Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/267

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2018 r.

poz. 754, 1000, 1349,

Dz. U. z 2019 r.

poz. 273.

U S T A W A

z dnia 5 stycznia 2011 r.

Kodeks wyborczy 1)

DZIAŁ I

Przepisy wstępne

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Kodeks wyborczy określa zasady i tryb zgłaszania kandydatów,

przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów:

1) do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;

2) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

3) do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej;

4) do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego;

5) wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.

Art. 2. W wyborach głosować można tylko osobiście, chyba że kodeks

stanowi inaczej.

Art. 3. W tych samych wyborach głosować można tylko jeden raz.

Art. 4. Wybory odbywają się w dniu wolnym od pracy.

Art. 5. Ilekroć w kodeksie jest mowa o:

1) wyborach – należy przez to rozumieć wybory do Sejmu i do Senatu, wybory

Prezydenta Rzeczypospolitej, wybory do Parlamentu Europejskiego

w Rzeczypospolitej Polskiej, wybory do organów stanowiących jednostek

Przepisy niniejszej ustawy wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 93/109/WE z dnia

6 grudnia 1993 r. ustanawiającej szczegółowe warunki wykonywania prawa do głosowania

i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających

miejsce zamieszkania w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami oraz dyrektywy

Rady 94/80/WE z dnia 19 grudnia 1994 r. ustanawiającej szczegółowe zasady korzystania

z prawa głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych przez obywateli Unii zamieszkałych

w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami.

25.02.2019

©Telksinoe s. 2/267

samorządu terytorialnego oraz wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów

miast;

2) referendach – należy przez to rozumieć referenda ogólnokrajowe i referenda

lokalne;

3) organach stanowiących jednostek samorządu terytorialnego – należy przez to

rozumieć, odpowiednio, rady gmin, rady powiatów i sejmiki województw;

4) radzie gminy – należy przez to rozumieć także radę miasta na prawach

powiatu;

5) radzie – należy przez to rozumieć także sejmik województwa;

6) wójcie – należy przez to rozumieć także burmistrza i prezydenta miasta;

7) zakładzie leczniczym – należy przez to rozumieć zakład leczniczy, w którym

podmiot leczniczy wykonuje działalność leczniczą w rodzaju świadczenia

szpitalne lub stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż

świadczenia szpitalne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia

2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 160 i 138);

8) domu pomocy społecznej – należy przez to rozumieć także placówkę

zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle

chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w ustawie z dnia

12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 i 1985);

9) stałym zamieszkaniu – należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej

miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu;

10) numerze ewidencyjnym PESEL – należy przez to rozumieć, w odniesieniu do

obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, numer

paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

11) wyborcy niepełnosprawnym – należy przez to rozumieć wyborcę

o ograniczonej sprawności fizycznej, psychicznej, umysłowej lub w zakresie

zmysłów, która utrudnia mu wzięcie udziału w wyborach;

12) znaku „x” – rozumie się przez to co najmniej dwie linie, które przecinają się

w obrębie kratki;

13) obwodowej komisji wyborczej – należy przez to rozumieć odpowiednio

obwodową komisję wyborczą, o której mowa w art. 181a § 1 pkt 1, lub

obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

25.02.2019

©Telksinoe s. 3/267

albo obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie, o których mowa w art. 181a § 1 pkt 2.

Art. 6. Wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne

w sprawach wyborczych są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych.

Art. 7. Dokumenty wymagane na podstawie przepisów kodeksu

niesporządzone w języku polskim są składane wraz z tłumaczeniem przysięgłym

na język polski.

Art. 8. § 1. Dokumenty z wyborów są przekazywane do archiwów

państwowych i mogą być udostępniane.

§ 1a. Dokumenty z wyborów są przechowywane przez okres co najmniej

5 lat.

§ 2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,

po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej oraz Naczelnego Dyrektora

Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób

przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z wyborów, ze

szczególnym uwzględnieniem okresu, po jakim muszą być one przekazywane do

archiwów państwowych, potrzeby ochrony przekazywanych, przechowywanych

materiałów i zawartych w nich danych oraz podmiotów, którym dokumenty mogą

być udostępniane.

Art. 9. § 1. Ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia

skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu

gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia

skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu,

w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku.

§ 2. Jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie

przypada na sobotę albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa

pierwszego roboczego dnia po tym dniu.

§ 3. Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, czynności wyborcze określone

kalendarzem wyborczym oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane

w godzinach urzędowania sądów, organów wyborczych, urzędów gmin oraz kon-

sulatów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 4/267

Rozdział 2

Prawa wyborcze

Art. 10. § 1. Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma:

1) w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej – obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania

kończy 18 lat;

2) w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej –

obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz

obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej

w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej;

3) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego:

a) rady gminy – obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący

obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat,

oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy,

b) rady powiatu i sejmiku województwa – obywatel polski, który najpóźniej

w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze,

odpowiednio, tego powiatu i województwa;

4) w wyborach wójta w danej gminie – osoba mająca prawo wybierania do rady

tej gminy.

§ 2. Nie ma prawa wybierania osoba:

1) pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;

2) pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;

3) ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

Art. 11. § 1. Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma:

1) w wyborach do Sejmu – obywatel polski mający prawo wybierania w tych

wyborach, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 21 lat;

2) w wyborach do Senatu – obywatel polski mający prawo wybierania w tych

wyborach, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 30 lat;

3) w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej – obywatel polski, który najpóźniej

w dniu wyborów kończy 35 lat i korzysta z pełni praw wyborczych do Sejmu;

25.02.2019

©Telksinoe s. 5/267

4) w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej –

osoba mająca prawo wybierania w tych wyborach, która najpóźniej w dniu

głosowania kończy 21 lat, i od co najmniej 5 lat stale zamieszkuje w Rzeczy-

pospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii

Europejskiej;

5) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego –

osoba mająca prawo wybierania tych organów;

6) w wyborach wójta – obywatel polski mający prawo wybierania w tych

wyborach, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że

kandydat nie musi stale zamieszkiwać na obszarze gminy, w której kandyduje.

§ 2. Nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba:

1) skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za

przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne

przestępstwo skarbowe, z tym że w przypadku wyborów, o których mowa

w § 1 pkt 6, skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo

ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;

2) wobec której wydano prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę

prawa wybieralności, o którym mowa w art. 21a ust. 2a ustawy z dnia

18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów

bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2186 oraz z 2018 r. poz. 538).

§ 3. Prawa wybieralności nie ma obywatel Unii Europejskiej niebędący

obywatelem polskim, pozbawiony prawa wybieralności w państwie członkowskim

Unii Europejskiej, którego jest obywatelem.

§ 4. Nie ma prawa wybieralności w wyborach wójta w danej gminie osoba,

która została uprzednio dwukrotnie wybrana na wójta w tej gminie w wyborach

wójta zarządzonych na podstawie art. 474 § 1.

Rozdział 3

Obwody głosowania

Art. 12. § 1. W wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych

i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy,

z zastrzeżeniem art. 14 § 1 i art. 15 § 1.

25.02.2019

©Telksinoe s. 6/267

[§ 2. Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje rada gminy,

w drodze uchwały, na wniosek wójta.]

Nowe brzmienie

<§ 2. Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje komisarz § 2 w art. 12

wejdzie w życie z

wyborczy.> dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

§ 3. Stały obwód głosowania powinien obejmować od 500 do

poz. 130).

4000 mieszkańców. W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami

obwód może obejmować mniejszą liczbę mieszkańców.

[§ 4. Rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta, tworzy odrębny

obwód głosowania w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie

karnym i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu,

jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców.

Nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na

wniosek osoby kierującej daną jednostką.]

<§ 4. Komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie Zmiana w § 4 w

art. 12 wejdzie w

leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym życie z dn.

oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu, jeżeli w dniu 1.01.2019 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców. Nieutworzenie 130).

obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na wniosek

osoby kierującej daną jednostką.>

§ 5. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta odrębny obwód głosowania w jednostce,

o której mowa w § 4, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać

co najmniej 15 wyborców ujętych w rejestrze wyborców prowadzonym w gminie,

na terenie której położona jest dana jednostka.

§ 6. Jeżeli w dniu wyborów w jednostce, o której mowa w § 4, będzie

przebywać mniej niż 15 wyborców, można w niej utworzyć odrębny obwód

głosowania po zasięgnięciu opinii osoby kierującej daną jednostką.

§ 7. Można utworzyć odrębny obwód głosowania w domu studenckim lub

zespołach domów studenckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty na

podstawie umów zawartych z uczelniami, jeżeli co najmniej 50 osób uprawnionych

do udziału w wyborach poinformuje na piśmie rektora uczelni prowadzącej dom

studencki, lub uczelni z którą inny podmiot zawarł umowę o prowadzenie domu

studenckiego, o zamiarze przebywania w domu studenckim w dniu głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 7/267

§ 8. Przepisu § 7 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących

jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta.

[§ 9. Rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta zgłoszony po

uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy obwody głosowania, o których mowa

Nowe brzmienie

w § 7.] § 9 w art. 12

wejdzie w życie z

<§ 9. Komisarz wyborczy po uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy dn. 1.01.2019 r.

obwody głosowania, o których mowa w § 7.> (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

§ 10. Utworzenie odrębnych obwodów głosowania następuje najpóźniej

w 35 dniu przed dniem wyborów.

[§ 11. Rada gminy, tworząc obwody głosowania, ustala ich numery, granice

Nowe brzmienie

oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych.] § 11–13 w art. 12

wejdzie w życie z

<§ 11. Komisarz wyborczy, tworząc obwody głosowania, ustala ich

dn. 1.01.2019 r.

numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych.> (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

[§ 12. Uchwałę rady gminy o utworzeniu obwodów głosowania ogłasza się

w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości

w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzemplarzu uchwały przekazuje się

niezwłocznie wojewodzie i komisarzowi wyborczemu.]

<§ 12. Postanowienie komisarza wyborczego o utworzeniu obwodów

głosowania ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do

publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym

egzemplarzu postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie

i Państwowej Komisji Wyborczej.>

[§ 13. Na uchwały rady gminy, o których mowa w § 2, 4 i 9, wyborcom

w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do komisarza

wyborczego, w terminie 5 dni od daty podania ich do publicznej wiadomości.

Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę w ciągu 5 dni i wydaje postanowienie; od

postanowienia nie przysługuje środek prawny.]

<§ 13. Na postanowienia komisarza wyborczego, o których mowa w § 2,

4 i 9, wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi

do Państwowej Komisji Wyborczej, w terminie 3 dni od daty podania ich do

publicznej wiadomości. Państwowa Komisja Wyborcza rozpoznaje sprawę

w ciągu 5 dni i wydaje postanowienie.>

25.02.2019

©Telksinoe s. 8/267

<§ 14. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące skarg Dodany § 14 w

art. 12 wejdzie w

na postanowienie komisarza wyborczego, o którym mowa w § 2, wyborcom życie z dn.

w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego 1.01.2019 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego 130 i 1349).

postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny

rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie

później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego

Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny. Przepis

art. 420 § 3 stosuje się.>

Art. 12a. (uchylony)

Art. 13. [ § 1. Wójt przedkłada radzie gminy wnioski w sprawie zmian

w podziale na stałe obwody głosowania, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian

granic gminy, zmiany liczby mieszkańców w gminie lub w obwodzie głosowania.]

<§ 1. Komisarz wyborczy dokonuje zmian w podziale na stałe obwody Nowe brzmienie

§ 1 oraz dodane §

głosowania, jeżeli jest to konieczne ze względu na zmianę granic gminy, zmianę 1a i 1b w art. 13

liczby wybieranych radnych gminy lub zmianę liczby mieszkańców wejdą w życie z

dn. 1.01.2019 r.

w obwodzie głosowania w stosunku do określonej w art. 12 § 3, zmianę granic (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

okręgów wyborczych.>

<§ 1a. Zmiana w podziale na stałe obwody głosowania dokonywana

z powodu zmiany granic gminy może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do

obszaru, którego dotyczy nowy przebieg granicy gminy.

§ 1b. O wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 1, wójt informuje

niezwłocznie komisarza wyborczego.>

§ 2. Zmian w podziale na stałe obwody głosowania dokonuje się najpóźniej

w 45 dniu przed dniem wyborów.

[§ 3. Do zmian w podziale na stałe obwody głosowania przepisy art. 12 § 11–

Nowe brzmienie

13 stosuje się odpowiednio.] § 3 w art. 13

wejdzie w życie z

<§ 3. Do zmian w podziale na stałe obwody głosowania przepisy dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

art. 12 § 11–14 stosuje się odpowiednio.> poz. 130).

Art. 13a. § [1. Wójt może przedłożyć radzie gminy wnioski w sprawie zmian

siedzib obwodowych komisji wyborczych.]

Nowe brzmienie

§ 1 w art. 13a

wejdzie w życie z

dn. 1.01.2019 r.

25.02.2019 (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

©Telksinoe s. 9/267

<§ 1. Wójt lub rada gminy może przedłożyć komisarzowi wyborczemu

wnioski w sprawie zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych.>

§ 2. Zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych dokonuje się najpóźniej

w 45 dniu przed dniem wyborów.

[§ 2a. Jeżeli po terminie, o którym mowa w § 2, wskutek nadzwyczajnych

wydarzeń głosowanie w ustalonej przez radę gminy siedzibie obwodowej komisji

wyborczej byłoby niemożliwe, wójt może zarządzić, na czas określonych wyborów,

zmianę siedziby obwodowej komisji wyborczej. Zarządzenie w sprawie zmiany

siedziby obwodowej komisji wyborczej wójt wydaje po uzyskaniu zgody właściwej

komisji wyborczej wyższego stopnia.]

<§ 2a. Jeżeli po terminie, o którym mowa w § 2, wskutek Nowe brzmienie

§ 2a–4 w art. 13a

nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie w ustalonej przez komisarza wejdzie w życie z

dn. 1.01.2019 r.

wyborczego siedzibie obwodowej komisji wyborczej byłoby niemożliwe, może (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

on zarządzić, na czas określonych wyborów, zmianę siedziby obwodowej

komisji wyborczej.>

[§ 3. Do zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych przepisy

art. 12 § 11–13 stosuje się odpowiednio, przy czym w przypadku, o którym mowa

w § 2a, nie stosuje się przepisu art. 12 § 13.]

<§ 3. Do zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych przepisy

art. 12 § 11–14 stosuje się odpowiednio, przy czym w przypadku, o którym

mowa w § 2a, nie stosuje się przepisów art. 12 § 13 i 14.>

[§ 4. Propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych, w tym

siedzib znajdujących się w lokalach, o których mowa w art. 16 § 1 pkt 3,

zainteresowani mogą przedkładać wójtowi na piśmie na co najmniej 55 dni przed

dniem wyborów. Przedłożone propozycje zmian siedzib obwodowych komisji

wyborczych wójt niezwłocznie umieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej,

o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji

publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 oraz z 2017 r. poz. 933).]

<§ 4. Propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych, w tym

siedzib znajdujących się w lokalach, o których mowa w art. 16 § 1 pkt 3,

zainteresowani mogą przedkładać komisarzowi wyborczemu na piśmie na co

najmniej 55 dni przed dniem wyborów. Przedłożone propozycje zmian siedzib

obwodowych komisji wyborczych komisarz wyborczy niezwłocznie umieszcza

25.02.2019

©Telksinoe s. 10/267

w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia

6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r.

poz. 1764 oraz z 2017 r. poz. 933).>

Art. 13b. Jeżeli w lokalu, w którym w okresie 5 lat poprzedzających dzień

wyborów przeprowadzano głosowanie, w dniu wyboru nie przeprowadza się

głosowania lub ma w nim siedzibę obwodowa komisja wyborcza właściwa dla

obwodu głosowania o zmienionych granicach, w dniu wyborów wójt umieszcza

w miejscu łatwo dostępnym przy wejściu do tego lokalu, informację komisarza

wyborczego, umożliwiającą wyborcom dotarcie do właściwego lokalu

wyborczego.

Art. 14. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu,

wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej oraz wyborów do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się obwody głosowania dla

obywateli polskich przebywających za granicą, jeżeli na terenie obwodu przebywa

co najmniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przekazania właściwej

komisji wyborczej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakończeniu.

§ 2. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze

rozporządzenia, minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określając ich liczbę oraz siedziby obwodowych

komisji wyborczych.

§ 3. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu

wyborczego właściwego dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 15. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu,

wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej oraz wyborów do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się obwody głosowania dla

wyborców przebywających na polskich statkach morskich, które znajdują się

w podróży w okresie obejmującym dzień wyborów, jeżeli przebywa na nich co

najmniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przekazania właściwej komisji

wyborczej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakończeniu.

§ 2. W rozumieniu kodeksu polskim statkiem morskim jest statek podnoszący

polską banderę i dowodzony przez polskiego kapitana.

25.02.2019

©Telksinoe s. 11/267

§ 3. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze

rozporządzenia, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu

opinii Państwowej Komisji Wyborczej, na wniosek kapitana statku zgłoszony

najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów.

§ 4. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu

wyborczego właściwego dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 16. § 1. Wójt podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości

wyborców najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów informację przekazaną

przez komisarza wyborczego o:

1) numerach oraz granicach stałych i odrębnych obwodów głosowania;

2) wyznaczonych siedzibach obwodowych komisji wyborczych dla danych

wyborów;

3) lokalach obwodowych komisji wyborczych ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych;

4) możliwości głosowania korespondencyjnego przez wyborców

niepełnosprawnych i głosowania przez pełnomocnika.

Jeden egzemplarz obwieszczenia przekazywany jest niezwłocznie komisarzowi

wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, wójt zamieszcza najpóźniej

w 30 dniu przed dniem wyborów w Biuletynie Informacji Publicznej.

§ 2a. Jeżeli po wydaniu obwieszczenia, o którym mowa w § 1, nastąpiła

zmiana siedziby obwodowej komisji wyborczej, o której mowa w art. 13a § 2a,

wójt niezwłocznie podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców

informacje, o których mowa w § 1, uwzględniające dokonane zmiany oraz

zamieszcza je w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje

się.

§ 3. Obowiązek, o którym mowa w § 1, w odniesieniu do obwodów

głosowania utworzonych za granicą ciąży na konsulach. Wykonanie tego

obowiązku powinno nastąpić najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów.

§ 4. O utworzeniu obwodu głosowania na polskim statku morskim kapitan

statku niezwłocznie zawiadamia wyborców.

25.02.2019

©Telksinoe s. 12/267

[Art. 17. § 1. Jeżeli właściwe organy gminy nie wykonują w terminie lub

w sposób zgodny z prawem, zadań dotyczących utworzenia obwodów głosowania

lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach komisji obwodowych, właściwy

komisarz wyborczy wzywa te organy do wykonania zadań w sposób zgodny

z prawem w wyznaczonym terminie, a w razie bezskutecznego upływu terminu

niezwłocznie wykonuje te zadania i powiadamia o tym Państwową Komisję

Wyborczą.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściwy organ nie dokonał

podziału gminy, powiatu lub województwa na okręgi wyborcze w terminie lub

w sposób zgodny z prawem.]

art. 17 wejdzie w

w terminie lub w sposób zgodny z prawem, zadań dotyczących utworzenia życie z dn.

obwodów głosowania lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach komisji 1.01.2019 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

terytorialnych i obwodowych, Państwowa Komisja Wyborcza wzywa ich do 130).

wykonania zadań w sposób zgodny z prawem w wyznaczonym terminie,

a w razie bezskutecznego upływu terminu niezwłocznie wykonuje te zadania.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściwy komisarz

wyborczy nie dokonał podziału gminy, powiatu lub województwa na okręgi

wyborcze w terminie lub w sposób zgodny z prawem.>

Rozdział 4

Rejestr wyborców

Art. 18. § 1. Stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na

obszarze gminy, którym przysługuje prawo wybierania.

§ 2. Rejestr wyborców stanowi zbiór danych osobowych z ewidencji

ludności, o których mowa w § 7. W zbiorze tym uwzględnia się również dane

wyborców, o których mowa w § 9 i art. 19 § 2 i 3.

§ 3. Można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców.

§ 4. Rejestr wyborców służy do sporządzania spisów wyborców

uprawnionych do udziału w wyborach, a także do sporządzania spisów osób

uprawnionych do udziału w referendum.

§ 5. Rejestr wyborców potwierdza prawo wybierania oraz prawo

wybieralności.

25.02.2019

©Telksinoe s. 13/267

§ 6. Rejestr wyborców dzieli się na część A i część B.

§ 7. Część A rejestru wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części

rejestru wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę

urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy.

§ 8. Wyborcy będący obywatelami polskimi, zameldowani na obszarze gminy

na pobyt stały są wpisywani do rejestru wyborców z urzędu.

§ 9. Część B rejestru wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej

niebędących obywatelami polskimi, stale zamieszkałych na obszarze gminy

i uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w Rzeczypospolitej Polskiej.

W tej części rejestru wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca,

datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer

paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres

zamieszkania wyborcy.

§ 10. Wyborcę, o którym mowa w § 9, wpisanego do rejestru wyborców,

na jego pisemny wniosek, skreśla się z rejestru wyborców.

§ 11. Rejestr wyborców prowadzi gmina jako zadanie zlecone.

§ 12. Rejestr wyborców jest udostępniany, na pisemny wniosek, do wglądu

w urzędzie gminy.

§ 13. Urząd gminy przekazuje właściwym organom wyborczym okresowe

informacje o liczbie wyborców objętych rejestrem wyborców.

Art. 19. § 1. Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez

zameldowania na pobyt stały wpisywani są do rejestru wyborców, jeżeli złożą w tej

sprawie w urzędzie gminy pisemny wniosek. Wniosek powinien zawierać

nazwisko, imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia oraz numer ewidencyjny PESEL

wnioskodawcy. Do wniosku dołącza się:

1) kserokopię ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy;

2) pisemną deklarację, w której wnioskodawca podaje swoje obywatelstwo

i adres stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie

niezamieszkałego, przebywającego stale na obszarze gminy.

§ 3. Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy pod innym adresem aniżeli

adres ich zameldowania na pobyt stały na obszarze tej gminy mogą być wpisani do

rejestru wyborców pod adresem stałego zamieszkania, jeżeli złożą w tej sprawie

25.02.2019

©Telksinoe s. 14/267

w urzędzie gminy wniosek zawierający dane, o których mowa w § 1, wraz ze

wskazaniem adresu ostatniego zameldowania na pobyt stały na obszarze gminy.

Art. 20. § 1. Decyzję o wpisaniu lub o odmowie wpisania do rejestru

wyborców osoby, o której mowa w art. 19, wydaje wójt, w terminie 5 dni od dnia

wniesienia wniosku. Decyzję o odmowie wpisania do rejestru wyborców, wraz

z uzasadnieniem, niezwłocznie doręcza się wnioskodawcy.

§ 2. Wójt przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 1, jest obowiązany

sprawdzić, czy osoba wnosząca wniosek o wpisanie do rejestru wyborców spełnia

warunki stałego zamieszkania na obszarze danej gminy.

§ 3. O wpisaniu wyborcy do rejestru wyborców niezwłocznie zawiadamia się

urząd gminy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zameldowania

wnioskodawcy na pobyt stały w celu skreślenia go z rejestru wyborców w tej

gminie.

§ 4. Od decyzji w sprawie odmowy wpisania do rejestru wyborców

przysługuje prawo wniesienia skargi do właściwego miejscowo sądu rejonowego.

Skargę wnosi się za pośrednictwem wójta, w terminie 3 dni od dnia doręczenia

decyzji. Wójt przekazuje sądowi niezwłocznie skargę wraz z decyzją i aktami

sprawy. Wójt może też niezwłocznie zmienić albo uchylić swoją decyzję, jeżeli

uzna skargę w całości za zasadną.

§ 5. Sąd rozpoznaje skargę, o której mowa w § 4, w postępowaniu

nieprocesowym, w terminie 3 dni od dnia jej doręczenia. Odpis postanowienia sądu

doręcza się osobie, która wniosła skargę, oraz wójtowi. Od postanowienia sądu nie

przysługuje środek prawny.

Art. 21. § 1. Osoby pozbawione prawa wybierania skreśla się z rejestru

wyborców na podstawie przekazywanych gminom zawiadomień sądu albo

Trybunału Stanu.

§ 2. W przypadku wygaśnięcia przyczyny pozbawienia prawa wybierania

wyborca jest wpisywany do rejestru wyborców na podstawie zawiadomień sądu

albo Trybunału Stanu.

§ 3. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy zawiadamiania gmin

o osobach pozbawionych prawa wybierania oraz o wygaśnięciu przyczyny

25.02.2019

©Telksinoe s. 15/267

pozbawienia prawa wybierania, a także wzory zawiadomień w tych sprawach, tak

aby zapewnić bieżącą aktualizację w rejestrze wyborców danych o osobach

pozbawionych prawa wybierania i posiadających prawo wybierania.

Art. 22. § 1. Każdy może wnieść do wójta reklamację na nieprawidłowości

w rejestrze wyborców, w szczególności w sprawie:

1) pominięcia wyborcy w rejestrze wyborców;

2) wpisania do rejestru wyborców osoby, która nie ma prawa wybierania;

3) niewłaściwych danych o osobach wpisanych do rejestru wyborców;

4) ujęcia w rejestrze wyborców osoby, która nie zamieszkuje stale na obszarze

gminy.

§ 2. Reklamację wnosi się pisemnie lub ustnie do protokołu.

§ 3. Wójt obowiązany jest rozpatrzyć reklamację, w terminie 3 dni od dnia jej

wniesienia, i wydać decyzję w sprawie.

§ 4. Decyzję, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wnoszącemu

reklamację, a gdy dotyczy ona innych osób – również tym osobom.

§ 5. Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji lub powodującą skreślenie

z rejestru wyborców wnoszący reklamację bądź osoba skreślona z rejestru

wyborców może wnieść, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji, skargę za

pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Przepisy

art. 20 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

Art. 23. § 1. Dane, o których mowa w art. 18 § 9 zdanie drugie, są

przekazywane przez wójta za pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody

ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do danych osób, o których mowa

w art. 18 § 10.

