć uchwałę określającą zasady udzielania
bonifikaty od kwoty, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
13. Najemca nie jest obowiązany do spłaty kosztów w takiej części, w jakiej
koszty te zostały pokryte w związku z wnoszeniem świadczeń wynikających
z umowy najmu.
2. Żądanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie bliskiej
w stosunku do najemcy, o którym mowa w ust. 1.
3. (utracił moc)12)
4. Kaucje mieszkaniowe, o których mowa w art. 7 ust. 3, w związku
z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania
zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U.
z 2014 r. poz. 1381), podlegają zaliczeniu na poczet kosztów lub kwoty, o których
mowa w ust. 1.
5. Wysokość kaucji mieszkaniowej waloryzuje się proporcjonalnie do
wartości rynkowej lokalu.
6. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe
w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają najemcę, na rzecz którego
spółdzielnia dokonuje przeniesienia własności lokalu.
7. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych
przy zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Art. 481. 1. Po śmierci członka spółdzielni, który wystąpił z żądaniem
przeniesienia własności lokalu określonym w art. 12, jeżeli brak jest osób
uprawnionych, o których mowa w art. 15 ust. 2, jego spadkobiercy mogą żądać
przeniesienia na nich własności lokalu, nawet jeżeli żaden z nich nie jest członkiem
12)
Z dniem 27 lipca 2009 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2009 r.
sygn. akt K 64/07 (Dz. U. poz. 988).
29.08.2019
©Telksinoe s. 42/45
spółdzielni. W tym wypadku nie stosuje się art. 15 ust. 6 oraz uznaje się, iż wniosek
o przeniesienie własności lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia z
żądaniem przez członka spółdzielni.
2. Po śmierci członka spółdzielni albo osoby niebędącej członkiem
spółdzielni, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
a które to osoby wystąpiły z żądaniem przeniesienia własności określonym w art.
1714 lub 1715, ich spadkobiercy mogą żądać przeniesienia na nich własności lokalu
lub udziału we współwłasności garażu. W tym przypadku uznaje się, iż wniosek
o przeniesienie własności lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia
z żądaniem przez członka spółdzielni lub osobę niebędącą członkiem spółdzielni,
której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
3. Po śmierci najemcy, który wystąpił z żądaniem przeniesienia własności
określonym w art. 39 i 48, jeżeli brak jest osób, które wstępują w stosunek najmu
na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, jego spadkobiercy mogą żądać
przeniesienia na nich własności lokalu, nawet jeżeli żaden z nich nie jest członkiem
spółdzielni. W tym przypadku uznaje się, iż wniosek o przeniesienie własności
lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia z żądaniem przez najemcę.
Art. 49.13) 1. Jeżeli przed upływem 24 miesięcy od dnia wejścia ustawy
w życie spółdzielnia nie podejmie czynności, o których mowa w art. 41 i 42, a nie
toczy się postępowanie sądowe w trybie art. 43 ust. 5, sąd na wniosek członka
spółdzielni mieszkaniowej, któremu zgodnie z przepisami ustawy przysługuje,
z zastrzeżeniem art. 36, prawo żądania przeniesienia na niego własności lokalu
należącego przed tym dniem do spółdzielni, orzeknie o ustanowieniu odrębnej
własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, na zasadach
określonych w art. 39–43.
2. Postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania
cywilnego o zniesieniu współwłasności, z wyjątkiem art. 625. Koszty sądowe
postępowania ponosi spółdzielnia.
13)
Uchylony przez art. 1 pkt 40 ustawy z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach
mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2058), która weszła w życie z dniem
15 stycznia 2003 r.; uchylenie utraciło moc z dniem 28 kwietnia 2005 r. na podstawie wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 42/02 (Dz. U. poz. 643).
29.08.2019
©Telksinoe s. 43/45
Art. 491.14) Osoba, która na podstawie ustawy może żądać ustanowienia
prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni, może wystąpić
do sądu z powództwem na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku
z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
Art. 50–51. (uchylone)
Art. 52. Do istniejących w dniu wejścia ustawy w życie praw do domów
jednorodzinnych i lokali mieszkalnych budowanych w celu przeniesienia ich
własności na rzecz członków stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 21 ustawy.