§ 3. Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje dane, o których

mowa w § 1 i 2, właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej.

Art. 24. § 1. Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje

właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej, na ich wniosek,

dane dotyczące obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na

terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w zakresie

niezbędnym do korzystania z tych praw.

25.02.2019

©Telksinoe s. 16/267

§ 2. Dane, o których mowa w § 1, przekazuje wójt, na żądanie i za

pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody, ministrowi właściwemu do

spraw informatyzacji.

Art. 25. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób prowadzenia rejestru wyborców, ustalając:

a) wzór rejestru wyborców,

b) metody aktualizacji rejestru wyborców i sposób jego udostępniania,

c) wzór wniosku o udostępnienie rejestru wyborców,

d) wzór wniosku o wpisanie wyborcy do rejestru wyborców,

e) wzór zawiadomienia o wpisaniu do rejestru wyborców,

f) wzór wniosku, o którym mowa w art. 18 § 10, o skreślenie wyborcy

z rejestru wyborców,

g) warunki, które spełniać musi system informatyczny służący prowadzeniu

rejestru wyborców,

2) sposób przekazywania przez urzędy gmin właściwym organom wyborczym

okresowych informacji o liczbie wyborców objętych rejestrem wyborców,

3) wzór pisemnej deklaracji, o której mowa w art. 19 § 1 pkt 2

– uwzględniając konieczność zapewnienia możliwości weryfikacji danych

zawartych w rejestrze wyborców, bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania

tych danych oraz ich przekazywania i odbioru;

4) tryb przekazywania przez Rzeczpospolitą Polską innym państwom

członkowskim Unii Europejskiej danych dotyczących obywateli tych państw

wpisanych do rejestru wyborców oraz skreślonych z rejestru wyborców, jak

również obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na

terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, uwzględniając

w szczególności formę i terminy wymiany tych informacji, a także

konieczność zapewnienia ochrony danych osobowych.

Rozdział 5

Spis wyborców

Art. 26. § 1. Osoby, którym przysługuje prawo wybierania, wpisuje się do

spisu wyborców.

25.02.2019

©Telksinoe s. 17/267

§ 2. Wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Spis wyborców służy do przeprowadzania głosowania w wyborach, które

zostały zarządzone.

§ 5. W zależności od zarządzonych wyborów spis wyborców składa się

z części A lub części A i części B.

§ 6. Spis wyborców składa się z:

1) części A – w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej oraz w wyborach do rad powiatów i sejmików województw;

2) części A i części B – w wyborach do Parlamentu Europejskiego

w Rzeczypospolitej Polskiej, w wyborach do rad gmin oraz w wyborach

wójta.

§ 7. Część A spisu wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części spisu

wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer

ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy.

§ 8. Część B spisu wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej

niebędących obywatelami polskimi, uprawnionych do korzystania z praw

wyborczych w wyborach, które zostały zarządzone w Rzeczypospolitej Polskiej.

W tej części spisu wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca,

datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer

paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres

zamieszkania wyborcy.

§ 9. W spisie wyborców wymienia się dane, o których mowa odpowiednio

w § 7 i 8.

§ 10. Spis wyborców, z zastrzeżeniem art. 34 § 1 i art. 35 § 1, jest

sporządzany i aktualizowany przez gminę, jako zadanie zlecone, na podstawie

rejestru wyborców.

§ 11. Spis wyborców sporządza się w 2 egzemplarzach, oddzielnie dla

każdego obwodu głosowania, według miejsca zamieszkania wyborców, najpóźniej

w 21 dniu przed dniem wyborów.

§ 12. Jeden egzemplarz spisu wyborców przekazuje się w przeddzień

wyborów przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

25.02.2019

©Telksinoe s. 18/267

Art. 27. (uchylony)

Art. 28. § 1. Wyborca, na jego pisemny wniosek wniesiony do urzędu gminy

najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów, jest dopisywany do spisu wyborców

w wybranym przez siebie obwodzie głosowania na obszarze gminy:

1) właściwej ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania albo

2) w której czasowo przebywa.

§ 2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących

jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta.

§ 3. W wyborach uzupełniających do Senatu przepis §1 pkt 2 ma

zastosowanie tylko do wyborców stale zamieszkałych na obszarze okręgu

wyborczego, w którym przeprowadza się wybory uzupełniające.

§ 4. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie

niezamieszkałego, przebywającego na obszarze gminy.

§ 5. We wniosku, o którym mowa w § 1, podaje się dane wymienione

w art. 26 § 7 i 8 oraz adres, pod którym czasowo się przebywa.

Art. 29. § 1. Spis wyborców w jednostkach, o których mowa w art. 12 § 4 i 7,

sporządza się na podstawie wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu

wyborów, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1,

wpisuje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowiednio, na obszarze danej

jednostki samorządu terytorialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wybory

wójta.

§ 3. Wykazy osób, o których mowa w § 1, osoba kierująca daną jednostką

przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów.

§ 4. W wykazie osób, które będą przebywały w zakładzie karnym, nie

umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem

sądu.

Art. 30. § 1. Żołnierze pełniący zasadniczą lub okresową służbę wojskową

oraz pełniący służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych lub

odbywający ćwiczenia i przeszkolenie wojskowe, a także ratownicy odbywający

zasadniczą służbę w obronie cywilnej poza miejscem stałego zamieszkania są

25.02.2019

©Telksinoe s. 19/267

dopisywani, na swój wniosek, do wybranego przez nich spisu wyborców

sporządzonego dla miejscowości, w której odbywają służbę, z zastrzeżeniem § 2.

Wniosek składa się między 21 a 14 dniem przed dniem wyborów, chyba że osoby,

o których mowa w zdaniu pierwszym, przybyły do miejsca ich aktualnego

zakwaterowania po tym terminie. We wniosku podaje się dane wymienione

w art. 26 § 7.

§ 2. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1,

wpisuje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowiednio, na obszarze danej

jednostki samorządu terytorialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wybory

wójta.

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do policjantów z jednostek

skoszarowanych, funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej,

Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej pełniących służbę w systemie

skoszarowanym.

§ 4. Dowódcy jednostek wojskowych, komendanci oddziałów obrony

cywilnej i dowódcy jednostek policyjnych oraz przełożeni funkcjonariuszy Służby

Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby

Więziennej są obowiązani zapewnić żołnierzom, ratownikom, policjantom oraz

funkcjonariuszom możliwość wykonania uprawnień wynikających z przepisu § 1.

§ 5. Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych

oraz Minister Sprawiedliwości, każdy w zakresie swojej właściwości, po

zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określą sposób realizacji

obowiązków, o których mowa w § 4, uwzględniając konieczność zapewnienia

wyborcom, o których mowa w § 1 i 3, możliwości wykonywania funkcji członków

obwodowych komisji wyborczych i mężów zaufania.

Art. 31. O dopisaniu lub wpisaniu do spisu wyborców osób, o których mowa

w art. 28, art. 29 § 1 i art. 30 § 1 i 3, niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy

właściwy ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania lub ostatniego

zameldowania na pobyt stały, a w przypadku osób stale zamieszkałych za granicą

– konsula właściwego ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania za granicą.

25.02.2019

©Telksinoe s. 20/267

Art. 32. § 1. Wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów

otrzymuje na wniosek zgłoszony pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej,

przed sporządzeniem spisu wyborców – na podstawie rejestru wyborców, a po

sporządzeniu spisu wyborców – na podstawie spisu wyborców, zaświadczenie

o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów.

§ 2. Zaświadczenie, o którym mowa w § 1, wydaje urząd gminy.

§ 3. Przepisu § 1 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących

jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta.

§ 4. W wyborach uzupełniających do Senatu przepis § 1 ma zastosowanie

tylko do wyborców stale zamieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w którym

przeprowadza się wybory uzupełniające.

Art. 33. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób sporządzenia i udostępniania spisu wyborców, ustalając

w szczególności:

a) wzór spisu wyborców,

b) metody aktualizacji spisu wyborców,

c) wzór wniosku o udostępnienie spisu wyborców,

d) wzory wykazów wyborców przebywających w zakładach leczniczych,

domach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych

oraz oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów, w których

utworzono obwody głosowania,

e) wzór zawiadomienia o dopisaniu lub o wpisaniu wyborcy do spisu

wyborców w innym obwodzie głosowania

– uwzględniając odrębność przy sporządzaniu spisu wyborców dla obwodów

utworzonych w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie

karnym lub areszcie śledczym oraz oddziale zewnętrznym takiego zakładu

i aresztu, przypadki, w których następuje dopisanie lub wykreślenie ze spisu

wyborców, miejsce, czas i formę udostępnienia spisu wyborców;

2) wzór zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób wydawania

i ewidencjonowania zaświadczeń, mając na względzie konieczność

zapewnienia identyfikacji osoby, której zaświadczenie dotyczy oraz

zabezpieczenia zaświadczenia przed sfałszowaniem.

25.02.2019

©Telksinoe s. 21/267

Art. 34. § 1. Wyborcy przebywający na polskich statkach morskich

znajdujących się w podróży w dniu wyborów wpisywani są do spisu wyborców

sporządzanego przez kapitana statku.

§ 2. Wpisu dokonuje się na podstawie wniosku wyborcy zgłoszonego

najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać nazwisko

i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL lub numer

ważnego polskiego paszportu oraz adres zamieszkania. W przypadku obywateli

Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi wniosek powinien zawierać

numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce

i datę jego wydania.

§ 3. Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców

przebywających na polskich statkach morskich, z tym że zaświadczenie wydaje

kapitan statku, który sporządził spis wyborców.

§ 4. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzór spisu wyborców, o którym mowa w § 1, oraz sposób jego sporządzania

i aktualizacji,

2) wzór zawiadomienia o wpisaniu wyborcy do spisu wyborców w innym

obwodzie głosowania oraz sposób powiadamiania urzędów gmin o objętych

spisem wyborców osobach stale zamieszkałych w kraju,

3) wzór zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób wydawania

i ewidencjonowania tych zaświadczeń

– mając na względzie konieczność zapewnienia możliwości weryfikacji danych

zawartych w spisie wyborców, bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania tych

danych, ich przekazywania i odbioru, zabezpieczenia zaświadczenia przed

sfałszowaniem oraz zasadę, zgodnie z którą można być wpisanym tylko do jednego

spisu wyborców.

Art. 35. § 1. Wyborcy przebywający za granicą i posiadający ważne polskie

paszporty lub w przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami

polskimi posiadający ważny paszport lub inny dokument stwierdzający tożsamość

wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez właściwego terytorialnie

konsula.

25.02.2019

©Telksinoe s. 22/267

§ 2. Wpisu dokonuje się na podstawie osobistego zgłoszenia wniesionego

ustnie, pisemnie, telefonicznie, telegraficznie, telefaksem lub w formie

elektronicznej. Zgłoszenie powinno zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca,

datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL, oznaczenie miejsca pobytu wyborcy

za granicą, numer ważnego polskiego paszportu a także miejsce i datę jego

wydania, a w przypadku obywateli polskich czasowo przebywających za granicą –

miejsce wpisania wyborcy do rejestru wyborców. W przypadku obywateli Unii

Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, zgłoszenie powinno zawierać

numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce

i datę jego wydania. Zgłoszenia można dokonać najpóźniej w 3 dniu przed dniem

wyborów.

§ 3. Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców, o których

mowa w § 1, z tym że zaświadczenie wydaje konsul, który sporządził spis

wyborców.

§ 4. Minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzór spisu wyborców, o którym mowa w § 1, oraz sposób jego sporządzania

i aktualizacji,

2) wzór zawiadomienia o wpisaniu wyborcy do spisu wyborców w innym

obwodzie głosowania oraz sposób powiadamiania urzędów gmin o objętych

spisem wyborców osobach stale zamieszkałych w kraju,

3) wzór zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób wydawania

i ewidencjonowania tych zaświadczeń

– mając na względzie konieczność zapewnienia możliwości weryfikacji danych

zawartych w spisie wyborców, bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania tych

danych, ich przekazywania i odbioru, zabezpieczenia zaświadczenia przed

sfałszowaniem oraz zasadę, zgodnie z którą można być wpisanym tylko do jednego

spisu wyborców.

§ 5. Na obszarze państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw, na

terytorium których można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego za

dokument równorzędny z ważnym polskim paszportem uważa się ważny dowód

osobisty Rzeczypospolitej Polskiej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 23/267

Art. 36. § 1. Między 21 a 8 dniem przed dniem wyborów każdy wyborca

może sprawdzić w urzędzie gminy, w której spis wyborców został sporządzony,

czy został w spisie uwzględniony.

§ 2. Spis wyborców jest udostępniany do wglądu w urzędzie gminy.

§ 3. Wójt powiadamia wyborców, w sposób zwyczajowo przyjęty,

o sporządzeniu spisu wyborców oraz o miejscu i czasie jego udostępniania.

§ 4. Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do innych niż gmina organów,

które sporządziły spis wyborców.

Art. 37. § 1. Każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który

sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia

spisu.

§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 22, z tym że terminy rozpatrzenia reklamacji i wniesienia skargi do sądu

rejonowego wynoszą 2 dni, z zastrzeżeniem § 3.

§ 3. Reklamacje w sprawach spisu wyborców dotyczącego osób, o których

mowa w art. 34 § 1 i art. 35 § 1, rozpatrują niezwłocznie odpowiednio kapitan

statku albo konsul. Od decyzji podjętych w tych sprawach nie przysługuje środek

prawny.

Rozdział 5a

Przekazywanie informacji o wyborach wyborcom

Art. 37a. § 1. Wyborca niepełnosprawny wpisany do rejestru wyborców

w danej gminie ma prawo do uzyskiwania informacji o:

1) właściwym dla siebie okręgu wyborczym i obwodzie głosowania;

2) lokalach obwodowych komisji wyborczych znajdujących się najbliżej miejsca

zamieszkania wyborcy niepełnosprawnego, w tym o lokalach, o których

mowa w art. 16 § 1 pkt 3;

3) warunkach dopisania wyborcy do spisu wyborców w obwodzie głosowania,

o którym mowa w art. 28 § 1;

4) terminie wyborów oraz godzinach głosowania;

5) komitetach wyborczych biorących udział w wyborach oraz zarejestrowanych

kandydatach i listach kandydatów;

6) warunkach oraz formach głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 24/267

§ 2. Informacje, o których mowa w § 1, przekazuje wójt lub upoważniony

przez niego pracownik urzędu gminy w godzinach pracy urzędu, w tym

telefonicznie, lub w drukowanych materiałach informacyjnych przesyłanych na

wniosek wyborcy niepełnosprawnego, w tym w formie elektronicznej.

§ 3. Informacje, o których mowa w § 1, są przekazywane wyborcy

niepełnosprawnemu po podaniu przez wyborcę jego nazwiska, imienia (imion) oraz

adresu stałego zamieszkania.

§ 4. Informacje, o których mowa w § 1, wójt podaje również niezwłocznie do

publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej

oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie.

Art. 37b. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza zamieszcza na stronie

internetowej portalu, o którym mowa w art. 160 §2 pkt 1, informacje

o uprawnieniach przysługujących wyborcom niepełnosprawnym na podstawie

kodeksu, w formie uwzględniającej różne rodzaje niepełnosprawności.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza sporządza w alfabecie Braille’a materiał

informacyjny o uprawnieniach przysługujących wyborcom niepełnosprawnym na

podstawie kodeksu i przekazuje go zainteresowanym na żądanie.

Art. 37c. § 1. Obwieszczenia wyborcze umieszczane w lokalu wyborczym

jak i poza nim oraz wyniki głosowania w obwodach głosowania i okręgach

wyborczych powinny być zamieszczane w miejscach łatwo dostępnych dla osób

niepełnosprawnych o ograniczonej sprawności ruchowej.

§ 2. Na prośbę wyborcy niepełnosprawnego członek obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie jest obowiązany

przekazać ustnie treść obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji

o komitetach wyborczych biorących udział w wyborach oraz zarejestrowanych

kandydatach i listach kandydatów.

Art. 37d. § 1. Komisarz wyborczy, najpóźniej w 21 dniu przed dniem

wyborów, przekazuje wyborcom w stałych obwodach głosowania, w formie druku

bezadresowego umieszczanego w oddawczych skrzynkach pocztowych,

informację o terminie wyborów, godzinach głosowania, sposobie głosowania oraz

warunkach ważności głosu w danych wyborach, a także o możliwości głosowania

25.02.2019

©Telksinoe s. 25/267

korespondencyjnego przez wyborców niepełnosprawnych i głosowania przez

pełnomocnika.

§ 2. Działania informacyjne, o których mowa w § 1, komisarz wyborczy

wykonuje za pośrednictwem operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia

23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r.

poz. 106 i 138).

§ 3. Wzór informacji, o której mowa w § 1, w odniesieniu do danych

wyborów określa Państwowa Komisja Wyborcza i przesyła do komisarzy

wyborczych na 40 dni przed dniem wyborów.

Rozdział 6

Przepisy wspólne dla głosowania

Art. 38. § 1. Głosować można osobiście, z zastrzeżeniem przepisów

rozdziału 7.

§ 2. Głosowaniem osobistym jest również głosowanie korespondencyjne

przez wyborców niepełnosprawnych.

Art. 39. § 1. Głosowanie odbywa się w lokalu obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie, zwanym dalej „lokalem

wyborczym”.

§ 2. Głosowanie odbywa się bez przerwy od godziny 700 do godziny 2100.

§ 2a. W jednym pomieszczeniu może znajdować się jeden lokal wyborczy.

§ 3. (uchylony)

§ 4. O godzinie zakończenia głosowania przewodniczący obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie zarządza zakończenie

głosowania. Od tej chwili mogą głosować tylko wyborcy, którzy przybyli do lokalu

wyborczego przed godziną zakończenia głosowania.

§ 5. Głosowanie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach

leczniczych i domach pomocy społecznej może się rozpocząć później niż

o godzinie określonej w § 2 i 3.

§ 6. Głosowanie w obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach

morskich oraz za granicą odbywa się między godziną 700 a 2100 czasu miejscowego

w każdym dniu głosowania. Jeżeli głosowanie miałoby być zakończone w dniu

25.02.2019

©Telksinoe s. 26/267

następnym po dniu głosowania w kraju, głosowanie przeprowadza się w dniu

poprzedzającym.

§ 7. Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie może zarządzić wcześniejsze zakończenie głosowania w odrębnych

obwodach głosowania oraz w obwodach głosowania utworzonych na polskich

statkach morskich, jeżeli wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali swe

głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić nie

wcześniej niż o godzinie 1800. O zarządzeniu zakończenia głosowania

przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie niezwłocznie zawiadamia osobę kierującą jednostką, o której mowa

w art. 12 § 4 i 7, wójta oraz właściwą komisję wyborczą wyższego stopnia.

Art. 39a. W lokalu wyborczym umieszcza się w miejscu widocznym dla

wyborców godło państwowe.

Art. 40. § 1. Głosowanie odbywa się przy pomocy urzędowych kart do

głosowania.

§ 2. Na karcie do głosowania zamieszcza się informację o sposobie

głosowania oraz warunkach ważności głosu.

§ 3. Karta do głosowania jest jedną kartką zadrukowaną jednostronnie.

Wielkość i rodzaj czcionek oraz wielkość kratek przeznaczonych na postawienie

znaku „x” są jednakowe dla oznaczeń wszystkich list i nazwisk kandydatów.

§ 3a. Karta do głosowania w wyborach do Sejmu, wyborach do Parlamentu

Europejskiego, wyborach do rady gminy w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców, wyborach do rady dzielnicy miasta stołecznego Warszawy,

wyborach do rady powiatu, wyborach do sejmiku województwa może w razie

potrzeby składać się z odpowiedniej liczby zadrukowanych jednostronnie, trwale

połączonych kartek przy czym:

1) na pierwszej kartce karty do głosowania umieszcza się odpowiedni tytuł

(„Karta do głosowania w wyborach…”) oraz czytelną informację o sposobie

głosowania i warunkach ważności głosu;

2) na drugiej kartce karty do głosowania umieszcza się spis treści zawierający

nazwy zarejestrowanych komitetów wyborczych w kolejności wylosowanych

numerów, ze wskazaniem numeru kartki karty do głosowania, na której

25.02.2019

©Telksinoe s. 27/267

znajduje się lista kandydatów danego komitetu wyborczego, oraz symbol

graficzny komitetu wyborczego;

3) na trzeciej i kolejnych kartkach karty do głosowania umieszcza się

poszczególne listy kandydatów każdego z komitetów wyborczych,

z uwzględnieniem wymagań określonych w § 3 zdanie drugie oraz symbol

graficzny komitetu wyborczego.

§ 3b. (uchylony)

§ 4. Na karcie do głosowania oznacza się miejsce na umieszczenie pieczęci

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz

drukuje się, w przypadku wyborów:

1) Prezydenta Rzeczypospolitej – odcisk pieczęci Państwowej Komisji

Wyborczej;

2) do Sejmu, do Senatu i do Parlamentu Europejskiego – odcisk pieczęci

okręgowej komisji wyborczej;

3) do rad i wyborów wójta – odcisk pieczęci terytorialnej komisji wyborczej.

§ 5. Wzór kart do głosowania ustala Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 6. Karty do głosowania są dokumentami z wyborów w rozumieniu art. 8.

Art. 40a. § 1. Wyborca niepełnosprawny może głosować przy użyciu

nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a.

§ 2. (uchylony)

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza po zasięgnięciu opinii ministra

właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze uchwały,

wzory nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a,

kierując się możliwością praktycznego zastosowania tych nakładek przez

wyborców niepełnosprawnych.

Art. 41. Dopisanie na karcie do głosowania dodatkowych numerów list

i nazw lub nazwisk albo poczynienie innych znaków lub dopisków na karcie do

głosowania, w tym w kratce lub poza nią, nie wpływa na ważność oddanego na niej

głosu.

Art. 41a. § 1. Urna wyborcza jest wykonana z przezroczystego materiału.

§ 2. Urna wyborcza jest wykonana w taki sposób, aby:

25.02.2019

©Telksinoe s. 28/267

1) w czasie głosowania nie było możliwe wrzucenie kart do urny w inny sposób

niż przez przeznaczony do tego otwór;

2) nie było możliwe wyjęcie kart z urny przed otwarciem urny, o którym mowa

w art. 71 § 1, ani wysypanie się kart z urny.

§ 3. Wzory urn wyborczych ustala Państwowa Komisja Wyborcza

uwzględniając rodzaj i wielkość obwodów głosowania.

Art. 42. § 1. Przed rozpoczęciem głosowania obwodowa komisja wyborcza

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie sprawdza, czy urna jest pusta, po

czym zamyka się urnę wyborczą i opieczętowuje ją pieczęcią komisji oraz

sprawdza, czy na miejscu znajduje się spis wyborców i potrzebna liczba kart do

głosowania właściwych dla przeprowadzanych wyborów, jak również czy w lokalu

wyborczym znajduje się odpowiednia liczba łatwo dostępnych miejsc

zapewniających tajność głosowania.

§ 2. Od chwili opieczętowania do końca głosowania urny wyborczej nie

wolno otwierać.

§ 3. Od chwili rozpoczęcia głosowania aż do jego zakończenia w lokalu

wyborczym muszą być równocześnie obecni członkowie obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w liczbie stanowiącej co

najmniej 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca.

§ 4. (uchylony)

§ 5. Od podjęcia przez obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie czynności, o których mowa w § 1, do rozpoczęcia

głosowania oraz od zamknięcia lokalu wyborczego do podpisania protokołu,

o którym mowa w art. 75 § 1, czynności obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie i obwodowej komisji wyborczej ds.

ustalenia wyników głosowania w obwodzie w obwodach głosowania na obszarze

kraju mogą być rejestrowane przez mężów zaufania z wykorzystaniem własnych

urządzeń rejestrujących.

§ 6. Materiały zawierające zarejestrowany przebieg czynności, o których

mowa w § 5, na wniosek męża zaufania, rejestrującego te czynności, mogą zostać

zakwalifikowane jako dokumenty z wyborów w rozumieniu art. 8.

§ 7. (uchylony)

25.02.2019

©Telksinoe s. 29/267

Art. 43. (uchylony)

Art. 44. § 1. Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie, po uzgodnieniu z właściwą komisją wyborczą wyższego stopnia,

może zarządzić stosowanie w głosowaniu drugiej urny wyborczej.

§ 2. Urna, o której mowa w § 1, jest urną pomocniczą przeznaczoną

wyłącznie do wrzucania kart do głosowania przez wyborców w obwodach

głosowania w zakładach leczniczych i w domach pomocy społecznej.

§ 3. W przypadku wyrażenia przez wyborcę woli skorzystania z urny

pomocniczej wrzucenie do niej karty do głosowania wymaga obecności przy tej

czynności co najmniej dwóch osób wchodzących w skład obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie, zgłoszonych przez różne

komitety wyborcze.

§ 4. Do postępowania z urną pomocniczą i głosowania przy jej użyciu mają

zastosowanie przepisy niniejszego rozdziału.

Art. 45. (uchylony)

Art. 46. Zabroniony jest wstęp do lokalu wyborczego osobom uzbrojonym.

Art. 47. § 1. Głosowania nie wolno przerywać. Gdyby wskutek

nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie było przejściowo uniemożliwione,

obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie może

zarządzić jego przerwanie, przedłużenie albo odroczenie do dnia następnego.

Uchwałę w sprawie przedłużenia albo odroczenia do dnia następnego głosowania

obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

podejmuje po uzyskaniu zgody właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia.

Uchwała w tej sprawie powinna być natychmiast podana do publicznej

wiadomości, przekazana właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia, wójtowi

oraz przesłana Państwowej Komisji Wyborczej za pośrednictwem komisji

wyborczej wyższego stopnia.

§ 2. Jeżeli wskutek nadzwyczajnych wydarzeń zachodzi konieczność

zamknięcia lokalu wyborczego obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie:

1) zapieczętowuje otwór urny wyborczej i oddaje urnę wraz z zapieczętowanym

spisem wyborców na przechowanie przewodniczącemu komisji;

25.02.2019

©Telksinoe s. 30/267

2) ustala protokolarnie:

a) liczbę niewykorzystanych kart do głosowania i umieszcza je

w opieczętowanym pakiecie oraz oddaje je na przechowanie

przewodniczącemu komisji,

b) liczbę osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych

w spisie wyborców,

c) liczbę kart wydanych – na podstawie podpisów osób w spisie wyborców.

§ 3. Po wykonaniu czynności, o których mowa w § 2, przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

zamyka lokal wyborczy i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji.

Pieczęć komisji oddaje się w takim przypadku na przechowanie zastępcy

przewodniczącego lub innemu członkowi komisji. Wójt zapewnia ochronę lokalu

komisji w czasie przerwy w głosowaniu.

§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 2, przed rozpoczęciem głosowania

obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie na wejściu do lokalu wyborczym, na urnie,

a także na pakietach z kartami do głosowania oraz ze spisem wyborców są

nienaruszone.

§ 5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

wymagania w zakresie ochrony lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu,

w tym również zasady udzielania przez Policję pomocy wójtom w celu

prawidłowej ochrony tych lokali.

§ 6. Szczegółowy sposób wykonywania przez obwodową komisję wyborczą

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie czynności, o których mowa w § 1–4,

określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza, zapewniając

poszanowanie zasad przeprowadzania wyborów oraz ochronę urny, a także kopert

zwrotnych i innych dokumentów związanych z wyborami.

§ 7. Przepisy § 1–4 i przepisy wydane na podstawie § 6 stosuje się do

obwodów głosowania utworzonych na polskim statku morskim i za granicą, z tym

że obowiązek zapewnienia ochrony lokalu wyborczego, o którym mowa w § 3,

spoczywa odpowiednio na kapitanie statku i konsulu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 31/267

§ 8. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

wymagania oraz obowiązki kapitana polskiego statku morskiego w zakresie

ochrony lokalu wyborczego w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również

zasady udzielania pomocy w celu prawidłowej ochrony tych lokali.

§ 9. Minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

wymagania oraz obowiązki konsula w zakresie ochrony lokalu wyborczego

w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania pomocy w celu

prawidłowej ochrony tych lokali.

Art. 48. § 1. (uchylony)

§ 2. W lokalu wyborczym umieszcza się tylko urzędowe obwieszczenia

wyborcze.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza może postanowić o umieszczeniu

w lokalu wyborczym oraz w miejscu zapewniającym tajność głosowania zwięzłej

informacji o sposobie głosowania właściwym dla przeprowadzanych wyborów.

Informację tę sporządza, według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję

Wyborczą, dyrektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura

Wyborczego i zapewnia umieszczenie jej we wszystkich lokalach wyborczych.

Art. 49. § 1. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie czuwa nad zapewnieniem tajności

głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania.

§ 2. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie ma prawo zażądać opuszczenia lokalu wyborczego przez

osoby naruszające porządek i spokój.

§ 3. Na żądanie przewodniczącego obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie komendant właściwego miejscowo

komisariatu Policji obowiązany jest zapewnić konieczną pomoc.

§ 4. W przypadku naruszenia porządku w lokalu wyborczym nie stosuje się

przepisu art. 46.

Art. 50. § 1. Międzynarodowi obserwatorzy wyborów, zaproszeni przez

Państwową Komisję Wyborczą po porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

25.02.2019

©Telksinoe s. 32/267

zagranicznych, mają prawo obserwować przebieg wyborów oraz pracę organów

wyborczych, w tym obwodowych komisji wyborczych.

§ 2. Obserwatorzy, o których mowa w § 1, posiadają uprawnienia mężów

zaufania, z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołów.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza wydaje zaświadczenia obserwatorom,

o których mowa w § 1.

Art. 51. § 1. Głosować może tylko wyborca wpisany do spisu wyborców, jego

pełnomocnik, a także wyborca dopisany do spisu zgodnie z przepisami § 2–4.

§ 2. Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie dopisuje w dniu głosowania do spisu wyborców:

1) osobę przedkładającą zaświadczenie o prawie do głosowania, załączając

zaświadczenie do spisu, jeżeli przepisy dotyczące danych wyborów

przewidują możliwość uzyskania takiego zaświadczenia;

2) osobę pominiętą w spisie, jeżeli udokumentuje, iż stale zamieszkuje na terenie

danego obwodu głosowania, a urząd gminy potwierdzi, że nie otrzymał

zawiadomienia o utracie przez nią prawa wybierania lub o wpisaniu do spisu

wyborców w innym obwodzie;

3) osobę skreśloną ze spisu dla danego obwodu głosowania w związku

z wpisaniem tej osoby do spisu wyborców w jednostce, o której mowa

w art. 12 § 4, jeżeli udokumentuje, iż opuściła tę jednostkę przed dniem

wyborów.

§ 3. W wyborach do Sejmu i do Senatu, wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego

w Rzeczypospolitej Polskiej obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie dopisuje w dniu głosowania do spisu wyborców również

obywatela polskiego stale zamieszkującego za granicą, a głosującego w kraju na

podstawie ważnego polskiego paszportu, jeżeli udokumentuje, iż stale zamieszkuje

za granicą. W takim przypadku komisja odnotowuje numer paszportu oraz miejsce

i datę jego wydania w rubryce spisu „uwagi” oraz umieszcza w paszporcie na

ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej pieczęci

i wpisuje datę głosowania.

§ 4. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przypadku przyjęcia wyborcy do

jednostki, o której mowa w art. 12 § 4, przed dniem wyborów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 33/267

Art. 52. § 1. Przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości.

§ 2. Po wykonaniu czynności, o której mowa w § 1, wyborca otrzymuje od

komisji kartę do głosowania właściwą dla przeprowadzanych wyborów, opatrzoną

jej pieczęcią. Wyborca potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym

podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców.

§ 2a. Jeżeli otrzymujący kartę do głosowania, o której mowa w § 2, będący

osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji

zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.

z 2018 r. poz. 511) nie może w związku z tym potwierdzić otrzymania karty do

głosowania członek obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie wydający kartę do głosowania wraz z przewodniczącym

lub zastępcą przewodniczącego stwierdza fakt wydania oraz przyczynę braku

podpisu osoby otrzymującej kartę.

§ 3. Wyborca głosujący za granicą otrzymuje kartę do głosowania wyłącznie

po okazaniu obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie ważnego polskiego paszportu lub w przypadku obywatela Unii

Europejskiej niebędącego obywatelem polskim innego ważnego dokumentu

stwierdzającego tożsamość. Na terenie państw Unii Europejskiej oraz państw, do

których można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego stosuje się

przepisy art. 35 § 5.

§ 4. Wyborcę przedkładającego komisji zaświadczenie o prawie do

głosowania dopuszcza się do głosowania po uprzednim wpisaniu go do spisu

wyborców. Zaświadczenie o prawie do głosowania załącza się do spisu wyborców.

§ 5. Po otrzymaniu karty do głosowania wyborca udaje się do miejsca

w lokalu wyborczym zapewniającego tajność głosowania.

§ 5a. Tajność głosowania zapewnia się w szczególności przez przygotowanie

w lokalu wyborczym odpowiedniej liczby łatwo dostępnych miejsc

umożliwiających każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się z kartą do

głosowania oraz jej wypełnienie w sposób niewidoczny dla innych osób.

25.02.2019

©Telksinoe s. 34/267

§ 6. Wyborca wrzuca kartę do urny znajdującej się w dostępnym i widocznym

miejscu lokalu wyborczego, w taki sposób, aby strona zadrukowana była

niewidoczna.

§ 6a. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie wyznacza członka komisji, który przebywając

w bezpośredniej bliskości urny zapewnia jej nienaruszalność oraz przestrzeganie

przez wyborców zasad, o których mowa w § 6.

§ 7. (uchylony)

§ 7a. (uchylony)

§ 8. (uchylony)

§ 9. (uchylony)

§ 10. (uchylony)

Art. 53. Wyborcy niepełnosprawnemu, na jego prośbę, może pomagać inna

osoba, z wyłączeniem członków komisji wyborczych i mężów zaufania.

Rozdział 6a

Głosowanie korespondencyjne przez wyborców niepełnosprawnych

Art. 53a. § 1. Wyborca niepełnosprawny o znacznym lub umiarkowanym

stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

może głosować korespondencyjnie.

§ 2. (uchylony)

§ 3. (uchylony)

§ 4. Głosowanie korespondencyjne jest wyłączone w przypadku głosowania

w obwodach głosowania utworzonych w jednostkach, o których mowa

w art. 12 § 4 i 7, oraz w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na

polskich statkach morskich, a także w przypadku udzielenia przez wyborcę

niepełnosprawnego pełnomocnictwa do głosowania.

Art. 53b. § 1. Zamiar głosowania korespondencyjnego wyborca

niepełnosprawny zgłasza komisarzowi wyborczemu do 15 dnia przed dniem

wyborów.

§ 2. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, może być dokonane ustnie, pisemnie,

telefaksem lub w formie elektronicznej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 35/267

§ 2a. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, komisarz wyborczy niezwłocznie

przekazuje właściwemu urzędnikowi wyborczemu.

§ 3. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, powinno zawierać nazwisko i imię

(imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL wyborcy

niepełnosprawnego, oświadczenie o wpisaniu tego wyborcy do rejestru wyborców

w danej gminie, oznaczenie wyborów, których dotyczy zgłoszenie, a także

wskazanie adresu, na który ma być wysłany pakiet wyborczy.

§ 3a. Do zgłoszenia, o którym mowa w § 1, dołącza się kopię aktualnego

orzeczenia właściwego organu orzekającego o ustaleniu stopnia

niepełnosprawności.

§ 4. (uchylony)

§ 5. (uchylony)

§ 6. (uchylony)

§ 7. W zgłoszeniu, o którym mowa w § 1, wyborca niepełnosprawny może

zażądać dołączenia do pakietu wyborczego nakładki na kartę do głosowania

sporządzonej w alfabecie Braille’a.

§ 8. Jeżeli głosowanie korespondencyjne ma dotyczyć wyborów Prezydenta

Rzeczypospolitej albo wyborów wójta zgłoszenie zamiaru głosowania

korespondencyjnego dotyczy również ponownego głosowania.

§ 9. W przypadkach, o których mowa w art. 295 § 1 i 2, zgłoszenie zamiaru

głosowania korespondencyjnego jest wspólne dla wszystkich przeprowadzanych

w danym dniu wyborów.

§ 10. W przypadku gdy wyborca niepełnosprawny zgłosił zamiar głosowania

korespondencyjnego, zaświadczenia o prawie do głosowania w miejscu pobytu

w dniu wyborów nie wydaje się po wysłaniu do wyborcy pakietu wyborczego,

chyba że wyborca zwrócił pakiet wyborczy w stanie nienaruszonym.

Art. 53c. § 1. Jeżeli zgłoszenie, o którym mowa w art. 53b § 1, nie spełnia

wymogów, o których mowa w art. 53b § 2–3a, urzędnik wyborczy wzywa wyborcę

niepełnosprawnego do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 1 dnia od dnia

doręczenia wezwania.

§ 2. Zgłoszenie złożone po terminie, o którym mowa w art. 53b § 1,

niespełniające wymogów, o których mowa w art. 53b § 2–3a, lub nieuzupełnione

w terminie, o którym mowa w § 1, a także złożone przez wyborcę

25.02.2019

©Telksinoe s. 36/267

niepełnosprawnego, który wystąpił z wnioskiem o sporządzenie aktu

pełnomocnictwa do głosowania lub otrzymał zaświadczenie o prawie do

głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów, pozostawia się bez rozpoznania,

o czym informuje się wyborcę.

Art. 53d. § 1. (uchylony)

§ 2. (uchylony)

Art. 53e. § 1. Wyborca niepełnosprawny, który zgłosił zamiar głosowania

korespondencyjnego, otrzymuje, nie później niż 7 dni przed dniem wyborów,

pakiet wyborczy.

§ 2. W przypadkach, o których mowa w art. 295 § 1 i 2, wyborca

niepełnosprawny, który zgłosił zamiar głosowania korespondencyjnego, otrzymuje

pakiety wyborcze odrębne dla danych wyborów.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Pakiet wyborczy doręcza wyborcy niepełnosprawnemu urzędnik

wyborczy za pośrednictwem operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia

23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Do przesyłki pakietu wyborczego w

zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r.

– Prawo pocztowe dotyczące przesyłki poleconej.

§ 5. (uchylony)

§ 6. Pakiet wyborczy doręcza się wyłącznie do rąk własnych wyborcy

niepełnosprawnego, po okazaniu dokumentu potwierdzającego tożsamość

i pisemnym pokwitowaniu odbioru.

§ 7. Jeżeli odbierający nie może potwierdzić odbioru, osoba doręczająca

pakiet wyborczy sama stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje odbierającego

i przyczynę braku jego podpisu.

§ 8. W przypadku nieobecności wyborcy niepełnosprawnego pod wskazanym

adresem doręczający umieszcza zawiadomienie o terminie powtórnego doręczenia

w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach

mieszkania wyborcy. Termin powtórnego doręczenia nie może być dłuższy niż

1 dzień od dnia pierwszego doręczenia.

§ 9. Pakiety wyborcze niedoręczone w trybie określonym w § 4 i 6–8 są

przekazywane obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

25.02.2019

©Telksinoe s. 37/267

w obwodzie do zakończenia głosowania. Jeżeli przekazanie pakietów wyborczych

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do

zakończenia głosowania nie było możliwe pakiety takie przekazywane są

właściwemu dyrektorowi delegatury Krajowego Biura Wyborczego.

§ 9a. Urzędnik wyborczy niezwłocznie informuje wójta o wysłanych

pakietach wyborczych.

§ 10. Informację o wysłaniu pakietu wyborczego umieszcza się w rubryce

spisu wyborców „uwagi” odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono

nazwisko wyborcy niepełnosprawnego, który zgłosił zamiar głosowania

korespondencyjnego.

§ 11. Urzędnik wyborczy prowadzi wykaz pakietów wyborczych, w którym

odnotowuje się fakt przygotowania oraz wysłania danego pakietu wyborczego.

§ 12. Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu

opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, wzór

i sposób prowadzenia oraz aktualizacji wykazu pakietów wyborczych, tak aby

zapewnić sprawność i rzetelność postępowania.

Art. 53f. (uchylony)

Art. 53g. § 1. W skład pakietu wyborczego wchodzi:

1) koperta zwrotna;

2) karta lub karty do głosowania;

3) koperta na kartę do głosowania;

4) instrukcja głosowania korespondencyjnego;

5) nakładka lub nakładki na kartę lub karty do głosowania sporządzone

w alfabecie Braille’a – jeżeli wyborca zażądał ich przesłania;

6) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania.

§ 1a. Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie opieczętowuje karty do głosowania swoją pieczęcią.

§ 2. Na formularzu oświadczenia, o którym mowa w § 1 pkt 6, umieszcza się

imię (imiona), nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL wyborcy

niepełnosprawnego.

§ 3. Na kopercie na pakiet wyborczy oraz na kopercie zwrotnej umieszcza się

oznaczenie „przesyłka wyborcza”.

25.02.2019

©Telksinoe s. 38/267

§ 4. Na kopercie zwrotnej umieszcza się adres właściwej obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

§ 5. Na kopercie na kartę do głosowania umieszcza się oznaczenie „koperta

na kartę do głosowania”.

§ 6. Na kopercie zwrotnej i kopercie na kartę do głosowania nie można

umieszczać żadnych innych oznaczeń poza wymienionymi w § 3–5 oraz art. 53k

§ 3.

§ 6a. Czynności, o których mowa w § 1a–6, wykonuje obwodowa komisja

wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w obecności urzędnika

wyborczego.

§ 7. Państwowa Komisja Wyborcza określi, w drodze uchwały, wzór

i rozmiar koperty na pakiet wyborczy, koperty zwrotnej, koperty na kartę do

głosowania, oświadczenia, o którym mowa w § 1 pkt 6 oraz instrukcji głosowania

korespondencyjnego, uwzględniając konieczność zapewnienia tajności głosowania

oraz zwięzłości i komunikatywności instrukcji.

Art. 53h. § 1. Wyborca niepełnosprawny głosujący korespondencyjnie po

wypełnieniu karty do głosowania wkłada ją do koperty na kartę do głosowania,

którą zakleja, a następnie kopertę tę wkłada do koperty zwrotnej łącznie

z podpisanym oświadczeniem, o którym mowa w art. 53g § 1 pkt 6, i przesyła ją do

właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie.

§ 2. Wyborca niepełnosprawny może przekazać kopertę zwrotną

przedstawicielowi operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia

23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Koperty zwrotne dostarczane są do właściwych obwodowych komisji

wyborczych ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w godzinach

głosowania.

§ 5. Wyborca niepełnosprawny może w godzinach głosowania osobiście

dostarczyć kopertę zwrotną do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie, w obwodzie głosowania, w którym jest wpisany do spisu

wyborców.

25.02.2019

©Telksinoe s. 39/267

§ 6. Koperty na kartę do głosowania wyjęte z kopert zwrotnych dostarczonych

do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

wrzucane są do urny wyborczej.

Art. 53i. § 1. Koperty zwrotne niedostarczone do obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do zakończenia

głosowania przekazywane są właściwemu dyrektorowi delegatury Krajowego

Biura Wyborczego.

§ 2. (uchylony)

Art. 53j. § 1. Minister właściwy do spraw łączności, po zasięgnięciu opinii

ministra właściwego do spraw administracji publicznej oraz Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb odbierania kopert zwrotnych od wyborców niepełnosprawnych oraz

dostarczania ich do obwodowych komisji wyborczych ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie,

2) tryb przekazywania pakietów wyborczych właściwemu dyrektorowi

delegatury Krajowego Biura Wyborczego, w sytuacji, o której mowa

w art. 53e § 9 zdanie drugie,

3) tryb przekazywania kopert zwrotnych właściwemu dyrektorowi delegatury

Krajowego Biura Wyborczego, w sytuacji, o której mowa w art. 53i § 1

– mając na względzie zapewnienie poszanowania zasad przeprowadzania wyborów

oraz zapewnienie bezpieczeństwa tych przesyłek.

§ 2. (uchylony)

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza określi, w drodze uchwały:

1) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi dostarczonymi do obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do

zakończenia głosowania,

2) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi dostarczonymi do obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie po

zakończeniu głosowania,

3) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi zawierającymi niezaklejone

koperty na kartę do głosowania,

25.02.2019

©Telksinoe s. 40/267

4) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi niezawierającymi podpisanego

oświadczenia, o którym mowa w art. 53g § 1 pkt 6,

5) sposób postępowania z pakietami wyborczymi nieodebranymi przez wyborcę

niepełnosprawnego

– mając na względzie zapewnienie poszanowania zasad przeprowadzania wyborów

oraz konieczność zabezpieczenia pakietów wyborczych, a w szczególności kopert

zwrotnych i kart do głosowania.

§ 4. (uchylony)

§ 5. (uchylony)

Art. 53k. § 1. Zadania polegające na przyjmowaniu, przemieszczaniu

i doręczaniu przesyłek pakietów wyborczych oraz przesyłek kopert zwrotnych

wykonuje, z wyjątkiem określonym w art. 53h § 5, operator wyznaczony

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

§ 2. Przesyłki, o których mowa w § 1, są przesyłkami listowymi

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

§ 3. Przesyłki, o których mowa w § 1, są zwolnione z opłat pocztowych.

Informację o zwolnieniu z opłat pocztowych umieszcza się na kopercie, w której

znajduje się pakiet wyborczy, oraz na kopercie zwrotnej.

Art. 53l. W ponownym głosowaniu w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej oraz ponownych wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej termin,

o którym mowa w art. 53b § 1, ulega skróceniu do 10 dnia przed dniem wyborów.

Rozdział 7

Głosowanie przez pełnomocnika

Art. 54. § 1. Wyborca niepełnosprawny o znacznym lub umiarkowanym

stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

może udzielić pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu w wyborach,

zwanego dalej „pełnomocnictwem do głosowania”.

§ 2. (uchylony)

§ 3. Przepis § 1 stosuje się również do wyborcy, który najpóźniej w dniu

głosowania kończy 75 lat.

25.02.2019

©Telksinoe s. 41/267

§ 4. Głosowanie za pośrednictwem pełnomocnika jest wyłączone

w przypadku głosowania w obwodach głosowania utworzonych w jednostkach,

o których mowa w art. 12 § 4 i 7, oraz w obwodach głosowania utworzonych za

granicą i na polskich statkach morskich, a także w przypadku zgłoszenia przez

wyborcę niepełnosprawnego zamiaru głosowania korespondencyjnego.

§ 5. (uchylony)

Art. 55. § 1. Pełnomocnikiem może być tylko osoba wpisana do rejestru

wyborców w tej samej gminie, co udzielający pełnomocnictwa do głosowania lub

posiadająca zaświadczenie o prawie do głosowania, jeżeli przepisy szczególne

dotyczące danych wyborów przewidują możliwość uzyskania takiego

zaświadczenia, z zastrzeżeniem § 4.

§ 2. Pełnomocnictwo do głosowania można przyjąć tylko od jednej osoby,

z zastrzeżeniem § 3.

§ 3. Pełnomocnictwo do głosowania można przyjąć od dwóch osób, jeżeli co

najmniej jedną z nich jest wstępny, zstępny, małżonek, brat, siostra lub osoba

pozostająca w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli w stosunku do

pełnomocnika.

§ 4. Pełnomocnikiem nie może być osoba wchodząca w skład obwodowej

komisji wyborczej właściwej dla obwodu głosowania osoby udzielającej

pełnomocnictwa do głosowania, a także mężowie zaufania, jak również kandydaci

w danych wyborach.

Art. 56. § 1. Pełnomocnictwa do głosowania udziela się przed wójtem lub

przed innym pracownikiem urzędu gminy upoważnionym przez wójta do

sporządzania aktów pełnomocnictwa do głosowania.

§ 2. Akt pełnomocnictwa do głosowania sporządza się na wniosek w yborcy

wniesiony do wójta gminy, w której wyborca jest wpisany do rejestru wyborców,

najpóźniej w 9 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać: nazwisko

i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL oraz adres

zamieszkania zarówno wyborcy, jak i osoby, której ma być udzielone

pełnomocnictwo do głosowania, a także wyraźne oznaczenie wyborów, których

dotyczy pełnomocnictwo do głosowania.

§ 3. Do wniosku, o którym mowa w § 2, załącza się:

25.02.2019

©Telksinoe s. 42/267

1) kopię aktualnego orzeczenia właściwego organu orzekającego o ustaleniu

stopnia niepełnosprawności osoby udzielającej pełnomocnictwa do

głosowania;

2) pisemną zgodę osoby mającej być pełnomocnikiem, zawierającą jej nazwisko

i imię (imiona) oraz adres zamieszkania, a także nazwisko i imię (imiona)

osoby udzielającej pełnomocnictwa do głosowania;

3) kopię zaświadczenia o prawie do głosowania wydanego osobie mającej być

pełnomocnikiem – w przypadku gdy osoba ta nie jest wpisana do rejestru

wyborców w tej samej gminie co udzielający pełnomocnictwa do głosowania

i przepisy szczególne dotyczące danych wyborów przewidują możliwość

uzyskania takiego zaświadczenia.

§ 4. Akt pełnomocnictwa do głosowania po sprawdzeniu, na podstawie

dostępnych urzędowo dokumentów, danych zawartych we wniosku niezwłocznie

sporządza się w trzech egzemplarzach, z których po jednym otrzymują udzielający

pełnomocnictwa do głosowania i pełnomocnik, a trzeci egzemplarz pozostaje

w urzędzie gminy.

§ 5. Akt pełnomocnictwa do głosowania jest sporządzany w miejscu

zamieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa do głosowania wskazanym

we wniosku, o którym mowa w § 2, z zastrzeżeniem § 6.

§ 6. Akt pełnomocnictwa do głosowania może być sporządzony na obszarze

gminy poza miejscem zamieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa do

głosowania, jeżeli wyborca zwróci się o to we wniosku, o którym mowa w § 2.

§ 7. Gmina prowadzi wykaz sporządzonych aktów pełnomocnictwa do

głosowania, w którym odnotowuje się fakt sporządzenia danego aktu.

Art. 57. § 1. Jeżeli wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do

głosowania nie spełnia warunków, o których mowa w art. 54, art. 55 lub art. 56 § 2

i 3, wójt, w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywa wyborcę do

usunięcia wad wniosku w terminie 3 dni.

§ 2. Jeżeli wad nie można usunąć albo nie zostały one usunięte w terminie

wójt odmawia sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania. Odmowę

sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania, wraz z uzasadnieniem, doręcza

się niezwłocznie wyborcy.

§ 3. (uchylony)

25.02.2019

©Telksinoe s. 43/267

Art. 58. § 1. Wyborca ma prawo do cofnięcia udzielonego pełnomocnictwa

do głosowania. Cofnięcie pełnomocnictwa do głosowania następuje przez złożenie

najpóźniej na 2 dni przed dniem wyborów stosownego oświadczenia wójtowi

gminy, w której sporządzono akt pełnomocnictwa do głosowania, lub doręczenie

takiego oświadczenia właściwej obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie w dniu głosowania.

§ 2. Pełnomocnictwo do głosowania wygasa z mocy prawa w przypadku:

1) śmierci lub utraty prawa wybierania przez udzielającego pełnomocnictwa do

głosowania lub pełnomocnika;

2) braku przesłanek, o których mowa w art. 55 § 1, lub wystąpienia przesłanki,

o której mowa w art. 55 § 4;

3) wcześniejszego głosowania osobistego przez osobę udzielającą

pełnomocnictwa do głosowania.

§ 3. Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa do głosowania przed

przekazaniem spisu wyborców przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie odnotowuje w spisie

wyborców wójt, a po przekazaniu spisu – obwodowa komisja wyborcza ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie właściwa dla obwodu głosowania osoby

udzielającej pełnomocnictwa do głosowania.