Do czasu przeniesienia własności na rzecz członka spółdzielni mają zastosowanie
zasady:
1) jeżeli prawo do domu jednorodzinnego przeszło na kilku spadkobierców,
powinni oni, w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, wyznaczyć
spośród siebie pełnomocnika w celu dokonywania czynności prawnych
związanych z wykonywaniem tego prawa, włącznie z zawarciem w ich
imieniu umowy o przeniesienie własności domu. W razie bezskutecznego
upływu tego terminu, na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, sąd
w postępowaniu nieprocesowym wyznaczy przedstawiciela. Pełnomocnik
(przedstawiciel) uprawniony jest do udziału w walnym zgromadzeniu;
2) w razie śmierci jednego z małżonków, którym prawo do domu
jednorodzinnego przysługiwało wspólnie, przepis pkt 1 stosuje się
odpowiednio;
3) po przeprowadzeniu rozliczenia kosztów budowy i ostatecznym ustaleniu
wkładów budowlanych, wniesieniu przez członków tych wkładów bądź też
ich części i przejęciu zobowiązań spółdzielni pokrywających resztę
należności z tytułu wkładów spółdzielnia przenosi na członków własność
przydzielonych domów wraz z prawami do działek;
4) przeniesienie własności domu może nastąpić także na rzecz spadkobierców
członka lub małżonków, jeżeli prawo do domu przysługuje im obojgu;
14)
Zdanie drugie utraciło moc z dniem 3 sierpnia 2012 r. na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 27 lipca 2012 r. sygn. akt P 8/12 (Dz. U. poz. 888); utracił moc z dniem
20 marca 2018 r. w zakresie w jakim, dotyczy sytuacji, w których uczynienie zadość przesłance
samodzielności lokalu wymaga wykonania robót adaptacyjnych, na podstawie wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt P 7/16 (Dz. U. poz. 582).
29.08.2019
©Telksinoe s. 44/45
5) członkowie, oprócz wkładu budowlanego, obowiązani są pokryć koszty
przeniesienia własności domu, a także udział w kosztach likwidacji
spółdzielni, o ile przeniesienie własności następuje w ramach postępowania
likwidacyjnego.
Art. 53. 1. Członek spółdzielni, który w dniu wejścia ustawy w życie
zamieszkuje w mieszkaniu rotacyjnym należącym do tej spółdzielni, staje się z tym
dniem najemcą tego mieszkania w rozumieniu przepisów ustawy o najmie lokali
mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, a jeżeli przed tym dniem wniósł
wymagany wkład mieszkaniowy – staje się osobą uprawnioną do spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu niniejszej ustawy.
2. Przepis ust. 1 nie narusza praw nabytych członka spółdzielni do zawarcia
umowy w sprawie ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa innego lokalu
mieszkalnego lub prawa odrębnej własności takiego lokalu.
Art. 54. 1. Spółdzielnie istniejące w dniu wejścia ustawy w życie dokonają
zmian swoich statutów stosownie do wymagań niniejszej ustawy i w trybie
przewidzianym w ustawie – Prawo spółdzielcze. Zgłoszenia do rejestru tych zmian
spółdzielnie dokonają nie później niż do dnia 31 grudnia 2002 r.
2. Do czasu zarejestrowania zmian statutów postanowienia dotychczasowych
statutów pozostają w mocy. Jednakże w razie sprzeczności między nimi
a przepisami niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy.
Art. 541. 1. Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do spółdzielni
mieszkaniowych będących w likwidacji lub w upadłości.
2. Pisemne żądania, o których mowa w art. 12, 1714, 1715, 39, 48 i 481,
składane są w wypadkach, o których mowa w ust. 1, do likwidatora lub syndyka
masy upadłościowej spółdzielni.
Art. 542. Przepisu art. 38 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo
spółdzielcze nie stosuje się do ustanawiania prawa odrębnej własności lokali
i przeniesienia własności lokali, domów jednorodzinnych oraz miejsc postojowych
w garażach wielostanowiskowych.
29.08.2019
©Telksinoe s. 45/45
Art. 55. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia
ogłoszenia15), z tym że przepisy art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. g, ust. 3 pkt 3 lit. a oraz ust.
6 pkt 1 ustawy wymienionej w art. 30, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
mają zastosowanie do wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni
mieszkaniowej dokonanych od dnia 1 stycznia 2001 r.
15)
Ustawa została ogłoszona w dniu 23 stycznia 2001 r.
29.08.2019
Do góry