Art. 59. § 1. Do głosowania przez pełnomocnika stosuje się odpowiednio

przepisy art. 52 § 2–6 oraz art. 53, z zastrzeżeniem § 3–5.

§ 2. Przed przystąpieniem do głosowania pełnomocnik okazuje obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dokument

umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości oraz akt pełnomocnictwa do

głosowania.

§ 3. Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie odnotowuje nazwisko i imię (imiona) pełnomocnika wyborcy w spisie

wyborców w rubryce „uwagi” odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono

nazwisko wyborcy, wraz z oznaczeniem „pełnomocnik”, a akt pełnomocnictwa do

głosowania załącza do spisu wyborców.

§ 4. Pełnomocnik potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym

czytelnym podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania

karty do głosowania przez wyborcę udzielającego pełnomocnictwa do głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 44/267

§ 5. Jeżeli pełnomocnictwo do głosowania zostało cofnięte lub wygasło

obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

odmawia wydania pełnomocnikowi karty do głosowania i zatrzymuje akt

pełnomocnictwa do głosowania.

Art. 60. § 1. Czynności związane ze sporządzeniem aktu pełnomocnictwa do

głosowania są zadaniem zleconym gminy i są wolne od opłat.

§ 2. Pełnomocnik nie może pobierać od udzielającego pełnomocnictwa do

głosowania żadnych opłat za głosowanie w jego imieniu w wyborach.

§ 3. Zakazane jest udzielanie pełnomocnictwa do głosowania w zamian za

jakąkolwiek korzyść majątkową lub osobistą.

Art. 61. Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po

zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze

rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w sprawie sporządzenia aktu

pełnomocnictwa do głosowania, wzory: wniosku o sporządzenie aktu

pełnomocnictwa do głosowania, zgody na przyjęcie pełnomocnictwa do

głosowania i aktu pełnomocnictwa do głosowania, a także wzór i sposób

prowadzenia oraz aktualizacji wykazu sporządzanych aktów pełnomocnictwa do

głosowania, tak aby zapewnić sprawność i rzetelność postępowania oraz

wiarygodność aktu pełnomocnictwa do głosowania.

Rozdział 7a

(uchylony)

Rozdział 8

(uchylony)

Rozdział 9

Ustalanie wyników głosowania w obwodzie

Art. 69. § 1. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania obwodowa komisja

wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie ustala wyniki głosowania

w obwodzie.

§ 2. (uchylony)

§ 3. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie ustala wyniki głosowania w obwodzie odpowiednio do

przeprowadzanych wyborów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 45/267

§ 3a. Czynności obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie związane z ustalaniem wyników głosowania w obwodzie

wykonują wspólnie wszyscy obecni członkowie komisji.

§ 4. Warunki ważności głosu określają przepisy szczególne kodeksu.

Art. 70. § 1. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

wspólnie z przewodniczącym obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie zapieczętowuje otwór urny wyborczej.

§ 1a. Po wykonaniu czynności, o której mowa w § 1, przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

przekazuje przewodniczącemu obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie w obecności członków każdej z komisji

obwodowej spis wyborców, urnę wyborczą wraz ze znajdującymi się w niej

kartami do głosowania, egzemplarze protokołu głosowania w obwodzie,

niewykorzystane karty do głosowania, otrzymane w trakcie głosowania

zaświadczenia o prawie do głosowania, akty pełnomocnictwa do głosowania oraz

pieczęć komisji. Członkowie obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie wraz z członkami obwodowej komisji wyborczej ds.

ustalenia wyników głosowania w obwodzie w obecności przewodniczącego każdej

z komisji obwodowej ustalają liczbę niewykorzystanych kart do głosowania,

zaświadczeń o prawie do głosowania oraz aktów pełnomocnictwa do głosowania.

§ 1b. Z przekazania, o którym mowa w § 1a, sporządza się protokół

przekazania, w którym wymienia się nazwę komisji oraz miejsce, datę i godzinę

wydania, a także liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, zaświadczeń

o prawie do głosowania oraz aktów pełnomocnictwa do głosowania oraz inne

istotne informacje. Protokół podpisują wszyscy obecni przy przekazaniu

członkowie każdej z komisji obwodowej, w tym obowiązkowo przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz

przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie. Każdy członek komisji i mąż zaufania może zażądać otrzymania kopii

protokołu, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Z chwilą podpisania protokołu,

o którym mowa w zdaniu pierwszym, obwodowa komisja wyborcza ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie kończy pracę. Protokół, o którym mowa

25.02.2019

©Telksinoe s. 46/267

w zdaniu pierwszym, przekazuje się właściwej komisji wyborczej wyższego

stopnia wraz z protokołem, o którym mowa w art. 75 § 1.

§ 1c. Przepisów § 1a zdanie pierwsze i § 1b nie stosuje się w wyborach,

o których mowa w art. 181a § 1 pkt 1.

§ 2. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie ustala, na podstawie spisu wyborców, liczbę osób uprawnionych do

głosowania oraz liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania.

§ 3. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie umieszcza niewykorzystane karty do głosowania w zapieczętowanych

pakietach.

Art. 71. § 1. Po wykonaniu czynności, o których mowa w art. 70,

przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie otwiera urnę wyborczą, po czym komisja liczy wyjęte z urny karty do

głosowania i ustala liczbę kart ważnych i liczbę kart nieważnych oraz, odpowiednio

do przeprowadzonych wyborów, liczbę głosów ważnych oddanych na

poszczególnych kandydatów albo na poszczególne listy kandydatów i każdego

kandydata z tych list, a także liczbę głosów nieważnych.

§ 1a. Wszystkie czynności obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie wykonywane są wspólnie przez członków

komisji w liczbie stanowiącej co najmniej 2/3 jej pełnego składu, w tym

przewodniczącego lub jego zastępcy.

§ 2. Kart do głosowania przedartych całkowicie na dwie lub więcej części nie

bierze się pod uwagę przy obliczeniach, o których mowa w § 1.

§ 3. Jeżeli liczba kart ważnych do głosowania wyjętych z urny jest mniejsza

lub większa od liczby kart wydanych, komisja podaje w protokole przypuszczalną

przyczynę tej niezgodności.

Art. 71a. (uchylony)

Art. 72. § 1. (uchylony)

§ 2. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie ustala również liczbę wysłanych pakietów wyborczych, a także liczbę

kart do głosowania wyjętych z kopert zwrotnych dostarczonych do obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do zakończenia

25.02.2019

©Telksinoe s. 47/267

głosowania i podaje je w protokole głosowania w obwodzie właściwym dla

przeprowadzanych wyborów.

§ 3. Jeżeli w kopercie zwrotnej brak jest podpisanego oświadczenia, o którym

mowa w art. 53g § 1 pkt 6, lub gdy koperta na kartę do głosowania nie jest

zaklejona, koperty na kartę do głosowania nie wrzuca się do urny, a karty nie bierze

się pod uwagę przy ustalaniu wyników głosowania w obwodzie.

§ 4. (uchylony)

Art. 73. Karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nieopatrzone

pieczęcią obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie są nieważne.

Art. 74. Liczba kart ważnych do głosowania stanowi liczbę osób, które wzięły

udział w głosowaniu w danym obwodzie.

Art. 75. § 1. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół głosowania

w obwodzie właściwy dla przeprowadzanych wyborów.

§ 2. W protokole, o którym mowa w § 1, wymienia się odpowiednio dane,

o których mowa w art. 70 § 2, oraz, odpowiednio do przeprowadzanych wyborów,

liczbę głosów nieważnych z wyszczególnieniem przyczyn nieważności i liczby

głosów odpowiadających każdej z tych przyczyn, liczbę głosów ważnych ogółem

z wyszczególnieniem liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów albo

na poszczególne listy kandydatów i każdego kandydata z tych list.

§ 2a. Protokół, o którym mowa w § 1, sporządza się przed wprowadzeniem

danych do sieci elektronicznego przekazywania danych. Dane wpisane do

protokołu po jego podpisaniu przez osoby wchodzące w skład obwodowej komisji

wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie obecne przy jego

sporządzaniu i opatrzeniu pieczęcią komisji są następnie wprowadzane do sieci

elektronicznego przekazywania danych.

§ 3. W protokole wymienia się ponadto liczby, o których mowa w art. 70 § 3

i art. 71 § 1, a także liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika.

§ 4. W protokole podaje się czas rozpoczęcia i zakończenia głosowania oraz

omawia zarządzenia i inne podjęte decyzje, jak również inne istotne okoliczności

związane z przebiegiem głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 48/267

§ 5. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład obwodowej

komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie obecne przy jego

sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 6. (uchylony)

§ 7. Członkom obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag

z wymienieniem konkretnych zarzutów, z tym że nie zwalnia to ich z obowiązku

podpisania protokołu głosowania w obwodzie. Adnotację o wniesieniu uwag

zamieszcza się w protokole.

§ 8. Wzory protokołów, o których mowa w § 1, ustala Państwowa Komisja

Wyborcza.

Art. 76. § 1. Protokół głosowania przekazuje się:

1) w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej

oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej

pełnomocnikowi, o którym mowa w art. 173, wyznaczonemu przez właściwą

komisję wyborczą wyższego stopnia;

2) w wyborach do rady gminy oraz w wyborach wójta – gminnej komisji

wyborczej;

3) w wyborach do rady powiatu i do sejmiku województwa – powiatowej

komisji wyborczej.

§ 2. Pełnomocnik, o którym mowa w § 1 pkt 1, sprawdza pod względem

zgodności arytmetycznej poprawność ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i potwierdza obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie poprawność ustalonych wyników bądź wskazuje na niezgodność

arytmetyczną danych w protokole, którą obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie obowiązana jest wyjaśnić i odpowiednio

poprawić oraz podać do publicznej wiadomości w trybie określonym

w art. 77 skorygowane wyniki głosowania.

§ 3. Komisje wyborcze, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, sprawdzają pod

względem zgodności arytmetycznej poprawność ustalenia wyników głosowania

w obwodzie. W przypadku stwierdzenia niezgodności arytmetycznych danych

w protokole obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie obowiązana jest ją wyjaśnić i odpowiednio poprawić oraz podać do

25.02.2019

©Telksinoe s. 49/267

publicznej wiadomości w trybie określonym w art. 77 skorygowane wyniki

głosowania.

§ 4. Tryb przekazywania i przyjmowania oraz sposób postępowania

z protokołem, o którym mowa w § 1, określa Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 77. § 1. Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu głosowania

w obwodzie, przed jego przekazaniem właściwej komisji wyborczej wyższego

stopnia, obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowania w obwodzie

poprzez wywieszenie w lokalu wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla

wyborców, kopii tego protokołu. Kopię protokołu otrzymuje każdy członek komisji

i mąż zaufania. Protokół, o którym mowa w zdaniu pierwszym, umieszcza się na

stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2. Dane o wynikach głosowania w obwodzie wprowadza się do sieci

elektronicznego przekazywania danych dopiero po sporządzeniu protokołu zgodnie

z wymaganiami art. 75.

§ 3. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie lub jego zastępca przekazuje niezwłocznie wójtowi kopię

protokołu głosowania w obwodzie. Wyborcom, w ciągu 30 dni od dnia

przekazania, przysługuje wgląd do kopii protokołu, o którym mowa w zdaniu

pierwszym, w siedzibie gminy, do której przekazano kopię protokołu.

Art. 78. § 1. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie lub jego zastępca niezwłocznie po dokonaniu

czynności określonych w art. 77 przekazuje właściwej komisji wyborczej

wyższego stopnia, w zapieczętowanej kopercie, jeden egzemplarz protokołu

głosowania w obwodzie wraz z wyjaśnieniami komisji do zgłoszonych zarzutów,

o których mowa w art. 75 § 7 i art. 103b § 1 pkt 3. W tym celu przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie lub

jego zastępca osobiście transportuje te dokumenty do siedziby właściwej komisji

wyborczej wyższego stopnia albo wydaje je w siedzibie obwodowej komisji

wyborczej osobie upoważnionej w formie pisemnej do odbioru protokołów przez

przewodniczącego właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia.

25.02.2019

©Telksinoe s. 50/267

§ 2. Osoba przekazująca kopertę z dokumentami, o których mowa w § 1, oraz

osoba upoważniona do jej odebrania sporządzają protokół przekazania, w którym

wymienia się nazwę komisji, od której pochodzą te dokumenty, oraz miejsce, datę

i godzinę wydania.

§ 3. Koperta nie może zostać otwarta na żadnym etapie czynności określonych

w § 2 ani nie może być przetrzymywana w jakimkolwiek miejscu poza siedzibą

obwodowej komisji wyborczej lub siedzibą właściwej komisji wyborczej wyższego

stopnia.

§ 4. Wyniki głosowania z obwodów głosowania utworzonych za granicą i na

polskich statkach morskich są przekazywane okręgowej komisji wyborczej

właściwej dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

§ 5. Zasady i tryb przekazywania komisji wyborczej wyższego stopnia

wyników głosowania i protokołów głosowania z obwodów głosowania, o których

mowa w § 4, określa Państwowa Komisja Wyborcza po zasięgnięciu opinii

odpowiednio ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra

właściwego do spraw gospodarki morskiej.

Art. 79. § 1. Po sporządzeniu protokołu głosowania obwodowa komisja

wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie składa do opakowań

zbiorczych osobno: ważne, nieważne i niewykorzystane karty do głosowania. Po

dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze zapieczętowuje się, przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci.

§ 2. Po dokonaniu czynności, o których mowa w art. 78, przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

niezwłocznie, w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą, przekazuje

w depozyt odpowiednio urzędnikowi wyborczemu, konsulowi albo kapitanowi

statku dokumenty z głosowania, opakowania zbiorcze zawierające karty do

głosowania, o których mowa w § 1, oraz pieczęć komisji. Należyte przechowanie

dokumentów z głosowania, opakowań zbiorczych zawierających karty do

głosowania, o których mowa w § 1, oraz pieczęć komisji, gwarantujące właściwe

ich zabezpieczenie, zapewnia odpowiednio urzędnik wyborczy, konsul, kapitan

statku w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą.

25.02.2019

©Telksinoe s. 51/267

§ 3. Dokumenty, o których mowa w § 2, oraz opakowania zbiorcze

zawierające karty do głosowania, o których mowa w § 1, są udostępniane

właściwemu sądowi w związku z postępowaniami w sprawach protestów

wyborczych oraz na żądanie sądów, prokuratury lub Policji, prowadzących

postępowanie karne.

§ 4. Otwarcie opakowania zbiorczego, o którym mowa w § 1, i wyjęcie

z niego kart do głosowania może nastąpić jedynie w przypadku, gdy jest to

konieczne w związku ze stosowaniem niniejszego kodeksu lub innej ustawy,

a o otwarciu postanowił właściwy organ wyborczy, sąd lub prokurator. Z czynności

otwarcia opakowania zbiorczego i wyjęcia z niego kart do głosowania sporządza

się protokół, w którym wymienia się datę, miejsce i podstawę tej czynności oraz

osoby biorące w niej udział; osoby te podpisują protokół.

Art. 80. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza oraz obwodowe komisje

wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie podają w trakcie

głosowania liczbę osób ujętych w spisach wyborców oraz liczbę wyborców,

którym wydano karty do głosowania.

§ 2. Obwodowe komisje wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie przekazują Państwowej Komisji Wyborczej w trakcie głosowania

dane liczbowe, o których mowa w art. 70 § 2.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza ustala tryb i sposób udostępniania oraz

przekazywania danych, o których mowa w § 1 i 2.

Art. 81. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza może po zakończeniu

głosowania, a przed ustaleniem wyników wyborów podawać do publicznej

wiadomości cząstkowe nieoficjalne wyniki głosowania w wyborach do Sejmu i do

Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustalone na podstawie otrzymanych

drogą elektroniczną informacji o wynikach głosowania w obwodach.

§ 2. Tryb i sposób podawania wyników, o których mowa w § 1, określa

Państwowa Komisja Wyborcza.

25.02.2019

©Telksinoe s. 52/267

Rozdział 10

Protesty wyborcze

Art. 82. § 1. Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub

wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:

1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale

XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie

wyników głosowania lub wyników wyborów lub

2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników

głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

§ 2. Protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się

przestępstwa przeciwko wyborom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez

właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia

wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca, którego

nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym

z obwodów głosowania.

§ 3. Protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub

przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego

lub wójta może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było

umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze

danego okręgu wyborczego.

§ 4. Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść

wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców

w jednym z obwodów głosowania.

§ 5. Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu

właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu.

Art. 83. § 1. Protest wyborczy wnosi się do sądu wskazanego w przepisach

szczególnych kodeksu.

§ 2. Zasady wnoszenia protestów i tryb ich rozpatrywania, a także orzekania

o ważności wyborów określają przepisy szczególne kodeksu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 53/267

Rozdział 11

Komitety wyborcze

Art. 84. § 1. Prawo zgłaszania kandydatów w wyborach przysługuje

komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również inne czynności

wyborcze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię

wyborczą na rzecz kandydatów.

§ 2. W wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej komitety wyborcze mogą być tworzone

przez partie polityczne i koalicje partii politycznych oraz przez wyborców.

§ 3. W wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej komitety wyborcze mogą być

tworzone wyłącznie przez wyborców.

§ 4. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta komitety wyborcze mogą być tworzone

przez partie polityczne i koalicje partii politycznych, stowarzyszenia i organizacje

społeczne, zwane dalej „organizacjami”, oraz przez wyborców.

Art. 85. § 1. Czynności określone w kodeksie, związane z utworzeniem

komitetu wyborczego mogą być wykonywane od dnia ogłosz enia aktu

o zarządzeniu wyborów do dnia przyjęcia przez właściwy organ wyborczy

zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego.

§ 2. Czynności podjęte przed dniem ogłoszenia aktu o zarządzeniu wyborów

są nieważne.

Art. 86. § 1. Funkcję komitetu wyborczego partii politycznej pełni organ

partii upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz.

§ 2. Organ partii politycznej, o którym mowa w § 1, zawiadamia właściwy

organ wyborczy o utworzeniu komitetu i o zamiarze samodzielnego zgłaszania

kandydatów oraz o powołaniu:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 127, do

występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§ 3. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 2, podaje się również:

25.02.2019

©Telksinoe s. 54/267

1) nazwę komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95

oraz adres siedziby komitetu i numer ewidencyjny, pod którym partia

polityczna jest wpisana do ewidencji partii politycznych;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w § 2 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika finansowego, o którym mowa w § 2 pkt 2.

Art. 87. § 1. Partie polityczne mogą tworzyć koalicje wyborcze w celu

wspólnego zgłaszania kandydatów. Partia polityczna może wchodzić w skład tylko

jednej koalicji wyborczej.

§ 2. Czynności wyborcze w imieniu koalicji wyborczej wykonuje koalicyjny

komitet wyborczy utworzony przez organy partii politycznych upoważnione do

reprezentowania partii na zewnątrz.

§ 3. W skład koalicyjnego komitetu wyborczego wchodzi co najmniej

10 osób wskazanych przez organy partii politycznych, o których mowa w § 2.

§ 4. Koalicyjny komitet wyborczy powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 127, do

występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§ 5. Pełnomocnik wyborczy, o którym mowa w § 4 pkt 1, zawiadamia

właściwy organ wyborczy o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego oraz

o powołaniu pełnomocników, o których mowa w § 4.

§ 6. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 5, podaje się również:

1) nazwę koalicyjnego komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami

art. 92 i art. 95 oraz adres siedziby komitetu i numery ewidencyjne, pod

którymi partie polityczne tworzące koalicję wyborczą są wpisane do

ewidencji partii politycznych;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w § 4 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika finansowego, o którym mowa w § 4 pkt 2.

25.02.2019

©Telksinoe s. 55/267

Art. 88. § 1. Funkcję komitetu wyborczego organizacji pełni organ

organizacji upoważniony do reprezentowania jej na zewnątrz.

§ 2. Organ, o którym mowa w § 1, powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 127, do

występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§ 3. Organ, o którym mowa w § 1, zawiadamia właściwy organ wyborczy

o utworzeniu komitetu wyborczego oraz o powołaniu pełnomocników, o których

mowa w § 2.

§ 4. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 3, podaje się również:

1) nazwę komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95

oraz adres siedziby komitetu i numer ewidencyjny, pod którym organizacja

jest wpisana do rejestru organizacji;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w § 2 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika finansowego, o którym mowa w § 2 pkt 2.

Art. 89. § 1. Obywatele, w liczbie co najmniej 15, mający prawo wybierania

mogą tworzyć komitet wyborczy wyborców.

§ 2. Komitet wyborczy wyborców powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 127, do

występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§ 3. Pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego powołuje się

spośród osób wchodzących w skład komitetu wyborczego.

§ 4. Pełnomocnik wyborczy, o którym mowa w § 2 pkt 1, zawiadamia

właściwy organ wyborczy o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców.

W zawiadomieniu podaje się imiona, nazwiska, adresy zamieszkania oraz numery

ewidencyjne PESEL obywateli tworzących komitet wyborczy wyborców.

§ 5. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 4, podaje się również:

1) nazwę komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95

oraz adres siedziby komitetu;

25.02.2019

©Telksinoe s. 56/267

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w § 2 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika finansowego, o którym mowa w § 2 pkt 2.

Art. 90. § 1. W celu zgłoszenia kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej

obywatele w liczbie co najmniej 15, mający prawo wybierania, tworzą komitet

wyborczy. Komitet ten na zasadzie wyłączności prowadzi kampanię wyborczą na

rzecz zgłoszonego kandydata.

§ 2. Zgłoszenie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej musi być poparte

podpisami co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu.

§ 3. Komitet wyborczy powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 127, do

występowania na rzecz komitetu i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§ 4. Pełnomocnikiem wyborczym lub pełnomocnikiem finansowym nie może

być kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej.

§ 5. Pełnomocnik wyborczy, o którym mowa w § 3 pkt 1, zawiadamia

Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców.

W zawiadomieniu podaje się imiona, nazwiska, adresy zamieszkania oraz numery

ewidencyjne PESEL obywateli tworzących komitet wyborczy.

§ 6. W zawiadomieniu o utworzeniu komitetu wyborczego podaje się:

1) nazwę komitetu wyborczego oraz adres jego siedziby;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego.

Art. 91. Szczegółowe zasady tworzenia komitetów wyborczych oraz

zgłaszania ich właściwym organom wyborczym określają przepisy szczególne

kodeksu.

Art. 92. § 1. Nazwa komitetu wyborczego partii politycznej zawiera wyrazy

„Komitet Wyborczy” oraz nazwę partii politycznej lub skrót nazwy tej partii,

wynikające z wpisu do ewidencji partii politycznych.

§ 2. Nazwa koalicyjnego komitetu wyborczego zawiera wyrazy „Koalicyjny

Komitet Wyborczy” oraz nazwę koalicji wyborczej lub skrót nazwy tej koalicji

25.02.2019

©Telksinoe s. 57/267

wyborczej. Nazwą koalicji wyborczej mogą być również nazwy partii politycznych

tworzących koalicję wyborczą lub skróty nazw tych partii, wynikające z wpisu tych

partii do ewidencji partii politycznych. Nazwa koalicji wyborczej może składać się

z co najwyżej 45 znaków drukarskich, wliczając spacje.

§ 3. Nazwa komitetu wyborczego organizacji zawiera wyrazy „Komitet

Wyborczy” oraz nazwę organizacji lub skrót nazwy tej organizacji, wynikające

z wpisu do rejestru organizacji prowadzonego przez właściwy organ.

§ 4. Nazwa komitetu wyborczego wyborców zawiera wyrazy „Komitet

Wyborczy Wyborców” oraz nazwę komitetu wyborczego lub skrót jego nazwy

odróżniające się wyraźnie od nazw i skrótów nazw innych komitetów wyborczych.

§ 5. Nazwa komitetu wyborczego wyborców utworzonego w celu udziału

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej zawiera wyrazy „Komitet Wyborczy

Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” oraz imię i nazwisko

kandydata.

§ 6. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego powinny odróżniać się

wyraźnie od nazw i skrótów nazw innych komitetów wyborcz ych.

Art. 93. § 1. Wzorcem symbolu graficznego komitetu wyborczego partii

politycznej może być wzorzec symbolu graficznego tej partii, wynikający z wpisu

do ewidencji partii politycznych.

§ 2. Wzorcem symbolu graficznego koalicyjnego komitetu wyborczego mo gą

być wzorce symboli graficznych partii politycznych tworzących koalicję wyborczą

lub wzorzec symbolu graficznego jednej z tych partii, wynikające z wpisów tych

partii do ewidencji partii politycznych.

§ 3. Wzorzec symbolu graficznego komitetu wyborczego wyborców musi

odróżniać się wyraźnie od wzorców symboli graficznych innych komitetów

wyborczych.

Art. 94. Nazwa, skrót nazwy i wzorzec symbolu graficznego komitetu

wyborczego korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla dóbr osobistych.

Art. 95. § 1. Nie stanowi wady zawiadomienia o utworzeniu komitetu

wyborczego partii politycznej lub komitetu wyborczego organizacji, wpisanych

odpowiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy organ,

określenie w nim nazwy lub skrótu nazwy tych samych lub niedostatecznie

25.02.2019

©Telksinoe s. 58/267

różniących się od nazw lub skrótów nazw innych komitetów wyborczych. Organ,

który wydał wcześniej postanowienie o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu

komitetu wyborczego, w którym podano tę samą lub niedostatecznie różniącą się

nazwę lub skrót nazwy, po porozumieniu z pełnomocnikiem wyborczym tego

komitetu zmienia postanowienie, określając w nim nową nazwę lub skrót nazwy

komitetu. W razie braku porozumienia organ, który wydał postanowienie, uchyla

je i wzywa pełnomocnika wyborczego do usunięcia wady w terminie 3 dni.

Przepisy art. 97 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego utworzonego przez

wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości

narodowych mogą być tożsame z nazwą i skrótem nazwy tej organizacji. Do

zawiadomienia o utworzeniu takiego komitetu dołącza się dokument właściwego

organu statutowego organizacji mniejszości narodowej potwierdzający utworzenie

komitetu wyborczego przez wyborców będących członkami tej organizacji.

§ 3. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego wyborców muszą być różne

od nazw lub skrótu nazw partii politycznych lub organizacji, wpisanych

odpowiednio do ewidencji lub rejestru, prowadzonych przez właściwy organ.

Art. 96. Można być pełnomocnikiem wyborczym lub pełnomocnikiem

finansowym tylko jednego komitetu wyborczego.

Art. 97. § 1. Jeżeli zawiadomienie, o którym mowa w art. 86 § 2, art. 87 § 5,

art. 88 § 3, art. 89 § 4 i art. 90 § 5 spełnia warunki określone w kodeksie, właściwy

organ wyborczy, w terminie 3 dni od dnia jego doręczenia, postanawia o przyjęciu

zawiadomienia. Postanowienie o przyjęciu zawiadomienia doręcza się

niezwłocznie pełnomocnikowi wyborczemu.

§ 2. Jeżeli zawiadomienie wykazuje wady, właściwy organ wyborczy,

w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia wzywa pełnomocnika

wyborczego do ich usunięcia w terminie 3 dni od daty podania do publicznej

wiadomości informacji o wadach zawiadomienia. W przypadku nieusunięcia wad

w terminie właściwy organ wyborczy odmawia przyjęcia zawiadomienia.

Postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia, wraz z uzasadnieniem, podaje

się niezwłocznie do publicznej wiadomości oraz doręcza się pełnomocnikowi

wyborczemu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 59/267

§ 3. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do

właściwego organu na postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia.

Art. 98. Komitet wyborczy może wykonywać czynności wyborcze po

wydaniu przez właściwy organ wyborczy postanowienia o przyjęciu

zawiadomienia, o którym mowa w art. 97.

Art. 99. Właściwy organ wyborczy podaje do publicznej wiadomości

w Biuletynie Informacji Publicznej informację o przyjęciu zawiadomień, o których

mowa w art. 97.

Art. 100. § 1. Komitet wyborczy, z zastrzeżeniem § 2 i 3, ulega rozwiązaniu

z mocy prawa po upływie 60 dni od dnia:

1) przyjęcia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego przez właściwy

organ wyborczy albo

2) bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi albo odwołania,

o których mowa w art. 145 § 1 i 5, albo

3) wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 145 § 2 albo 5, uwzględniającego

skargę albo odwołanie na postanowienie właściwego organu wyborczego

w przedmiocie odrzucenia sprawozdania.

§ 2. Komitet wyborczy, któremu przysługuje prawo do dotacji podmiotowej,

o której mowa w art. 150 lub art. 151, ulega rozwiązaniu z mocy prawa po upływie

6 miesięcy od dnia otrzymania dotacji.

§ 3. Jeżeli wniesiono protest przeciwko ważności wyborów, ważności

wyborów w okręgu wyborczym lub ważności wyboru określonej osoby, komitet

wyborczy, który zarejestrował listy kandydatów lub kandydata, nie ulega

rozwiązaniu przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu.

Art. 101. § 1. Komitet wyborczy może ulec rozwiązaniu przed dniem

wyborów w trybie przepisów o jego utworzeniu, z zastrzeżeniem § 3.

O rozwiązaniu komitetu zawiadamia się niezwłocznie organ wyborczy, który

przyjął zawiadomienie o utworzeniu komitetu, a jeżeli rozwiązanie komitetu

nastąpiło po zarejestrowaniu listy kandydatów lub kandydata, także właściwą

komisję wyborczą.

§ 2. Po przyjęciu przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia

o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego zmiany składu koalicji wyborczej

25.02.2019

©Telksinoe s. 60/267

są niedopuszczalne. Oświadczenie jednostronne uczestnika koalicji wyborczej o

wystąpieniu z koalicji wyborczej nie rodzi skutków prawnych.

§ 3. Komitet wyborczy wyborców ulega rozwiązaniu z mocy prawa, jeżeli

liczba osób, które utworzyły komitet wyborczy będzie mniejsza od określonej

w kodeksie minimalnej liczby wymaganej dla utworzenia danego komitetu

wyborczego wyborców.

Art. 102. § 1. Pełnomocnik wyborczy w terminie 7 dni od dnia przyjęcia

przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu

wyborczego zawiadamia ten organ o adresie strony internetowej na której komitet

wyborczy umieszcza informacje określone w kodeksie.

§ 2. Właściwy organ wyborczy podaje informację o adresach stron

internetowych, o których mowa w § 1, w Biuletynie Informacji Publicznej.

§ 3. Obowiązek, o którym mowa w § 1, nie dotyczy komitetów wyborczych,

które zgłaszają kandydata lub kandydatów wyłącznie do rady gminy lub rady

powiatu.

Art. 103. (uchylony)

Rozdział 11a

Mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni

Art. 103a. § 1. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona

ma prawo wyznaczyć po jednym mężu zaufania do komisji wyborczych, o których

mowa w art. 152 § 2. Jeżeli jednak komitet wyborczy nie zarejestrował

kandydatów lub list kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, mężów

zaufania reprezentujących ten komitet można wyznaczyć tylko do obwodowych

komisji wyborczych na obszarze okręgu, w którym komitet ten zarejestrował

kandydata lub listę kandydatów.

§ 2. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona może

wyznaczyć jednego męża zaufania przy Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Mężem zaufania może być osoba mająca czynne prawo wyborcze do

Sejmu, która nie kandyduje w wyborach ani nie jest komisarzem wyborczym,

pełnomocnikiem wyborczym, pełnomocnikiem finansowym, urzędnikiem

wyborczym lub członkiem komisji wyborczej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 61/267

§ 4. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona wydaje

mężowi zaufania zaświadczenie, którego wzór określa Państwowa Komisja

Wyborcza. Mężowi zaufania wyznaczonemu do obwodowej komisji wyborczej

w obwodzie głosowania utworzonym za granicą zaświadczenie może być także

przekazane, najpóźniej w dniu wyborów, telefaksem lub w formie elektronicznej

za pośrednictwem konsula.

§ 5. Funkcja męża zaufania wygasa w przypadku:

1) zrzeczenia się funkcji;

2) śmierci;

3) podpisania zgody na zgłoszenie do komisji wyborczej, kandydowanie

w wyborach bądź objęcie funkcji pełnomocnika, komisarza wyborczego,

urzędnika wyborczego;

4) odwołania.

Art. 103b. § 1. Mąż zaufania ma prawo:

1) być obecny podczas wszystkich czynności komisji, do której został

wyznaczony, w szczególności być obecny przy przekazywaniu protokołu

przez obwodową komisję wyborczą, przekazywaniu danych z protokołu przez

rejonową komisję wyborczą, sprawdzaniu pod względem arytmetycznej

poprawności ustalenia wyników głosowania przez pełnomocników, o których

mowa w art. 173, oraz sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników

głosowania i wprowadzania danych do sieci elektronicznego przesyłania

danych;

2) być obecnym w lokalu wyborczym w czasie przygotowania do głosowania,

głosowania, ustalania wyników głosowania i sporządzania protokołu;

3) wnosić do protokołu uwagi, z wymienieniem konkretnych zarzutów;

4) być obecnym przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu do właściwej

komisji wyborczej wyższego stopnia.

§ 2. O wniesieniu uwag, o których mowa w § 1 pkt 3, zamieszcza się

w protokole adnotację.

Art. 103c. § 1. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej stowarzyszenie

i fundacja, do których celów statutowych należy troska o demokrację, prawa

obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, ma prawo wyznaczyć po

25.02.2019

©Telksinoe s. 62/267

jednym obserwatorze społecznym do komisji wyborczych, o których mowa

w art. 152 § 2.

§ 2. Do obserwatorów społecznych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu

o mężach zaufania, z wyjątkiem art. 103b § 1 pkt 3 i 4.

Rozdział 12

Kampania wyborcza

Art. 104. Kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia aktu

właściwego organu o zarządzeniu wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny

przed dniem głosowania.

Art. 105. § 1. Agitacją wyborczą jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie do

głosowania w określony sposób, w tym w szczególności do głosowania na

kandydata określonego komitetu wyborczego.

§ 2. Agitację wyborczą można prowadzić od dnia przyjęcia przez właściwy

organ zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach

i w miejscach, określonych przepisami kodeksu.

Art. 106. § 1. Agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy

i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po

uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego.

§ 2. Podpisy, o których mowa w § 1, można zbierać w miejscu, czasie

i w sposób wykluczający stosowanie jakichkolwiek nacisków zmierzających do ich

wymuszenia.

§ 3. Zbieranie lub składanie podpisów w zamian za korzyść majątkową lub

osobistą jest zabronione.

Art. 107. § 1. W dniu głosowania oraz na 24 godziny przed tym dniem

prowadzenie agitacji wyborczej, w tym zwoływanie zgromadzeń, organizowanie

pochodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień oraz rozpowszechnianie

materiałów wyborczych jest zabronione.

§ 2. Agitacja wyborcza w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku,

w którym ten lokal się znajduje, jest zabroniona.

Art. 108. § 1. Zabrania się prowadzenia agitacji wyborczej:

25.02.2019

©Telksinoe s. 63/267

1) na terenie urzędów administracji rządowej i administracji samorządu

terytorialnego oraz sądów;

2) na terenie zakładów pracy w sposób i formach zakłócających normalne

funkcjonowanie;

3) na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych

podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz oddziałów obrony cywilnej,

a także skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do

spraw wewnętrznych.

§ 2. Zabroniona jest agitacja wyborcza na terenie szkół wobec uczniów.

§ 3. Za agitację wyborczą nie uznaje się prowadzonych przez szkołę zajęć

z zakresu edukacji obywatelskiej polegającej na upowszechnianiu wśród uczniów

wiedzy o prawach i obowiązkach obywateli, znaczeniu wyborów w

funkcjonowaniu demokratycznego państwa prawnego oraz zasadach organizacji

wyborów.

§ 4. Na podmiotach wymienionych w§1 i 3 spoczywa obowiązek

właściwego oznaczenia terenu i znajdujących się na nim budynków.

Art. 108a. § 1. Zabrania się komitetom wyborczym, kandydatom oraz

wyborcom prowadzącym agitację wyborczą na rzecz komitetów wyborczych lub

kandydatów organizowania loterii fantowych, innego rodzaju gier losowych oraz

konkursów, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty o wartości

wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych

lub promocyjnych.

§ 2. Zabrania się podawania lub dostarczania, w ramach prowadzonej agitacji

wyborczej, napojów alkoholowych nieodpłatnie lub po cenach sprzedaży netto

możliwych do uzyskania, nie wyższych od ceny nabycia lub kosztów wytworzenia.

§ 3. Zabrania się w ramach prowadzonej agitacji wyborczej, nieodpłatnego

rozdawania przedmiotów o wartości wyższej niż wartość przedmiotów

zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych.

Art. 109. § 1. Materiałem wyborczym jest każdy pochodzący od komitetu

wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek

z zarządzonymi wyborami.

25.02.2019

©Telksinoe s. 64/267

§ 2. Materiały wyborcze powinny zawierać wyraźne oznaczenie komitetu

wyborczego, od którego pochodzą.

§ 3. Materiały wyborcze podlegają ochronie prawnej.

Art. 110. § 1. Na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej,

tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach

energetycznych, telekomunikacyjnych i innych można umieszczać plakaty i hasła

wyborcze wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości,

obiektu albo urządzenia.

§ 2. Przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszeniowych w celu prowadzenia

kampanii wyborczej należy stosować obowiązujące przepisy porządkowe. Przepis

art. 109 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Plakaty i hasła wyborcze należy umieszczać w taki sposób, aby można je

było usunąć bez powodowania szkód.

§ 4. (utracił moc)2)

§ 5. Policja lub straż gminna jest obowiązana usuwać na koszt komitetów

wyborczych plakaty i hasła wyborcze, których sposób umieszczenia może zagrażać

życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź bezpieczeństwu w ruchu

drogowym.

§ 6. Plakaty i hasła wyborcze oraz urządzenia ogłoszeniowe ustawione w celu

prowadzenia agitacji wyborczej pełnomocnicy wyborczy obowiązani są usunąć

w terminie 30 dni po dniu wyborów.

§ 6a. Obowiązek, o którym mowa w § 6, nie dotyczy sytuacji, w której

plakaty i hasła wyborcze oraz urządzenia ogłoszeniowe ustawione w celu

prowadzenia agitacji wyborczej znajdują się na nieruchomościach, obiektach lub

urządzeniach niebędących własnością Skarbu Państwa, państwowych osób

prawnych, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków lub stowarzyszeń,

komunalnych osób prawnych oraz spółek, w których większość akcji lub udziałów

ma Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, oraz

fundacji utworzonych przez organy władzy publicznej, a pozostawienie plakatów

i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych po upływie terminu, o którym

mowa w § 6, nastąpi za zgodą właściciela.

Z dniem 21 lipca 2011 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011

r. sygn. akt 9/11 (Dz. U. poz. 889).

25.02.2019

©Telksinoe s. 65/267

§ 7. Wójt postanawia o usunięciu plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń

ogłoszeniowych nieusuniętych przez obowiązanych do tego pełnomocników

wyborczych w terminie, o którym mowa w § 6. Koszty usunięcia ponoszą

obowiązani.

Art. 111. § 1. Jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie

w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. poz. 24,

z późn. zm.3)), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także

wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje

nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu

wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:

1) zakazu rozpowszechniania takich informacji;

2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;

3) nakazania sprostowania takich informacji;

4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;

5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;

6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych

na rzecz organizacji pożytku publicznego.

§ 2. Sąd okręgowy rozpoznaje wniosek, o którym mowa w § 1, w ciągu

24 godzin w postępowaniu nieprocesowym. Sąd może rozpoznać sprawę

w przypadku usprawiedliwionej nieobecności wnioskodawcy lub uczestnika

postępowania, którzy o terminie rozprawy zostali prawidłowo powiadomieni.

Postanowienie kończące postępowanie w sprawie sąd niezwłocznie doręcza wraz

z uzasadnieniem osobie zainteresowanej, o której mowa w § 1, i zobowiązanemu

do wykonania postanowienia sądu.

§ 3. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w ciągu 24 godzin

zażalenie do sądu apelacyjnego, który rozpoznaje je w ciągu 24 godzin. Od

postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna i podlega ono

natychmiastowemu wykonaniu.

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1988 r. poz. 324, z 1989 r. poz. 187,

z 1990 r. poz. 173, z 1991 r. poz. 442, z 1996 r. poz. 542, z 1997 r. poz. 554 i 770, z 1999 r.

poz. 999, z 2001 r. poz. 1198, z 2002 r. poz. 1271, z 2004 r. poz. 1181, z 2005 r. poz. 377,

z 2007 r. poz. 590, z 2010 r. poz. 1228 i 1551, z 2011 r. poz. 459, 934, 1204 i 1660, z 2012 r.

poz. 1136, z 2013 r. poz. 771 oraz z 2017 r. poz. 2173.

25.02.2019

©Telksinoe s. 66/267

§ 4. Publikacja sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin następuje najpóźniej

w ciągu 48 godzin, na koszt zobowiązanego. W orzeczeniu sąd wskazuje prasę

w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe, w której nastąpić

ma publikacja, oraz termin publikacji.

§ 5. W razie odmowy lub niezamieszczenia sprostowania, odpowiedzi lub

przeprosin przez zobowiązanego w sposób określony w postanowieniu sądu sąd, na

wniosek zainteresowanego, zarządza opublikowanie sprostowania, odpowiedzi lub

przeprosin w trybie egzekucyjnym, na koszt zobowiązanego.

§ 5a. Do sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin publikowanych

w programach nadawców radiowych lub telewizyjnych stosuje się przepisy ustawy

z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji dotyczące działalności reklamowej

w programach telewizyjnych i radiowych, z tym że czas przeznaczony na ich

publikację nie jest wliczany do dopuszczalnego wymiaru czasu emisji reklam

określonego w art. 16 tej ustawy.

§ 6. W sprawach, o których mowa w § 1, 4 i 5, przepisu art. 104 nie stosuje

się.

Art. 112. Informacje, komunikaty, apele i hasła wyborcze, ogłaszane w prasie

drukowanej na koszt komitetów wyborczych muszą zawierać wskazanie, przez

kogo są opłacane i od kogo pochodzą. Odpowiedzialnym za umieszczenie tego

wskazania jest redaktor w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo

prasowe.

Art. 113. Wykonanie uprawnień wynikających z kodeksu nie ogranicza

możliwości dochodzenia przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane uprawnień

na podstawie przepisów innych ustaw, wobec osób, których działanie lub

zaniechania w toku kampanii wyborczej naruszyło cudze dobra osobiste lub

majątkowe.

Art. 114. Wójt niezwłocznie po rozpoczęciu kampanii wyborczej zapewni na

obszarze gminy odpowiednią liczbę miejsc przeznaczonych na bezpłatne

umieszczanie urzędowych obwieszczeń wyborczych i plakatów wszystkich

komitetów wyborczych oraz poda wykaz tych miejsc do publicznej wiadomości

w sposób zwyczajowo przyjęty oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 67/267

Art. 115. § 1. Na 24 godziny przed dniem głosowania aż do zakończenia

głosowania zabrania się podawania do publicznej wiadomości wyników

przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych

zachowań wyborczych i wyników wyborów oraz wyników sondaży wyborczych

przeprowadzanych w dniu głosowania.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozdział 13

Kampania wyborcza w programach nadawców radiowych i telewizyjnych

Art. 116. § 1. Komitety wyborcze mają prawo prowadzenia agitacji

wyborczej w programach publicznych i niepublicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych, w formie audycji wyborczych.

§ 2. W wyborach ponownych oraz w wyborach uzupełniających agitację

wyborczą, o której mowa w § 1, prowadzi się, jeżeli przeprowadza się głosowanie,

a przepisy szczególne kodeksu tak stanowią.

Art. 116a. § 1. Audycją wyborczą jest część programu radiowego lub

telewizyjnego, niepochodząca od nadawcy, stanowiąca odrębną całość ze względu

na treść lub formę.

§ 2. Audycje wyborcze jednego komitetu wyborczego nie mogą zawierać

treści stanowiących agitację wyborczą na rzecz innego komitetu wyborczego lub

jego kandydatów.

§ 3. Przez pojęcie rozpowszechniania audycji wyborczych rozumie się

zarówno rejestrację i emisję wystąpień przedstawicieli komitetów wyborczych

bądź kandydatów, jak i rejestrację oraz emisję audycji wyborczych

przygotowanych przez komitety wyborcze.

Art. 117. § 1. Komitetom wyborczym, których kandydaci zostali

zarejestrowani przysługuje, w okresie od 15 dnia przed dniem wyborów do dnia

zakończenia kampanii wyborczej, prawo do rozpowszechniania nieodpłatnie

audycji wyborczych, w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych na koszt tych nadawców.

§ 2. (uchylony)

§ 3. (uchylony)

25.02.2019

©Telksinoe s. 68/267

§ 4. Czas antenowy przysługujący jednemu komitetowi wyborczemu nie

może być odstępowany innemu komitetowi wyborczemu.

§ 5. (uchylony)

§ 6. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej oraz właściwych zarządów publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych oraz właściwych rad programowych, określi, w drodze roz-

porządzenia:

1) czas przeznaczony na rozpowszechnianie nieodpłatnie audycji wyborczych

w każdym z programów ogólnokrajowych i programów regionalnych,

2) ramowy podział czasu rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych

w okresie od 15 dnia przed dniem głosowania do dnia zakończenia kampanii

wyborczej,

3) tryb postępowania w sprawach podziału czasu rozpowszechniania

nieodpłatnie audycji wyborczych,

4) zakres rejestracji oraz sposób przygotowania i emisji audycji wyborczych,

uwzględniając typ i rodzaj nośnika zapisu audycji wyborczej,

5) sposób rozpowszechniania informacji o terminach emisji audycji wyborczych

– mając na względzie rodzaj przeprowadzanych wyborów oraz konieczność

zapewnienia najwyższego standardu technicznego emitowanych audycji

wyborczych, a także powszechnej dostępności audycji wyborczych i informacji

o terminach ich emisji.

Art. 118. § 1. Audycje wyborcze komitetu wyborczego dostarczane są do

publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych nie później niż na 24 godziny

przed dniem ich rozpowszechnienia.

§ 2. Czas audycji wyborczych dostarczonych przez komitety wyborcze nie

może przekraczać czasu ustalonego dla nich na podstawie przepisów wydanych na

podstawie art. 117 § 6.

§ 3. W przypadku stwierdzenia przez publicznego nadawcę radiowego lub

telewizyjnego, że dostarczone przez komitet wyborczy materiały audycji

wyborczych przekraczają czas ustalony dla tych audycji, wzywa bezzwłocznie

komitet wyborczy do skrócenia czasu audycji. W razie bezskutecznego wezwania

nadawca przerywa emisję audycji wyborczej w chwili, kiedy upłynął czas audycji

przysługujący danemu komitetowi.

25.02.2019

©Telksinoe s. 69/267

Art. 119. § 1. Niezależnie od prawa, o którym mowa w art. 117 § 1, każdy

komitet wyborczy może od dnia przyjęcia przez właściwy organ wyborczy

zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego do dnia zakończenia kampanii

wyborczej rozpowszechniać odpłatnie audycje wyborcze w programach

publicznych i niepublicznych nadawców radiowych i telewizyjnych.

§ 2. Publiczni nadawcy rozpowszechniają odpłatnie audycje wyborcze na

jednakowych warunkach dla wszystkich komitetów wyborczych.

§ 3. Niepubliczni nadawcy rozpowszechniający odpłatnie audycje wyborcze

rozpowszechniają je na jednakowych warunkach dla wszystkich komitetów

wyborczych.

§ 4. Wysokość opłat pobieranych za rozpowszechnianie odpłatnie audycji

wyborczych nie może przekraczać stawek pobieranych za reklamy i musi być

ustalana według cennika obowiązującego w dniu ogłoszenia aktu o zarządzeniu

wyborów.

§ 5. Do audycji wyborczych rozpowszechnianych odpłatnie stosuje się

przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji dotyczące

działalności reklamowej w programach telewizyjnych i radiowych, z tym że czas

przeznaczony na rozpowszechnianie tych audycji nie jest wliczany do

dopuszczalnego wymiaru czasu emisji reklam określonego w art. 16 tej ustawy.

§ 6. Do audycji wyborczych rozpowszechnianych odpłatnie przepisów

art. 118 nie stosuje się.

Art. 120. § 1.4) Telewizja Polska Spółka Akcyjna, zwana dalej „Telewizją

Polską”, ma obowiązek przeprowadzenia debat pomiędzy przedstawicielami tych

komitetów wyborczych w wyborach do Sejmu lub w wyborach do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, które zarejestrowały swoje listy

kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, a w przypadku wyborów

Prezydenta Rzeczypospolitej – pomiędzy kandydatami. Czas debat nie jest

wliczany do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119.

§ 2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, po

zasięgnięciu opinii Zarządu Telewizji Polskiej, szczegółowe zasady i tryb

przeprowadzenia debat, o których mowa w § 1, w tym czas trwania debat i program

Uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 2.

25.02.2019

©Telksinoe s. 70/267

ogólnokrajowy, w którym debaty będą przeprowadzane, sposób przygotowania

i emisji debat, oraz sposób upowszechnienia informacji o terminie emisji debat –

tak, aby zapewnić poszanowanie zasady równości w prezentowaniu stanowisk

i opinii uczestników debaty.

Art. 121. Szczegółowe zasady i tryb prowadzenia agitacji wyborczej

w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych określają

przepisy szczególne kodeksu.

Art. 122. § 1. Publiczni nadawcy radiowi i telewizyjni zapewniają

Państwowej Komisji Wyborczej oraz komisarzom wyborczym, w okresie od dnia

ogłoszenia aktu o zarządzeniu wyborów do dnia głosowania włącznie, możliwość

przedstawienia nieodpłatnie, odpowiednio, w programach ogólnokrajowych oraz

regionalnych informacji, wyjaśnień i komunikatów związanych z zarządzonymi

wyborami oraz obowiązującymi w danych wyborach przepisami prawnymi.

§ 2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej i zarządów publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych,

określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach, o których mowa

w § 1, uwzględniając konieczność zapewnienia powszechnej informacji

o zarządzonych wyborach, zasadach ich przeprowadzenia oraz terminach

wynikających z kalendarza wyborczego.

Rozdział 14

Finansowanie wyborów z budżetu państwa

Art. 123. Wydatki związane z organizacją i przeprowadzeniem wyborów

pokrywane są z budżetu państwa w części Rezerwy celowe zgodnie z zasadami

określonymi w niniejszym rozdziale.

Art. 124. § 1. Z budżetu państwa pokrywane są wydatki związane z:

1) zadaniami Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura

Wyborczego przewidzianymi w kodeksie;

2) zadaniami komisarzy wyborczych i komisji wyborczych niższego stopnia

oraz zapewnieniem ich obsługi przez wyznaczone do tych celów organy

i jednostki organizacyjne;

25.02.2019

©Telksinoe s. 71/267

3) zadaniami organów administracji rządowej oraz podległych im urzędów

centralnych i jednostek organizacyjnych, a także innych organów

państwowych;

4) zadaniami zleconymi jednostkom samorządu terytorialnego;

5) refundacją wydatków, o których mowa w art. 154 § 6;

6) zadaniami zleconymi archiwom państwowym;

7) zadaniami urzędników wyborczych.

§ 2. Środki finansowe na zadania zlecone wykonywane przez jednostki

samorządu terytorialnego są przekazywane w terminach umożliwiających ich

wykonywanie.

§ 3. Informację o wydatkach, o których mowa w § 1 pkt 1–4, Szef Krajowego

Biura Wyborczego podaje do publicznej wiadomości w terminie 5 miesięcy od dnia

wyborów.

§ 4. Zasady planowania finansowego oraz realizacji wydatków, o których

mowa w § 1 i 2, a także sprawozdawczości finansowej określają przepisy ustawy

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 oraz

z 2018 r. poz. 62).

§ 5. W budżecie państwa zapewnia się ponadto corocznie w części Rezerwy

celowe środki na przeprowadzenie wyborów przedterminowych i uzupełniających.

§ 6. Dysponentem środków finansowych, o których mowa w § 1, jest Szef

Krajowego Biura Wyborczego.

Rozdział 15

Finansowanie kampanii wyborczej

Art. 125. Finansowanie kampanii wyborczej jest jawne.

Art. 126. Wydatki ponoszone przez komitety wyborcze w związku

z zarządzonymi wyborami są pokrywane z ich źródeł własnych.

Art. 127. § 1. Za gospodarkę finansową komitetu wyborczego

odpowiedzialny jest i prowadzi ją jego pełnomocnik finansowy.

§ 2. Pełnomocnikiem finansowym nie może być:

1) kandydat na posła, kandydat na senatora, kandydat na posła do Parlamentu

Europejskiego albo kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej;

2) pełnomocnik wyborczy, z zastrzeżeniem art. 403 § 5 pkt 1;

25.02.2019

©Telksinoe s. 72/267

3) funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 Kodeksu karnego.

§ 3. Można być pełnomocnikiem finansowym tylko jednego komitetu

wyborczego.

Art. 128. Komitety wyborcze prowadzą rachunkowość na zasadach

określonych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2018

r. poz. 395 i 398) dla jednostek nieprowadzących działalności gospodarczej.

Art. 129. § 1. Komitet wyborczy może pozyskiwać i wydatkować środki

jedynie na cele związane z wyborami.

§ 2. Zabrania się pozyskiwania środków przez komitet wyborczy:

1) przed dniem przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawi adomienia

o utworzeniu komitetu;

2) po dniu wyborów.

§ 3. Zabrania się wydatkowania środków przez komitet wyborczy:

1) przed dniem przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia

o utworzeniu komitetu;

2) po dniu złożenia sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 142 § 1.

Art. 130. § 1. Odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu

wyborczego ponosi pełnomocnik finansowy.

§ 2. Bez pisemnej zgody pełnomocnika finansowego nie można zaciągać

żadnych zobowiązań finansowych w imieniu i na rzecz komitetu wyborczego.

§ 3. W przypadku gdy z majątku pełnomocnika finansowego nie można

pokryć roszczeń wobec komitetu wyborczego, odpowiedzialność za zobowiązania

majątkowe:

1) komitetu wyborczego partii politycznej albo organizacji ponosi partia

polityczna albo organizacja, która utworzyła komitet wyborczy;

2) koalicyjnego komitetu wyborczego ponoszą solidarnie partie polityczne

wchodzące w skład koalicji wyborczej;

3) komitetu wyborczego wyborców ponoszą solidarnie osoby wchodzące

w skład komitetu.

§ 4. Odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe, o której mowa w § 1–3,

obejmuje także zobowiązania związane z rozliczeniem korzyści majątkowych

25.02.2019

©Telksinoe s. 73/267

przyjętych przez komitet wyborczy z naruszeniem przepisów kodeksu, z

wyłączeniem korzyści, o których mowa w art. 149 § 4.

Art. 131. § 1. Zabronione jest udzielanie korzyści majątkowych przez jeden

komitet wyborczy innemu komitetowi wyborczemu.

§ 2. Zabronione jest przeprowadzanie przez komitet wyborczy zbiórek

publicznych.

Art. 132. § 1. Środki finansowe komitetu wyborczego partii politycznej mogą

pochodzić wyłącznie z funduszu wyborczego tej partii, tworzonego na podstawie

przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U.

z 2017 r. poz. 876 i 1089).

§ 2. Środki finansowe koalicyjnego komitetu wyborczego mogą pochodzić

wyłącznie z funduszy wyborczych partii politycznych wchodzących w skład

koalicji wyborczej.

§ 3. Środki finansowe:

1) komitetu wyborczego organizacji,

2) komitetu wyborczego wyborców

– mogą pochodzić wyłącznie z wpłat obywateli polskich mających miejsce stałego

zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz kredytów bankowych

zaciąganych wyłącznie na cele związane z wyborami.

§ 4. Środki finansowe komitetu wyborczego kandydata na Prezydenta

Rzeczypospolitej mogą pochodzić wyłącznie z wpłat obywateli polskich mających

miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, z funduszy

wyborczych partii politycznych oraz z kredytów bankowych zaciąganych na cele

związane z wyborami.

§ 5. Komitetom wyborczym nie wolno przyjmować korzyści majątkowych

o charakterze niepieniężnym, z wyjątkiem:

1) nieodpłatnego rozpowszechniania plakatów i ulotek wyborczych przez osoby

fizyczne;

2) pomocy w pracach biurowych udzielanej przez osoby fizyczne;

3) wykorzystania przedmiotów i urządzeń, w tym pojazdów mechanicznych,

udostępnianych nieodpłatnie przez osoby fizyczne;

25.02.2019

©Telksinoe s. 74/267

4) nieodpłatnego udostępniania miejsc do ekspozycji materiałów wyborczych

przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie

reklamy.

§ 6. Poręczycielem kredytu, o którym mowa w § 3 i 4, może być wyłącznie

obywatel polski mający miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej

Polskiej, z tym że zobowiązanie poręczyciela nie może przekroczyć kwoty równej

sumie wpłat określonej w art. 134 § 2. Poręczenie kredytu jest niezbywalne.

Art. 133. § 1. Komitet wyborczy partii politycznej oraz koalicyjny komitet

wyborczy, mogą nieodpłatnie korzystać w czasie kampanii wyborczej z lokali

partii politycznej, jak również z jej sprzętu biurowego.

§ 2. Komitet wyborczy wyborców może nieodpłatnie korzystać w czasie

kampanii wyborczej z lokalu osoby wchodzącej w skład komitetu wyborczego, jak

również z jej sprzętu biurowego.

§ 3. Komitet wyborczy organizacji może nieodpłatnie korzystać w czasie

kampanii wyborczej z lokalu tej organizacji, jak również z jej sprzętu biurowego.

Art. 134. § 1. Środki finansowe komitetu wyborczego są gromadzone

wyłącznie na jednym rachunku bankowym. Zawiadomienie, o którym mowa

w art. 97, stanowi podstawę do otwarcia rachunku bankowego, dokonania wpisu do

Rejestru Gospodarki Narodowej (REGON) oraz nadania numeru identyfikacji

podatkowej (NIP) na zasadach określonych w przepisach o ewidencji

i identyfikacji podatników i płatników.

§ 2. Suma wpłat od obywatela polskiego na rzecz danego komitetu

wyborczego nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za

pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r.

o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847),

obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień ogłoszenia aktu o zarządzeniu

wyborów.

§ 3. Kandydat na posła, kandydat na senatora, kandydat na Prezydenta

Rzeczypospolitej oraz kandydat na posła do Parlamentu Europejskiego będący

obywatelem polskim może wpłacić na rzecz komitetu wyborczego sumę

nieprzekraczającą 45-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego

25.02.2019

©Telksinoe s. 75/267

na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień

ogłoszenia aktu o zarządzeniu wyborów.

§ 4. W przypadku gdy suma wpłat od obywatela polskiego na rzecz danego

komitetu wyborczego przekroczy kwoty określone odpowiednio w § 2 albo 3,

wówczas nadwyżka sumy ponad dopuszczalny limit podlega przepadkowi na rzecz

Skarbu Państwa na zasadach określonych w art. 149.

§ 5. Środki finansowe mogą być wpłacane na rzecz komitetu wyborczego

jedynie czekiem rozrachunkowym, przelewem lub kartą płatniczą.

§ 6. Umowa rachunku bankowego zawarta w imieniu komitetu wyborczego

musi zawierać zastrzeżenie o wymaganym w kodeksie sposobie dokonywania

wpłat na rzecz komitetu wyborczego oraz dopuszczalnym źródle pozyskiwania

środków finansowych przez komitet wyborczy, a także o dopuszczalnym terminie

dokonywania wpłat.

Art. 135. § 1. Komitety wyborcze mogą wydatkować na agitację wyborczą

wyłącznie kwoty ograniczone limitami ustalonymi w przepisach szczególnych

kodeksu.

§ 2. Wydatki komitetu wyborczego, który w danych wyborach zgłosił

kandydatów do więcej niż jednego wybieranego organu, przeznaczone na agitację

wyborczą, są ograniczone łącznym limitem, powstającym przez zsumowanie

limitów ustalonych w przepisach szczególnych kodeksu.

Art. 136. Wydatki komitetu wyborczego na agitację wyborczą prowadzoną

w formach i na zasadach właściwych dla reklamy, w tym w prasie w rozumieniu

ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe, nie mogą przekraczać 80%

limitu, o którym mowa w art. 135.

Art. 137. (uchylony)

Art. 138. § 1. W przypadku uzyskania nadwyżki pozyskanych środków na

cele kampanii wyborczej nad poniesionymi wydatkami komitet wyborczy partii

politycznej przekazuje ją na fundusz wyborczy tej partii.

§ 2. W przypadku uzyskania nadwyżki pozyskanych środków na cele

kampanii wyborczej nad poniesionymi wydatkami koalicyjny komitet wyborczy

przekazuje ją na fundusze wyborcze partii wchodzących w skład koalicji wyborczej

w proporcji ustalonej w umowie koalicyjnej, a w razie braku stosownych

25.02.2019

©Telksinoe s. 76/267

postanowień w umowie – na rzecz organizacji pożytku publicznego. O przekazaniu

nadwyżki pełnomocnik finansowy informuje właściwy organ wyborczy w terminie

7 dni od dnia jej przekazania.

§ 3. W przypadku uzyskania nadwyżki pozyskanych środków na cele

kampanii wyborczej nad poniesionymi wydatkami przez komitety wyborcze,

o których mowa w art. 88–90, komitety te przekazują ją na rzecz organizacji

pożytku publicznego. O przekazaniu nadwyżki pełnomocnik finansowy informuje

właściwy organ wyborczy.

§ 4. Wysokość nadwyżki ustala się po wydaniu przez właściwy organ

wyborczy ostatecznego postanowienia o przyjęciu bądź odrzuceniu sprawozdania

finansowego, z uwzględnieniem zobowiązań majątkowych, o których mowa

w art. 130 § 2.

§ 5. Przekazanie nadwyżki następuje w terminie 14 dni od dnia:

1) doręczenia postanowienia o przyjęciu sprawozdania finansowego albo

2) bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi lub odwołania,

o których mowa w art. 145, albo

3) uprawomocnienia się orzeczenia wydanego przez sąd – w przypadku złożenia

skargi lub odwołania, o których mowa w art. 145, albo

4) uprawomocnienia się wydanego przez sąd orzeczenia w sprawie przepadku na

rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowych przyjętych przez komitet

wyborczy z naruszeniem przepisów kodeksu – w przypadku, o którym mowa

w art. 149 § 5.

Art. 139. Wszelkie wezwania i informacje pisemne dostarczane przez

komitet wyborczy wyborców oraz komitet wyborczy organizacji, mające na celu

pozyskanie środków na wybory, muszą zawierać informację o treści przepisów

art. 132 § 3–5, art. 134 § 3, art. 149 § 1 i art. 506.

Art. 140. § 1. Komitet jest obowiązany prowadzić rejestry:

1) zaciągniętych kredytów, zawierający nazwę banku udzielającego kredytu

i wszystkie istotne warunki jego uzyskania, w szczególności: datę udzielenia

kredytu, jego wysokość, oprocentowanie i inne koszty uzyskania,

zobowiązania poręczycieli oraz ustalony termin spłaty;

25.02.2019

©Telksinoe s. 77/267

2) wpłat o wartości przekraczającej łącznie od jednej osoby fizycznej kwotę

minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia

10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,

obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień ogłoszenia postanowienia

o zarządzeniu wyborów, ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz miejscowości

zamieszkania takiej osoby.

§ 2. Rejestry, o których mowa w § 1, komitet jest obowiązany umieszczać na

swojej stronie internetowej i uaktualniać w taki sposób, aby informacje o kredytach

i wpłatach ujawniane były w terminie 7 dni od dnia udzielenia kredytu lub

dokonania wpłaty.

§ 3. Rejestry, o których mowa w § 1, powinny być umieszczone na stronie

internetowej komitetu co najmniej do dnia:

1) podania sprawozdania finansowego przez Państwową Komisję Wyborczą do

publicznej wiadomości albo

2) przedłożenia sprawozdania finansowego komisarzowi wyborczemu.

§ 4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia wzory

rejestrów, o których mowa w § 1, sposób ich prowadzenia, a także sposób ich

przekazania organom wyborczym, w szczególności:

1) zakres danych zawartych w rejestrach,

2) metody aktualizacji rejestrów,

3) sposób prezentacji informacji zawartych w rejestrach na stronie internetowej

komitetu

– mając na względzie przejrzystość i czytelność danych zawartych w rejestrach.

§ 5. Obowiązek o którym mowa w § 1, nie dotyczy komitetów wyborczych,

które zgłaszają kandydata lub kandydatów wyłącznie do rady gminy lub rady

powiatu.

Art. 141. § 1. Do finansowania komitetów wyborczych partii politycznych

w sprawach nieuregulowanych w kodeksie stosuje się przepisy ustawy z dnia

27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych.

§ 2. Od dnia przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia,

o którym mowa odpowiednio w art. 86 § 2 albo art. 87 § 5, do dnia wyborów partia

polityczna, która samodzielnie utworzyła komitet wyborczy lub wchodzi w skład

25.02.2019

©Telksinoe s. 78/267

koalicji wyborczej, nie może prowadzić i finansować agitacji wyborczej na rzecz

upowszechniania celów programowych partii politycznej.

Art. 142. § 1. Pełnomocnik finansowy, w terminie 3 miesięcy od dnia

wyborów, przedkłada organowi wyborczemu, któremu komitet wyborczy złożył

zawiadomienie o utworzeniu komitetu, sprawozdanie o przychodach, wydatkach i

zobowiązaniach finansowych komitetu, w tym o uzyskanych kredytach bankowych

i warunkach ich uzyskania, zwane dalej „sprawozdaniem finansowym”.

§ 2. Jeżeli sprawozdanie finansowe przedkładane jest Państwowej Komisji

Wyborczej, do sprawozdania dołącza się sprawozdanie zawierające opinię biegłego

rewidenta.

§ 3. Sprawozdania zawierającego opinię biegłego rewidenta nie sporządza się,

jeżeli pełnomocnik finansowy, w terminie 30 dni od dnia wyborów, zawiadomi

właściwy organ wyborczy, że komitet wyborczy nie miał przychodów, nie poniósł

wydatków ani nie ma zobowiązań finansowych.

§ 4. Biegłego rewidenta, o którym mowa w § 2, wybiera Państwowa Komisja

Wyborcza spośród kandydatów zgłoszonych przez Krajową Radę Biegłych

Rewidentów w liczbie uzgodnionej z Państwową Komisją Wyborczą.

§ 5. Komisarz wyborczy, badając sprawozdanie finansowe, może zlecać

sporządzenie przez biegłego rewidenta ekspertyz lub sprawozdania zawierającego

opinię biegłego rewidenta.

§ 6. Koszty sporządzenia sprawozdania zawierającego opinię biegłego

rewidenta, o którym mowa w § 2 i 5, pokrywane są z budżetu państwa w części

Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe.

§ 7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, wzór

sprawozdania finansowego oraz szczegółowy zakres zawartych w nim informacji,

a także wykaz rodzajów dokumentów, jakie należy załączyć do sprawozdania, tak

aby umożliwiały weryfikację podanych w sprawozdaniu informacji.

Art. 143. § 1. W wyborach do Sejmu i do Senatu, wyborach do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Państwowa Komisja Wyborcza podaje do publicznej wiadomości

25.02.2019

©Telksinoe s. 79/267

w Biuletynie Informacji Publicznej sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego

w terminie 30 dni od dnia jego złożenia.

§ 2. Sprawozdania finansowe, o których mowa w § 1, Państwowa Komisja

Wyborcza ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor

Polski” po upływie terminu, o którym mowa w § 1.

§ 3. Sprawozdania finansowe przedkładane komisarzowi wyborczemu są

udostępniane przez niego na wniosek zainteresowanych podmiotów. Komisarz

wyborczy podaje do publicznej wiadomości, w formie komunikatu w dzienniku

o zasięgu co najmniej wojewódzkim, informację o miejscu, czasie i sposobie ich

udostępniania do wglądu.

§ 4. Wykaz wpłat obywateli polskich na rzecz komitetu wyborczego

organizacji i komitetu wyborczego wyborców Państwowa Komisja Wyborcza

i komisarz wyborczy udostępniają do wglądu na wniosek, w trybie i na zasadach

określonych w przepisach o ochronie danych osobowych.

§ 5. Pozostałe rodzaje dokumentów załączone do sprawozdań finansowych

udostępniane są do wglądu podmiotom wymienionym w art. 144 § 7 w okresie

przewidzianym na złożenie zastrzeżeń do sprawozdań finansowych, a pozostałym

podmiotom udostępniane są po tym okresie na podstawie ustawy z dnia 6 września

2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Art. 144. § 1. Organ wyborczy, któremu złożono sprawozdanie finansowe,

w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia sprawozdania finansowego:

1) przyjmuje sprawozdanie bez zastrzeżeń;

2) przyjmuje sprawozdanie, wskazując na jego uchybienia, w szczególności

w przypadku gdy pozyskane, przyjęte lub wydatkowane z naruszeniem

przepisów, o których mowa w pkt 3 lit. a, d i e środki finansowe nie

przekraczają 1% ogólnej kwoty przychodów komitetu wyborczego, albo

3) odrzuca sprawozdanie w przypadku stwierdzenia:

a) pozyskania lub wydatkowania środków komitetu wyborczego

z naruszeniem przepisów art. 129 albo limitu, o którym mowa w art. 135,

b) przeprowadzania zbiórek publicznych wbrew zakazowi, o którym mowa

w art. 131 § 2,

25.02.2019

©Telksinoe s. 80/267

c) przyjęcia przez komitet wyborczy partii politycznej albo koalicyjny

komitet wyborczy środków finansowych pochodzących z innego źródła

niż Fundusz Wyborczy,

d) przyjęcia przez komitet wyborczy wyborców albo komitet wyborczy

organizacji korzyści majątkowych z naruszeniem przepisów

art. 132 § 3–6,

e) przyjęcia przez komitet wyborczy partii politycznej albo koalicyjny

komitet wyborczy korzyści majątkowych o charakterze niepieniężnym

z naruszeniem przepisu art. 132 § 5.

§ 2. Odrzucenie sprawozdania finansowego następuje również w przypadku

poręczenia kredytu z naruszeniem przepisów art. 132 § 6, a także dokonania

czynności skutkującej zmniejszeniem wartości zobowiązań komitetu przez inną

osobę aniżeli wymieniona w art. 132 § 6 lub dokonanej z naruszeniem limitu wpłat,

o którym mowa w art. 134 § 2.

§ 3. W razie zaistnienia wątpliwości co do prawidłowości sprawozdania

finansowego właściwy organ wyborczy wzywa komitet wyborczy do usunięcia wad

sprawozdania lub udzielenia wyjaśnień w określonym terminie.

§ 4. Organ wyborczy, badając sprawozdanie finansowe, może zlecać

sporządzenie ekspertyz lub opinii.

§ 5. Organy administracji publicznej udzielają Państwowej Komisji

Wyborczej lub komisarzom wyborczym, na ich żądanie, pomocy niezbędnej

w badaniu sprawozdania finansowego.

§ 6. Organy kontroli, rewizji i inspekcji działające w administracji rządowej

i samorządzie terytorialnym współpracują z Państwową Komisją Wyborczą oraz

komisarzami wyborczymi i są obowiązane do udostępniania Państwowej Komisji

Wyborczej oraz komisarzom wyborczym, na ich wniosek, wyników postępowań

kontrolnych prowadzonych przez te organy.

§ 7. W terminie 30 dni, odpowiednio, od dnia ogłoszenia sprawozdania

finansowego albo od dnia ogłoszenia komunikatu, o którym mowa w art. 143 § 3

zdanie drugie:

1) partie polityczne,

2) komitety wyborcze, które brały udział w danych wyborach,

25.02.2019

©Telksinoe s. 81/267

3) stowarzyszenia i fundacje, które w swoich statutach przewidują działania

związane z analizą finansowania kampanii wyborczych

– mogą zgłaszać Państwowej Komisji Wyborczej lub komisarzom wyborczym

umotywowane pisemne zastrzeżenia do sprawozdań finansowych komitetów

wyborczych.

§ 8. Organ wyborczy, w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia zastrzeżenia,

o którym mowa w § 7, udziela pisemnej odpowiedzi na zastrzeżenie.

Art. 145. § 1. W przypadku odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu

wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą pełnomocnik finansowy ma

prawo, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu sprawo-

zdania, wnieść do Sądu Najwyższego skargę na postanowienie Państwowej

Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania.

§ 2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę i wydaje w tej sprawie orzeczenie

w terminie 60 dni od dnia doręczenia skargi. Orzeczenie doręcza się

pełnomocnikowi finansowemu i Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Rozpatrzenie skargi przez Sąd Najwyższy następuje w składzie

7 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym.

§ 4. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny.

§ 5. W przypadku odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu

wyborczego przez komisarza wyborczego pełnomocnik finansowy ma prawo,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu sprawozdania,

wnieść do sądu okręgowego odwołanie od postanowienia. Rozpoznanie odwołania

przez sąd okręgowy następuje w postępowaniu nieprocesowym, w terminie 30 dni

od dnia doręczenia odwołania. Od orzeczenia sądu okręgowego nie przysługuje

środek prawny.

§ 6. Jeżeli Sąd Najwyższy albo sąd okręgowy uzna skargę, o której mowa

w § 1, lub odwołanie, o którym mowa w § 5, pełnomocnika finansowego za

zasadne, odpowiednio Państwowa Komisja Wyborcza albo komisarz wyborczy

niezwłocznie postanawia o przyjęciu sprawozdania finansowego.

§ 7. Po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi, o której mowa

w § 1, lub odwołania, o którym mowa w § 5, albo po wydaniu orzeczenia, o którym

mowa w § 2 lub 5, uznającego odwołanie lub skargę pełnomocnika finansowego za

niezasadne, organ, któremu przedłożono sprawozdanie finansowe, przekazuje

25.02.2019

©Telksinoe s. 82/267

postanowienie o jego odrzuceniu naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu

miejscowo ze względu na siedzibę komitetu wyborczego.

Art. 146. Organ wyborczy, któremu złożono sprawozdanie finansowe, podaje

do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej, w formie

komunikatu, informację o przyjętych i odrzuconych sprawozdaniach finansowych

komitetów wyborczych.

Art. 147. § 1. W razie niezłożenia w terminie sprawozdania finansowego

przez:

1) komitet wyborczy partii politycznej – partii politycznej nie przysługuje prawo

do dotacji, o której mowa w art. 150 lub art. 151, oraz prawo do subwencji,

o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach

politycznych;

2) koalicyjny komitet wyborczy – partii politycznej wchodzącej w skład koalicji

wyborczej nie przysługuje prawo do dotacji, o której mowa w art. 150 lub

art. 151, oraz prawo do subwencji, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia

27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych;

3) komitet wyborczy wyborców – nie przysługuje mu prawo do dotacji, o której

mowa w art. 150 lub art. 151.

§ 2. Do sprawozdania finansowego złożonego po terminie stosuje się

odpowiednio przepisy art. 142–145.

Art. 148. § 1. W razie odrzucenia przez Państwową Komisję Wyborczą

sprawozdania finansowego lub odrzucenia skargi, o której mowa w art. 145 § 1,

przysługująca partii politycznej lub komitetowi wyborczemu wyborców dotacja,

o której mowa w art. 150 lub art. 151, pomniejszona zostaje o kwotę stanowiącą

równowartość trzykrotności wysokości środków pozyskanych lub wydatkowanych

z naruszeniem przepisów, o których mowa w art. 144 § 1 pkt 3.

§ 2. W razie odrzucenia przez Państwową Komisję Wyborczą sprawozdania

finansowego lub odrzucenia skargi, o której mowa w art. 145 § 1, przysługująca

partii politycznej subwencja, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca

1997 r. o partiach politycznych, pomniejszona zostaje o kwotę stanowiącą

równowartość trzykrotności wysokości środków pozyskanych lub wydatkowanych

z naruszeniem przepisów, o których mowa w art. 144 § 1 pkt 3.

25.02.2019

©Telksinoe s. 83/267

§ 3. Pomniejszenie wysokości dotacji lub subwencji, o którym mowa w § 1

i 2, nie może przekraczać 75% wysokości dotacji, o której mowa w art. 150 § 1

albo art. 151 § 1, lub 75% wysokości subwencji, o której mowa w art. 28 ustawy

z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych.

Art. 149. § 1. Korzyści majątkowe przyjęte przez komitet wyborczy

z naruszeniem przepisów kodeksu podlegają przepadkowi na rzecz Skarbu

Państwa. Jeżeli korzyść majątkowa została zużyta lub utracona, przepadkowi

podlega jej równowartość.

§ 2. Korzyścią majątkową, która podlega przepadkowi na rzecz Skarbu

Państwa, jest również wartość dokonanej czynności skutkującej zmniejszeniem

wartości zobowiązań komitetu wyborczego przez inną osobę aniżeli wymieniona

w art. 132 § 6 lub dokonanej z naruszeniem zasad, o których mowa w art. 132 § 6

lub art. 134 § 2.

§ 3. Przepis § 1 nie dotyczy korzyści majątkowych udzielonych komitetowi

wyborczemu z naruszeniem przepisów kodeksu, które komitet wyborczy zwrócił

w terminie 30 dni od dnia udzielenia.

§ 4. Przepis § 1 nie dotyczy korzyści majątkowych udzielonych komitetowi

wyborczemu z naruszeniem przepisów kodeksu, które to korzyści lub ich

równowartość zostały, w terminie 14 dni od dnia doręczenia komitetowi

wyborczemu postanowienia o przyjęciu lub o odrzuceniu jego sprawozdania

finansowego, a w przypadku złożenia skargi lub odwołania, o których mowa

w art. 145 § 1 i 5 – w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia

wydanego przez właściwy sąd, dobrowolnie wpłacone na rachunek bankowy

urzędu skarbowego właściwego dla siedziby komitetu. Korzyści majątkowe

o charakterze niepieniężnym komitet wyborczy przekazuje temu urzędowi

skarbowemu. Potwierdzenie wpłacenia albo przekazania korzyści majątkowej lub

jej równowartości komitet wyborczy przedstawia właściwemu organowi

wyborczemu.

§ 5. Przyjęcie korzyści majątkowych z naruszeniem przepisów kodeksu

stwierdza właściwy organ wyborczy w postanowieniu o przyjęciu lub o odrzuceniu

sprawozdania finansowego.

§ 6. W przypadku niewykonania czynności, o których mowa w § 4 zdanie

pierwsze i drugie, albo jednej z tych czynności naczelnik urzędu skarbowego

25.02.2019

©Telksinoe s. 84/267

właściwy miejscowo dla siedziby komitetu wyborczego, na wniosek Państwowej

Komisji Wyborczej lub komisarza wyborczego, występuje do sądu przeciwko

podmiotom, o których mowa w art. 130 § 1, o orzeczenie przepadku korzyści

majątkowej lub jej równowartości oraz wydanie tej korzyści majątkowej lub zapłatę

jej równowartości.

§ 7. Sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w § 1, jest

sąd okręgowy właściwy ze względu na siedzibę organu skarbowego, o którym

mowa w § 6.

§ 8. Sąd okręgowy rozpatruje sprawy, o których mowa w § 6,

w postępowaniu nieprocesowym.

§ 9. Egzekucja korzyści majątkowej lub jej równowartości następuje w trybie

przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organem

egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego, o którym mowa w § 6.

§ 10. Przejęte rzeczy ruchome, wierzytelności i inne prawa majątkowe

naczelnik urzędu skarbowego spienięża według przepisów ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1201, 1475, 1954 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 138 i 398), dotyczących

egzekucji należności pieniężnych.

Art. 150. § 1. Partii politycznej, której komitet wyborczy uczestniczył

w wyborach, partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wyborczej, a także

komitetowi wyborczemu wyborców uczestniczących w wyborach do Sejmu i do

Senatu przysługuje prawo do dotacji z budżetu państwa, zwanej dalej „dotacją

podmiotową”, za każdy uzyskany mandat posła i senatora. Wydatki związane

z dotacją podmiotową pokrywane są z budżetu państwa w części Budżet, finanse

publiczne i instytucje finansowe.

§ 2. Wysokość dotacji podmiotowej oblicza się według wzoru:

Dp = × M,

560

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Dp – wysokość przysługującej dotacji podmiotowej,

W– sumę wydatków na kampanię wyborczą komitetów wyborczych (do

wysokości przysługujących komitetom wyborczym limitów

25.02.2019

©Telksinoe s. 85/267

wydatków przewidzianych w wyborach do Sejmu i do Senatu), które

uzyskały co najmniej 1 mandat,

M– liczbę mandatów posłów i senatorów uzyskanych przez dany komitet

wyborczy.

§ 3. Dotacja podmiotowa przysługuje wyłącznie do wysokości wydatków

uwidocznionej w sprawozdaniu finansowym.

§ 4. Dotacja podmiotowa przysługuje w wysokości, o której mowa w § 2 i 3,

także za każdy mandat posła i senatora uzyskany w wyborach ponownych do

Sejmu i do Senatu oraz w wyborach uzupełniających do Senatu.

§ 5. Wysokość dotacji podmiotowej przysługującej partii politycz nej

wchodzącej w skład koalicji wyborczej ustala się dzieląc kwotę obliczoną zgodnie

z § 2 między partie wchodzące w skład koalicji w proporcjach określonych

w umowie zawiązującej koalicję wyborczą. Proporcje określone w tej umowie nie

mogą być zmienione. Jeżeli partie polityczne wchodzące w skład koalicji

wyborczej nie określiły w umowie zawiązującej koalicję proporcji, to należną

koalicji dotację podmiotową każdej z nich wypłaca się w równych częściach.

§ 6. Przekazania dotacji podmiotowej na wskazany przez podmioty, o których

mowa w § 1, rachunek bankowy dokonuje minister właściwy do spraw finansów

publicznych na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej

o uprawnionych do otrzymania dotacji podmiotowej oraz o liczbie mandatów

uzyskanych przez dany komitet wyborczy. Dotacja podmiotowa jest wypłacana

w terminie 9 miesięcy od dnia wyborów.

§ 7. W przypadku podziału, połączenia albo likwidacji partii politycznych

odnośnie do ich prawa do dotacji podmiotowej stosuje się odpowiednio przepisy

art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych.

Art. 151. § 1. Partii politycznej, której komitet wyborczy uczestniczył

w wyborach, partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wyborczej, a także

komitetowi wyborczemu wyborców uczestniczącym w wyborach do Parlamentu

Europejskiego przysługuje prawo do dotacji z budżetu państwa, zwanej dalej

„dotacją podmiotową”, za każdy uzyskany mandat posła do Parlamentu

Europejskiego. Wydatki związane z dotacją podmiotową są pokrywane z budżetu

państwa w części Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe.

§ 2. Wysokość dotacji podmiotowej oblicza się według wzoru:

25.02.2019

©Telksinoe s. 86/267

× M,

Dp =

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Dp – wysokość przysługującej dotacji podmiotowej,

W– kwotę złotych równą liczbie wyborców, którzy oddali głosy,

L– liczbę wybieranych w Rzeczypospolitej Polskiej posłów do

Parlamentu Europejskiego,

M– liczbę mandatów uzyskanych przez dany komitet wyborczy.

§ 3. Dotacja podmiotowa przysługuje wyłącznie do wysokości wydatków

uwidocznionej w sprawozdaniu finansowym przyjętym przez Państwową Komisję

Wyborczą.

§ 4. Wysokość dotacji podmiotowej przysługującej partii politycznej

wchodzącej w skład koalicji wyborczej ustala się dzieląc kwotę obliczoną zgodnie

z § 2 między partie wchodzące w skład koalicji w proporcjach określonych

w umowie zawiązującej koalicję wyborczą. Proporcje określone w tej umowie nie

mogą być zmienione. Jeżeli partie polityczne wchodzące w skład koalicji

wyborczej nie określiły w umowie zawiązującej koalicję proporcji, to należną

koalicji dotację podmiotową każdej z nich wypłaca się w równych częściach.

§ 5. Przekazania dotacji podmiotowej na wskazany przez podmioty, o których

mowa w § 1, rachunek bankowy dokonuje minister właściwy do spraw finansów

publicznych na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej

o uprawnionych do otrzymania dotacji podmiotowej oraz o liczbie mandatów

uzyskanych przez dany komitet wyborczy. Dotacja podmiotowa jest wypłacana

w terminie 9 miesięcy od dnia wyborów.

§ 6. W przypadku podziału, połączenia albo likwidacji partii politycznych

odnośnie do ich prawa do dotacji podmiotowej stosuje się odpowiednio przepisy

art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych.

25.02.2019

©Telksinoe s. 87/267

DZIAŁ II

Organy wyborcze

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 152. § 1. Stałymi organami wyborczymi są Państwowa Komisja

Wyborcza oraz komisarze wyborczy.

§ 2. Organami wyborczymi powoływanymi w związku z zarządzonymi

wyborami są odpowiednio okręgowe, rejonowe i terytorialne komisje wyborcze

oraz obwodowe komisje wyborcze.

§ 3. Terytorialnymi komisjami wyborczymi są wojewódzkie, powiatowe

i gminne komisje wyborcze.

§ 4. Właściwość rzeczową oraz miejscową komisji wyborczych, o których

mowa w § 2 i 3, określają przepisy szczególne kodeksu.

Art. 153. § 1. Można być członkiem tylko jednej komisji wyborczej. Nie

mogą być członkami komisji kandydaci w wyborach, komisarze wyborczy,

pełnomocnicy wyborczy, pełnomocnicy finansowi, urzędnicy wyborczy oraz

mężowie zaufania.

§ 1a. Przepisy § 1 nie mają zastosowania do komisarzy wyborczych

pełniących z urzędu funkcje przewodniczących okręgowych lub rejonowych

komisji wyborczych albo ich członków.

§ 2. Członkostwo w komisji wyborczej wygasa z dniem podpisania zgody na

kandydowanie w wyborach bądź objęcia funkcji komisarza wyborczego,

pełnomocnika, urzędnika wyborczego lub męża zaufania, o których mowa w § 1.

§ 3. Komisarze wyborczy, członkowie Państwowej Komisji Wyborczej,

okręgowej, rejonowej i terytorialnej komisji wyborczej nie mogą prowadzić

agitacji wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów lub list kandydatów.

Urzędnicy wyborczy nie mogą prowadzić agitacji wyborczej, o której mowa

w zdaniu pierwszym, z wyjątkiem agitacji na rzecz własnej kandydatury.

§ 4. Członkowie obwodowej komisji wyborczej nie mogą prowadzić agitacji

wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów oraz list kandydatów:

1) w lokalu wyborczym;

2) w trakcie czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą;

25.02.2019

©Telksinoe s. 88/267

3) w trakcie przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej.

Art. 154. § 1. Członkom komisji wyborczych przysługują:

1) diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów;

2) zryczałtowane diety za czas związany z wykonywaniem zadań członka

komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych i terytorialnych

komisji wyborczych oraz za czas związany z przeprowadzeniem głosowania

oraz ustaleniem wyników głosowania w przypadku członków obwodowych

komisji wyborczych.

§ 2. W przypadku gdy członek okręgowej, rejonowej lub terytorialnej komisji

wyborczej nie brał udziału we wszystkich posiedzeniach komisji, przysługująca mu

dieta, o której mowa w § 1 pkt 2, ulega obniżeniu proporcjonalnie do liczby

posiedzeń komisji, w których nie brał udziału.

§ 3. Członkom Państwowej Komisji Wyborczej, a także przewodniczącym

okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych, którzy pełnią

funkcje z urzędu jako komisarze wyborczy, nie przysługują zryczałtowane diety,

o których mowa w § 1 pkt 2.

§ 3a. Przepis § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio do członków Państwowej

Komisji Wyborczej oraz komisarzy wyborczych.

§ 4. Członkowi obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej w związku

z wykonywaniem zadań przysługuje do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem

prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku

pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

§ 5. Komisarze wyborczy, członkowie Państwowej Komisji Wyborczej,

okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz urzędnicy

wyborczy korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy

publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze publiczni.

§ 5a. Członkowie obwodowych komisji wyborczych w trakcie:

1) przebywania w lokalu wyborczym,

2) czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą,

3) przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej

– korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych

i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze publiczni.

25.02.2019

©Telksinoe s. 89/267

§ 6. Członkom komisji wyborczych przysługuje na podstawie przepisów

ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub

chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz. U. z 2013 r.

poz. 737) zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu zadań tych komisji.

§ 7. Państwowa Komisja Wyborcza, określi, w drodze uchwały:

1) wysokość oraz szczegółowe zasady, na których przysługują diety, zwrot

kosztów podróży i noclegów oraz zryczałtowane diety, o których mowa

w § 1,

2) warunki obniżania wysokości diet członków komisji wyborczych

w przypadku nieuczestniczenia w wykonywaniu części zadań komisji,

3) sposoby dokumentowania dni zwolnienia od pracy, o których mowa w § 4

– biorąc pod uwagę zakres obowiązków członków komisji wyborczych.

Art. 155. (uchylony)

Art. 156. § 1. Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy obwodowych

i terytorialnych komisji wyborczych oraz wykonanie zadań związanych

z organizacją i przeprowadzeniem wyborów na obszarze gminy, powiatu lub

województwa, zapewnia odpowiednio wójt, starosta lub marszałek województwa.

Zadania wykonywane w tym zakresie są zadaniami zleconymi jednostek

samorządu terytorialnego.

§ 2. Jednostki organizacyjne sprawujące trwały zarząd nieruchomości

państwowych i komunalnych są obowiązane udostępnić bezpłatnie pomieszczenia:

1) na wniosek dyrektora właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura

Wyborczego – z przeznaczeniem na siedziby okręgowych i terytorialnych

komisji wyborczych;

2) na wniosek wójta – z przeznaczeniem na siedziby obwodowych komisji

wyborczych.

§ 3. Pomieszczenia przeznaczone na siedziby organów wyborczych powinny

być łatwo dostępne dla osób niepełnosprawnych.

§ 4. Na siedziby komisji wyborczych można również wyznaczyć

pomieszczenia innych podmiotów niż wymienione w § 2, po uprzednim

porozumieniu z zarządzającymi tymi pomieszczeniami.

25.02.2019

©Telksinoe s. 90/267

§ 5. Przepisy § 1–4 stosuje się odpowiednio do kapitanów polskich statków

morskich oraz konsulów.

Rozdział 2

Państwowa Komisja Wyborcza

Art. 157. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza jest stałym najwyższym

organem wyborczym właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów

i referendów.

[§ 2. W skład Państwowej Komisji Wyborczej wchodzi:

1) 3 sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wskazanych przez Prezesa Trybunału

Konstytucyjnego;

2) 3 sędziów Sądu Najwyższego, wskazanych przez Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego;

3) 3 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanych przez Prezesa

Naczelnego Sądu Administracyjnego.]

Nowe brzmienie §

<§ 2. W skład Państwowej Komisji Wyborczej wchodzą: 2 i 2a w art. 157

wejdzie w życie z

1) jeden sędzia Trybunału Konstytucyjnego, wskazany przez Prezesa pierwszym dniem

Trybunału Konstytucyjnego; kadencji Sejmu

następującej po

2) jeden sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany przez kadencji, w czasie

której ustawa ta

Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego; weszła w życie

(Dz. U. z 2018 r.

3) 7 osób mających kwalifikacje do zajmowania stanowiska sędziego, poz. 130).

wskazanych przez Sejm.>

[§ 2a. Kadencja członka Państwowej Komisji Wyborczej wynosi 9 lat.]

<§ 2a. Wymaganie, o którym mowa w § 2 pkt 3, nie dotyczy osoby, która:

1) ma co najmniej trzyletni staż pracy na stanowisku prokuratora, Prezesa

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub

radcy albo wykonywania w Polsce zawodu adwokata, radcy prawnego

lub notariusza;

2) pracowała w polskiej szkole wyższej, w Polskiej Akademii Nauk,

w instytucie badawczym lub innej placówce naukowej, mając tytuł

naukowy profesora albo stopień naukowy doktora habilitowanego nauk

prawnych.>

Dodane § 2b i 2c

oraz nowe

brzmienie § 3 w

art. 157 wejdą w

życie z pierwszym

25.02.2019 dniem kadencji

Sejmu

następującej po

kadencji, w czasie

której ustawa ta

©Telksinoe s. 91/267

<§ 2b. Kadencja członków Państwowej Komisji Wyborczej, o których

mowa w § 2 pkt 1 i 2, wynosi 9 lat.

§ 2c. Kadencja członka Państwowej Komisji Wyborczej, o którym mowa

w § 2 pkt 3, odpowiada kadencji Sejmu, z zastrzeżeniem art. 158 § 1a.>

[§ 3. Sędziów, o których mowa w § 2, powołuje w skład Państwowej Komisji

Wyborczej Prezydent Rzeczypospolitej, w drodze postanowienia.]

<§ 3. Członków Państwowej Komisji Wyborczej powołuje Prezydent

Rzeczypospolitej w drodze postanowienia.>

§ 4. W skład Państwowej Komisji Wyborczej może wchodzić lub zostać

powołany także sędzia w stanie spoczynku.

<§ 4a. Kandydatów na członków Państwowej Komisji Wyborczej Dodane § 4a–4e w

art. 157 wejdą w

powoływanych na podstawie § 2 pkt 3 wskazują kluby parlamentarne lub życie z pierwszym

dniem kadencji

poselskie, z tym że liczba tych członków musi odzwierciedlać proporcjonalnie Sejmu

następującej po

reprezentację w Sejmie klubów parlamentarnych lub poselskich. kadencji, w czasie

której ustawa ta

§ 4b. Liczba członków powołanych w skład Państwowej Komisji weszła w życie

Wyborczej, spośród wskazanych przez jeden klub parlamentarny lub poselski, (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

nie może być większa niż 3, z zastrzeżeniem § 4c.

§ 4c. W przypadku gdy w danej kadencji Sejmu są dwa kluby

parlamentarne lub poselskie, pozostałego kandydata do części Państwowej

Komisji Wyborczej, o której mowa w § 2 pkt 3, wyłania się w drodze

losowania przeprowadzonego przez Prezydium Sejmu spośród osób

zgłoszonych przez kluby parlamentarne lub poselskie; każdy z nich może

zgłosić do losowania jedną osobę.

§ 4d. Po powołaniu członków Państwowej Komisji Wyborczej, o których

mowa w § 2 pkt 3, zmiany w liczbie i składzie klubów parlamentarnych lub

poselskich zachodzące w trakcie tej samej kadencji Sejmu nie mają wpływu na

skład Komisji.

§ 4e. Członkowie Państwowej Komisji Wyborczej, o których mowa

w § 2 pkt 3, nie mogą należeć do partii politycznych ani prowadzić działalności

publicznej niedającej się pogodzić z pełnioną funkcją.>

§ 5. Państwowa Komisja Wyborcza wybiera ze swojego składu i odwołuje

przewodniczącego oraz dwóch zastępców przewodniczącego.

drugie w § 5 w

art. 157 wejdzie w

życie z pierwszym

dniem kadencji

Sejmu

25.02.2019 następującej po

kadencji, w czasie

której ustawa ta

weszła w życie

(Dz. U. z 2018 r.

©Telksinoe s. 92/267

przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej może pełnić wyłącznie

osoba powołana w trybie § 2 pkt 1 lub 2.>

§ 6. Funkcję sekretarza Państwowej Komisji Wyborczej pełni Szef

Krajowego Biura Wyborczego, który uczestniczy w jej posiedzeniach z głosem

doradczym.

§ 7. Postanowienie, o którym mowa w § 3, podaje się do publicznej

wiadomości oraz ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”.

Art. 158. § 1. Wygaśnięcie członkostwa w Państwowej Komisji Wyborczej

przed upływem kadencji następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka Komisji;

4) ukończenia 70 lat przez członka Komisji;

[5) odwołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej na uzasadniony wniosek

Prezesa, który wskazał sędziego jako członka Komisji.]

<5) odwołania członka Komisji przez Prezydenta Rzeczypospolitej na Nowe brzmienie

pkt 5 w § 1 oraz

uzasadniony wniosek podmiotu wskazującego.> dodany § 1a w art.

158 wejdzie w życie

<§ 1a. Członkostwo osób powołanych w myśl art. 157 § 2 pkt 3 wygasa z pierwszym dniem

kadencji Sejmu

z mocy prawa po upływie 150 dni od dnia wyborów do Sejmu.> następującej po

kadencji, w czasie

§ 2. Uzupełnienie składu Państwowej Komisji Wyborczej następuje w trybie której ustawa ta

i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu, jednak nie później niż weszła w życie (Dz.

U. z 2018 r. poz.

Dodany § 3 w art.

130).

w terminie 5 dni od dnia wygaśnięcia członkostwa w Państwowej Komisji 158 wejdzie w

Wyborczej. Przepis art. 157 § 7 stosuje się odpowiednio. życie z pierwszym

dniem kadencji

<§ 3. Jeżeli członkostwo osoby powołanej w myśl art. 157 § 2 pkt 3 Sejmu

następującej po

wygasło przed upływem kadencji Sejmu, pierwszeństwo wskazania innej kadencji, w czasie

której ustawa ta

osoby na jej miejsce przysługuje temu samemu klubowi parlamentarnemu lub weszła w życie

(Dz. U. z 2018 r.

poselskiemu.> poz. 130).

Art. 158a. § 1. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej:

1) reprezentuje Komisję;

2) organizuje pracę Komisji;

25.02.2019

©Telksinoe s. 93/267

3) zwołuje, co najmniej raz na dwa miesiące, posiedzenia Komisji, przewodniczy

obradom i czuwa nad ich przebiegiem;

4) nadzoruje wykonanie uchwał Komisji;

5) zleca wykonanie określonych zadań Krajowemu Biuru Wyborczemu

i nadzoruje ich wykonanie;

6) wykonuje czynności zlecone przez Komisję.

§ 2. W czasie nieobecności przewodniczącego Państwowej Komisji

Wyborczej czynności wymienione w § 1 wykonują zastępcy przewodniczącego.

Z upoważnienia przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, zastępcy

przewodniczącego mogą wykonywać również inne czynności.

§ 3. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej ustala podział

czynności między zastępcami i informuje o tym pozostałych członków Państwowej

Komisji Wyborczej.

Art. 159. § 1. Członkowie Państwowej Komisji Wyborczej pełnią swoje

funkcje w Komisji niezależnie od swoich obowiązków służbowych.

§ 2. Osobom wchodzącym w skład Państwowej Komisji Wyborczej

przysługuje wynagrodzenie miesięczne ustalane na podstawie kwoty bazowej

przyjmowanej do ustalenia wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze

stanowiska państwowe, z zastosowaniem mnożników:

1) dla przewodniczącego – 3,5;

2) dla zastępcy przewodniczącego – 3,2;

3) dla członków Komisji – 3,0.

§ 3. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 2, przysługuje niezależnie od

uposażenia lub wynagrodzenia wypłacanego z innego tytułu.

Art. 160. § 1. Do zadań Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach

związanych z przeprowadzaniem wyborów należy:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego;

2) sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem i aktualizowaniem rejestru

wyborców oraz sporządzaniem spisów wyborców;

2a) prowadzenie wykazu osób, wobec których wydano prawomocne orzeczenie

sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności, o którym mowa w art. 21a

ust. 2a ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji

25.02.2019

©Telksinoe s. 94/267

o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści

tych dokumentów i udostępnianie danych tych osób komisjom wyborczym

rejestrujących listy kandydatów i kandydatów;

3) powoływanie okręgowych i rejonowych komisji wyborczych oraz

rozwiązywanie okręgowych i rejonowych komisji wyborczych po wykonaniu

ich ustawowych zadań;

3a) rozwiązywanie w wyborach do Sejmu i Senatu, wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej, wyborach do Parlamentu Europejskiego obwodowych

komisji wyborczych po wykonaniu ich ustawowych zadań;

4) powoływanie i odwoływanie komisarzy wyborczych;

5) rozpatrywanie skarg na działalność okręgowych komisji wyborczych oraz

komisarzy wyborczych;

6) ustalanie wzorów urzędowych formularzy oraz druków wyborczych, a także

wzorów pieczęci organów wyborczych niższego stopnia;

7) ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyników wyborów w zakresie

określonym przepisami szczególnymi kodeksu;

8) przedstawianie po każdych wyborach Prezydentowi Rzeczypospolitej,

Marszałkowi Sejmu, Marszałkowi Senatu oraz Prezesowi Rady Ministrów

informacji o realizacji przepisów kodeksu i ewentualnych propozycji ich

zmian;

8a) przeprowadzenie sprawdzenia wybranych kart do głosowania i innych

dokumentów z wyborów w celu wykluczania podejrzenia nieprawidłowości

w przebiegu wyborów w razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia

o możliwości wystąpienia nieprawidłowości;

9) prowadzenie i wspieranie działań informacyjnych zwiększających wiedzę

obywateli na temat prawa wyborczego, w szczególności zasad głosowania

oraz warunków ważności głosu w danych wyborach;

9a) skierowanie, w okresie 14 dni przed dniem wyborów, przystępnej informacji

o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu do możliwie największej

liczby wyborców z wykorzystaniem strony internetowej Komisji i za

pośrednictwem środków masowego przekazu;

10) wykonywanie innych zadań określonych w ustawach.

25.02.2019

©Telksinoe s. 95/267

§ 2. Działania, o których mowa w § 1 pkt 9, Państwowa Komisja Wyborcza

realizuje w szczególności poprzez:

1) prowadzenie internetowego portalu informacyjnego;

2) przygotowywanie publikacji o charakterze informacyjnym;

3) przygotowywanie audycji informacyjnych rozpowszechnianych przez

Telewizję Polską oraz Polskie Radio Spółka Akcyjna i spółki radiofonii

regionalnej w wymiarze i na zasadach określonych w przepisach o kampanii

wyborczej w programach radia i telewizji.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza w ramach działalności, o której mowa

w § 1 pkt 9 i § 2, współdziała z organizacjami pozarządowymi w rozumieniu

ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o

wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450), do których celów statutowych należy

rozwijanie demokracji, społeczeństwa obywatelskiego, podnoszenie aktywności

wyborczej i upowszechnianie praw obywatelskich.

§ 4. Państwowa Komisja Wyborcza ustala swój regulamin, regulamin

komisarzy wyborczych oraz regulaminy okręgowych, rejonowych, terytorialnych

i obwodowych komisji wyborczych, określając w nich w szczególności:

1) zasady i tryb pracy;

2) sposób wykonywania zadań;

3) sposób sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego.

Art. 161. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza wydaje wytyczne wiążące

komisarzy wyborczych, urzędników wyborczych i komisje wyborcze niższego

stopnia oraz wyjaśnienia dla organów administracji rządowej i organów jednostek

samorządu terytorialnego, a także podległych im jednostek organizacyjnych

wykonujących zadania związane z przeprowadzeniem wyborów, jak i dla

komitetów wyborczych oraz nadawców radiowych i telewizyjnych.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza uchyla uchwały okręgowych

i rejonowych komisji wyborczych oraz postanowienia komisarzy wyborczych

podjęte z naruszeniem prawa lub niezgodne z jej wytycznymi i przekazuje sprawę

właściwej komisji do ponownego rozpoznania bądź podejmuje rozstrzygnięcie

w sprawie.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza podejmuje uchwały w zakresie swoich

ustawowych uprawnień, w szczególności w przypadkach określonych w § 1 i 2.

25.02.2019

©Telksinoe s. 96/267

§ 4. Uchwały Państwowej Komisji Wyborczej zapadają większością głosów

w obecności co najmniej 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczącego Komisji

lub jednego z jego zastępców, na posiedzeniu jawnym.

§ 5. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, w szczególnie

uzasadnionych przypadkach, w sprawach niecierpiących zwłoki, z własnej

inicjatywy lub na wniosek członka Państwowej Komisji Wyborczej albo sekretarza

Państwowej Komisji Wyborczej, może zdecydować o podjęciu uchwały przez

Państwową Komisję Wyborczą w trybie obiegowym. Do uchwał podejmowanych

w trybie obiegowym stosuje się odpowiednio przepis § 4.

§ 6. Członek Państwowej Komisji Wyborczej może złożyć sprzeciw wobec

podjęcia uchwały w trybie obiegowym w terminie wyznaczonym do podjęcia

uchwały.

§ 7. Uchwałę uznaje się za podjętą w trybie obiegowym, jeżeli

w wyznaczonym przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej

terminie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w § 4, i żaden z członków

Państwowej Komisji Wyborczej nie złożył sprzeciwu wobec podjęcia uchwały

w trybie obiegowym. W przypadku gdy w wyznaczonym terminie członek

Państwowej Komisji Wyborczej złoży sprzeciw, projekt uchwały rozpatruje się na

najbliższym posiedzeniu Państwowej Komisji Wyborczej.

Art. 161a. § 1. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi

do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach,

o których mowa w art. 161 § 1. Skargę wnosi się w terminie 7 dni od dnia

ogłoszenia uchwały.

§ 2. Wniesienie skargi wstrzymuje wykonanie uchwały Państwowej Komisji

Wyborczej w zakresie, którego dotyczy skarga, z zastrzeżeniem § 4.

§ 3. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w postępowaniu nieprocesowym

w terminie 7 dni.

§ 4. Jeśli do dnia wyborów pozostało mniej niż 7 dni, wniesienie skargi nie

powoduje wstrzymania wykonania uchwały, chyba że Sąd Najwyższy postanowi

inaczej.

§ 5. Uczestnikami postępowania są skarżący oraz Przewodniczący

Państwowej Komisji Wyborczej albo jego zastępca.

§ 6. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny.

25.02.2019

©Telksinoe s. 97/267

§ 7. Orzeczenie doręcza się pełnomocnikowi wyborczemu i Państwowej

Komisji Wyborczej.

§ 8. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę za zasadną, Państwowa Komisja

Wyborcza niezwłocznie uchyla zaskarżoną uchwałę albo zmienia w zakresie

wskazanym w orzeczeniu.

Art. 162. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza określa:

1) warunki i sposób pomocniczego wykorzystania techniki elektronicznej przy:

a) ustalaniu wyników głosowania,

b) sporządzaniu protokołów przez obwodowe komisje wyborcze ds.

ustalenia wyników głosowania w obwodzie, terytorialne, rejonowe

i okręgowe komisje wyborcze oraz Państwową Komisję Wyborczą,

c) sprawdzaniu pod względem zgodności arytmetycznej poprawności

ustalenia wyników głosowania w obwodzie,

d) ustalaniu wyników wyborów,

2) tryb pomocniczego przekazywania danych z protokołów, o których mowa

w pkt 1, za pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych,

3) tryb przekazywania przez obwodowe komisje wyborcze ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie w trakcie głosowania danych o liczbie osób

uprawnionych do głosowania i liczbie wyborców, którym wydano karty do

głosowania, oraz sposób podawania tych danych do publicznej wiadomości,

jeżeli przepisy szczególne to przewidują

– uwzględniając konieczność zapewnienia warunków bezpieczeństwa

wprowadzania i przetwarzania danych oraz ich przekazywania i odbioru.

§ 2. Oprogramowanie służące elektronicznej obsłudze czynności, o których

mowa w § 1, tworzy się zgodnie z wymaganiami ustalonymi przez Państwową

Komisję Wyborczą i pod jej nadzorem.

§ 3. Do obsługi czynności, o których mowa w § 1, można stosować jedynie

oprogramowanie, do którego prawa majątkowe przysługują wyłącznie Skarbowi

Państwa, oraz urządzenia techniczne, do których prawa majątkowe przysługują

wyłącznie Skarbowi Państwa, jednostkom samorządu terytorialnego lub

podmiotom im podległym. Muszą one być usytuowane na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej i być w wyłącznej dyspozycji Państwowej Komisji

Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Tworzenie i eksploatacja

25.02.2019

©Telksinoe s. 98/267

oprogramowania nie mogą być powierzane podmiotom zewnętrznym w stosunku

do Krajowego Biura Wyborczego.

Art. 163. Państwowa Komisja Wyborcza publikuje opracowanie statystyczne

zawierające szczegółowe informacje o wynikach głosowania i wyborów oraz

udostępnia wyniki głosowania i wyborów w formie dokumentu elektronicznego.

Art. 164. Państwowa Komisja Wyborcza jest uprawniona do używania

pieczęci urzędowej w rozumieniu przepisów o pieczęciach państwowych. Średnica

pieczęci wynosi 35 mm.

Art. 165. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza wykonuje czynności

wynikające ze sprawowanego nadzoru nad prowadzeniem i aktualizowaniem

rejestru wyborców oraz sporządzaniem spisów wyborców, a w szczególności:

1) kontroluje prawidłowość prowadzenia i aktualizowania rejestru wyborców

oraz sporządzania spisów wyborców;

2) bada zgodność danych rejestru wyborców i spisów wyborców z danymi

ewidencji ludności i aktów stanu cywilnego w gminie;

3) występuje z urzędu do właściwych organów o wykreślenie z rejestru

wyborców lub spisu wyborców osób, które zostały wpisane do rejestru lub

spisu z naruszeniem przepisów prawa;

4) gromadzi i podaje do publicznej wiadomości, nie rzadziej niż raz na kwartał,

informację o liczbie wyborców objętych rejestrem wyborców w gminach;

5) podaje do publicznej wiadomości, według gmin, informację o liczbie

wyborców wpisanych do spisów wyborców według stanu na dzień ich

sporządzenia dla danych wyborów.

§ 2. Czynności, o których mowa w § 1, Państwowa Komisja Wyborcza

wykonuje przy pomocy Krajowego Biura Wyborczego. Szczegółowy sposób

wykonywania tych czynności, w celu zapewnienia właściwego ich wykonania,

określa regulamin Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej, w drodze rozporządzenia, obowiązki organów

prowadzących sprawy ewidencji ludności w zapewnieniu Państwowej Komisji

Wyborczej wykonania jej zadań związanych z nadzorem nad prowadzeniem

i aktualizowaniem rejestru wyborców oraz sporządzaniem spisów wyborców,

25.02.2019

©Telksinoe s. 99/267

w tym tryb udostępniania dokumentów oraz przekazywania informacji o liczbie

mieszkańców ujętych w ewidencji ludności i liczbie wyborców wpisanych do

rejestru wyborców i spisów wyborców oraz zasady i formy współdziałania

organów administracji rządowej z Krajowym Biurem Wyborczym w tym zakresie,

mając na względzie konieczność zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzania

danych osobowych, ich przekazywania oraz odbioru.

Rozdział 3

Komisarze wyborczy

Art. 166. § 1. Komisarz wyborczy jest pełnomocnikiem Państwowej Komisji

Wyborczej wyznaczonym na obszar stanowiący województwo lub część jednego

województwa.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza określa właściwość rzeczową komisarzy

wyborczych, w tym w zakresie wykonywania czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim, z uwzględnieniem zadań związanych z wyborami do

organów jednostek samorządu terytorialnego oraz zadań, o których mowa

w art. 167 § 1 pkt 8 i 9, a także właściwość terytorialną komisarzy wyborczych

i ich siedzibę.

§ 3. Komisarzy wyborczych w liczbie 100, z uwzględnieniem § 2, powołuje

na okres 5 lat Państwowa Komisja Wyborcza na wniosek ministra właściwego do

spraw wewnętrznych, spośród osób mających wykształcenie wyższe prawnicze

oraz dających rękojmię należytego pełnienia tej funkcji. Ta sama osoba może być

ponownie powołana na stanowisko komisarza.

§ 3a. W przypadku uzasadnionych zastrzeżeń do kandydatów na komisarzy

wyborczych, wskazanych w trybie, o którym mowa w § 3, Państwowa Komisja

Wyborcza niezwłocznie informuje o tym ministra właściwego do spraw

wewnętrznych, który wskazuje nowych kandydatów.

§ 4. Komisarz wyborczy nie może należeć do partii politycznych ani

prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z pełnioną funkcją.

Komisarzem wyborczym nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem za

przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo

skarbowe.

25.02.2019

©Telksinoe s. 100/267

§ 5. Nie mogą być komisarzami wyborczymi kandydaci w wyborach,

pełnomocnicy wyborczy, pełnomocnicy finansowi, mężowie zaufania, urzędnicy

wyborczy, członkowie komisji wyborczej, z zastrzeżeniem art. 153 § 1a.

§ 6. Komisarzom wyborczym przysługuje wynagrodzenie miesięczne

w wysokości wynagrodzenia członka Państwowej Komisji Wyborczej,

z zastrzeżeniem § 10. Przepis art. 159 § 3 stosuje się odpowiednio.

§ 7. Funkcja komisarza wyborczego wygasa w przypadku:

1) zrzeczenia się funkcji;

2) śmierci;

3) podpisania zgody na zgłoszenie do komisji wyborczej, kandydowanie

w wyborach bądź objęcia funkcji pełnomocnika wyborczego, pełnomocnika

finansowego, męża zaufania, urzędnika wyborczego;

4) o którym mowa w § 4;

5) odwołania.

§ 8. Państwowa Komisja Wyborcza odwołuje komisarza wyborczego przed

upływem okresu, na jaki został powołany, w przypadku niewykonywania lub

nienależytego wykonywania obowiązków komisarza wyborczego.

§ 9. W przypadkach, o których mowa w § 7 i 8, powołanie komisarza

wyborczego następuje w trybie i na zasadach określonych w § 3.

§ 10. W razie czasowej niemożności pełnienia funkcji przez komisarza

wyborczego Państwowa Komisja Wyborcza może powierzyć pełnienie tej funkcji,

na ten okres, innemu komisarzowi wyborczemu lub innej osobie zapewniającej

rzetelne wykonanie czynności wyborczych. Za okres czasowej niemożności

pełnienia funkcji komisarzowi wyborczemu wynagrodzenie nie przysługuje.

Art. 167. § 1. Do zadań komisarza wyborczego należy:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego;

2) zapewnianie, we współdziałaniu z organami jednostek samorządu

terytorialnego oraz urzędnikami wyborczymi, organizacji wyborów do rad na

obszarze województwa;

3) powoływanie terytorialnych komisji wyborczych oraz rozwiązywanie

terytorialnych komisji wyborczych w wyborach organów jednostek

samorządu terytorialnego po wykonaniu ich ustawowych zadań;

25.02.2019

©Telksinoe s. 101/267

3a) powoływanie obwodowych komisji wyborczych oraz w wyborach organów

jednostek samorządu terytorialnego rozwiązywanie obwodowych komisji

wyborczych po wykonaniu ich ustawowych zadań;

3b) tworzenie i zmiana obwodów głosowania, w szczególności ustalenie ich

numerów, granic oraz siedzib obwodowych komisji wyborczych;

3c) zarządzanie wydrukowania kart do głosowania w wyborach organów

jednostek samorządu terytorialnego oraz zapewnienie ich przekazania

właściwym komisjom wyborczym;

3d) dokonywanie podziału odpowiednio gminy, powiatu, województwa na okręgi

wyborcze, ustalenie ich granic, numerów, liczby radnych wybieranych

w każdym okręgu, w wyborach organów jednostek samorządu terytorialnego;

4) rozpatrywanie skarg na działalność terytorialnych komisji wyborczych;

5) kontrolowanie, w zakresie ustalonym przez Państwową Komisję Wyborczą,

prawidłowości sporządzania spisów wyborców;

6) podawanie do publicznej wiadomości informacji o składach terytorialnych

komisji wyborczych powołanych na obszarze województwa;

7) udzielanie, w miarę potrzeby, terytorialnym, obwodowym komisjom

wyborczym oraz urzędnikom wyborczym wyjaśnień;

8) ustalanie zbiorczych wyników wyborów do rad oraz wyborów wójtów

przeprowadzonych na obszarze województwa i ogłaszanie ich w trybie

określonym w kodeksie;

9) przedkładanie sprawozdania z przebiegu wyborów na obszarze województwa,

wraz z ich wynikami, Państwowej Komisji Wyborczej;

10) wykonywanie innych czynności przewidzianych w ustawach lub zleconych

przez Państwową Komisję Wyborczą.

§ 2. Komisarz wyborczy uchyla uchwały terytorialnych i obwodowych

komisji wyborczych podjęte z naruszeniem prawa lub niezgodne z wytycznymi

Państwowej Komisji Wyborczej i przekazuje sprawę właściwej komisji do

ponownego rozpatrzenia lub podejmuje rozstrzygnięcie w sprawie.

§ 2a. Komisarz wyborczy jest zwierzchnikiem urzędników wyborczych.

§ 3. Komisarz wyborczy wydaje postanowienia w zakresie swoich

ustawowych uprawnień.

25.02.2019

©Telksinoe s. 102/267

Art. 168. § 1. Komisarz wyborczy, na podstawie protokołów z wyborów

sporządzonych przez właściwe terytorialne komisje wyborcze, podaje do

publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, wyniki wyborów do rad oraz

wyborów wójtów na obszarze województwa.

§ 2. W obwieszczeniu, o którym mowa w § 1, zamieszcza się zbiorczą

informację o wynikach głosowania i wynikach wyborów:

1) do rad, do których wybory zostały przeprowadzone, oraz – odrębnie dla każdej

rady – w szczególności dane o liczbie mandatów uzyskanych przez listy

kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych oraz nazwiska i imiona

wybranych radnych z podaniem oznaczenia listy, z której zostali wybrani;

2) wójtów – w szczególności nazwiska i imiona wybranych wójtów z podaniem

nazw komitetów wyborczych, które ich zgłosiły.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza określa wzór obwieszczenia, o którym

mowa w § 1.

Art. 169. Obwieszczenie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim

dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości przez

rozplakatowanie odpowiedniego wyciągu z obwieszczenia na obszarze każdej

gminy. Jeden egzemplarz obwieszczenia przesyła się do Państwowej Komisji

Wyborczej w terminie i trybie przez nią ustalonym.

Rozdział 4

Okręgowa komisja wyborcza

Art. 170. § 1. W skład okręgowej komisji wyborczej wchodzi od 4 do

10 sędziów oraz z urzędu, jako jej przewodniczący, komisarz wyborczy. W skład

komisji może być także powołany sędzia w stanie spoczynku, który nie ukończył

70 lat.

§ 2. Sędziów do składu komisji zgłasza Minister Sprawiedliwości, w liczbie

uzgodnionej z Państwową Komisją Wyborczą, najpóźniej w 52 dniu przed dniem

wyborów.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza powołuje okręgowe komisje wyborcze

najpóźniej w 48 dniu przed dniem wyborów.

§ 4. W razie braku możliwości pełnienia funkcji przewodniczącego komisji

przez komisarza wyborczego komisja wybiera przewodniczącego ze swojego

25.02.2019

©Telksinoe s. 103/267

grona. W takim przypadku Minister Sprawiedliwości zgłasza do składu komisji

jednego sędziego więcej, aniżeli wynikałoby to z uzgodnień, o których mowa

w § 2.

§ 5. Pierwsze posiedzenie komisji organizuje, z upoważnienia Państwowej

Komisji Wyborczej, dyrektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura

Wyborczego.

§ 6. Komisja na pierwszym posiedzeniu wybiera spośród siebie dwóch

zastępców przewodniczącego komisji. Funkcję sekretarza okręgowej komisji

wyborczej pełni dyrektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura

Wyborczego albo osoba przez niego wskazana. Sekretarz uczestniczy w pracach

komisji z głosem doradczym.

§ 7. Skład komisji podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości

w sposób zwyczajowo przyjęty.

§ 8. Techniczno-materialne warunki pracy okręgowej komisji wyborczej

zapewnia Krajowe Biuro Wyborcze.

Art. 171. § 1. Wygaśnięcie członkostwa w okręgowej komisji wyborczej

następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka komisji;

4) odwołania.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza odwołuje członka okręgowej komisji

wyborczej:

1) w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków

członka komisji;

2) na uzasadniony wniosek Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do

zgłoszonego przez niego członka komisji.

§ 3. Uzupełnienie składu komisji następuje w trybie i na zasadach

określonych w przepisach o jej powołaniu. Przepis art. 170 § 7 stosuje się

odpowiednio.

Art. 172. § 1. Do zadań okręgowej komisji wyborczej należy:

25.02.2019

©Telksinoe s. 104/267

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego przez

odpowiednio rejonowe lub obwodowe komisje wyborcze;

2) rejestrowanie okręgowych list kandydatów na posłów i kandydatów na

senatora oraz list kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego;

3) zarządzanie drukowania kart do głosowania w wyborach do Sejmu i do

Senatu oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego;

4) ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu

wyborczym w zakresie określonym przepisami szczególnymi kodeksu;

5) rozpatrywanie skarg na działalność odpowiednio rejonowych lub

obwodowych komisji wyborczych;

6) zapewnienie wykonania zadań wyborczych we współdziałaniu z wojewodą,

urzędnikami wyborczymi i organami jednostek samorządu terytorialnego;

7) wykonywanie innych zadań przewidzianych w kodeksie lub zleconych przez

Państwową Komisję Wyborczą.

§ 2. Okręgowa komisja wyborcza podejmuje uchwały w zakresie swoich

ustawowych uprawnień.

Art. 173. Okręgowa komisja wyborcza powołuje, w trybie i na zasadach

określonych przez Państwową Komisję Wyborczą, pełnomocników do wypełniania

zadań, przewidzianych w kodeksie.

Rozdział 5

Rejonowa komisja wyborcza

Art. 174. § 1. W skład rejonowej komisji wyborczej wchodzi 4 sędziów oraz

z urzędu, jako jej przewodniczący, komisarz wyborczy. W skład komisji może być

także powołany sędzia w stanie spoczynku, który nie ukończył 70 lat.

§ 2. Do powoływania rejonowej komisji wyborczej i wygaśnięcia

członkostwa w komisji oraz organizacji jej pracy stosuje się odpowiednio

art. 170 § 2–8 i art. 171, z tym że komisja wybiera jednego zastępcę

przewodniczącego.

Art. 175. § 1. Do zadań rejonowej komisji wyborczej należy:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego;

2) zapewnienie dostarczenia kart do głosowania obwodowym komisjom

wyborczym;

25.02.2019

©Telksinoe s. 105/267

3) zapewnienie wykonania zadań wyborczych we współdziałaniu z urzędnikami

wyborczymi i organami jednostek samorządu terytorialnego;

4) rozpatrywanie skarg na działalność obwodowych komisji wyborczych;

5) ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania oraz przekazywanie ich właściwej

okręgowej komisji wyborczej;

6) wykonywanie innych zadań przewidzianych w kodeksie lub zleconych przez

okręgową komisję wyborczą albo Państwową Komisję Wyborczą.

§ 2. Rejonowa komisja wyborcza podejmuje uchwały w zakresie swoich

ustawowych uprawnień.

Art. 176. Rejonowa komisja wyborcza może powołać, w trybie i na zasadach

określonych przez Państwową Komisję Wyborczą, pełnomocników do wypełniania

zadań przewidzianych w kodeksie.

Art. 177. Państwowa Komisja Wyborcza określa obszar danego okręgu

wyborczego, na którym okręgowa komisja wyborcza wykonuje także zadania

rejonowej komisji wyborczej.

Rozdział 6

Terytorialna komisja wyborcza

Art. 178. § 1. Terytorialne komisje wyborcze powołuje, najpóźniej w 40 dniu

przed dniem wyborów:

1) w przypadku wojewódzkiej komisji wyborczej – komisarz wyborczy

wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim,

2) w przypadku powiatowej i gminnej komisji wyborczej – komisarz wyborczy

– spośród wyborców zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych,

z zastrzeżeniem § 6.

Zgłoszenia kandydatów na członków terytorialnej komisji wyborczej dokonuje się

najpóźniej w 45 dniu przed dniem wyborów.

§ 2. W skład terytorialnej komisji wyborczej wchodzi 9 osób, z zastrzeżeniem

§ 6, które mają bierne prawo wyborcze do Sejmu:

1) w liczbie nieprzekraczającej 6 – po jednej osobie zgłoszonej przez każdego

z pełnomocników wyborczych reprezentujących komitety wyborcze

utworzone przez partie polityczne bądź koalicje partii politycznych, z których

list odpowiednio w ostatnich wyborach: wybrano radnych do sejmiku

25.02.2019

©Telksinoe s. 106/267

województwa, z tym że kandydatów można zgłaszać tylko na obszarze

województwa, na terenie którego komitet wyborczy wprowadził w ostatnich

wyborach radnych do sejmiku województwa; albo wybrano posłów do Sejmu;

jeżeli liczba takich komitetów wyborczych jest mniejsza niż 6, prawo

wskazania dodatkowej osoby mają pełnomocnicy komitetów wyborczych,

o których mowa w pkt 2,

2) po jednej osobie zgłoszonej przez każdego z pełnomocników wyborczych

reprezentujących pozostałe komitety wyborcze

– z zastrzeżeniem § 3.

§ 3. Gdyby liczba członków komisji powołanych na podstawie § 2:

1) okazała się mniejsza niż 9 – pozostałych kandydatów do składu komisji

wyłania się w drodze publicznego losowania spośród osób zgłoszonych przez

wszystkich pełnomocników wyborczych; każdy z nich może zgłosić do

losowania tyle osób, ile brakuje do liczby 9;

2) miała być większa niż 9 – kandydatów do składu komisji, w liczbie

stanowiącej różnicę między liczbą 9 a liczbą członków powoływanych na

podstawie § 2 pkt 1, wyłania się w drodze publicznego losowania spośród

osób zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych, o których mowa

w § 2 pkt 2; każdy z nich może zgłosić do losowania tylko jedną osobę.

§ 4. Losowanie, o którym mowa w § 3, przeprowadza:

1) w przypadku wojewódzkiej komisji wyborczej – komisarz wyborczy

wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim;

2) w przypadku powiatowej i gminnej komisji wyborczej – komisarz wyborczy.

§ 5. (uchylony)

§ 6. W skład wojewódzkiej i powiatowej komisji wyborczej oraz komisji

wyborczej w mieście na prawach powiatu wchodzi z urzędu, jako jej

przewodniczący, osoba wskazana przez komisarza wyborczego.

§ 7. Pierwsze posiedzenie:

1) wojewódzkiej komisji wyborczej – zwołuje niezwłocznie po jej powołaniu

komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim;

2) powiatowej i gminnej komisji wyborczej – zwołuje niezwłocznie po jej

powołaniu komisarz wyborczy.

25.02.2019

©Telksinoe s. 107/267

§ 8. (uchylony)

§ 9. Terytorialna komisja wyborcza na pierwszym posiedzeniu wybiera ze

swojego składu przewodniczącego i jego zastępcę, z zastrzeżeniem § 6.

§ 10. Skład terytorialnej komisji wyborczej komisarz wyborczy podaje

niezwłocznie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

§ 11. Państwowa Komisja Wyborcza określa sposób zgłaszania kandydatów

na członków terytorialnych komisji wyborczych, wzór zgłoszenia oraz zasady

powoływania tych komisji, w tym tryb przeprowadzenia losowania, o którym

mowa w § 3.

Art. 179. § 1. Wygaśnięcie członkostwa w terytorialnej komisji wyborczej

następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka komisji;

4) utraty prawa wybierania;

5) (uchylony)

6) odwołania.

§ 2. Przepis § 1 pkt 4 nie dotyczy członka komisji, o którym mowa

w art. 178 § 6.

§ 3. Właściwy komisarz wyborczy odwołuje członka terytorialnej komisji

wyborczej w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania

obowiązków członka komisji.

§ 4. Uzupełnienie składu terytorialnej komisji wyborczej następuje w trybie

i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu. Przepis

art. 178 § 10 stosuje się odpowiednio.

Art. 180. § 1. Do zadań terytorialnej komisji wyborczej należy:

1) rejestrowanie kandydatów na radnych;

2) zarządzanie druku obwieszczeń wyborczych i podanie ich do publicznej

wiadomości w trybie określonym w kodeksie;

3) (uchylony)

4) rozpatrywanie skarg na działalność obwodowych komisji wyborczych;

25.02.2019

©Telksinoe s. 108/267

5) ustalenie wyników głosowania i wyników wyborów do rady i ogłoszenie ich

w trybie określonym w kodeksie;

6) przesłanie wyników głosowania i wyników wyborów komisarzowi

wyborczemu;

7) wykonywanie innych czynności określonych w kodeksie lub zleconych przez

komisarza wyborczego.

§ 2. Do zadań gminnej komisji wyborczej należy także rejestrowanie

kandydatów na wójta oraz ustalenie wyników głosowania i wyników wyborów

wójta oraz ogłoszenie ich w trybie określonym w kodeksie.

Art. 181. (uchylony)

Rozdział 7

Obwodowe komisje wyborcze

Art. 181a. § 1. W każdym obwodzie głosowania powołuje się:

1) obwodową komisję wyborczą – w wyborach do Sejmu i do Senatu,

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej, w wyborach do Parlamentu

Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w wyborach uzupełniających

do Senatu, a także w przeprowadzanych w toku kadencji wyborach do

organów jednostek samorządu terytorialnego, z wyłączeniem wyborów

ponownych do organów tych jednostek;

2) obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

i obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie – w wyborach do organów jednostek samorządu terytorialnego

przeprowadzanych w związku z zakończeniem kadencji rad oraz w wyborach

ponownych do organów tych jednostek.

§ 2. W przypadku wyborów, o których mowa w § 1 pkt 1, zadania

przewidziane w kodeksie dla obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie i obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie wykonuje obwodowa komisja wyborcza, o której mowa

w § 1 pkt 1.

Art. 182. § 1. Obwodową komisję wyborczą powołuje spośród wyborców,

najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów, komisarz wyborczy, z zastrzeżeniem

przepisów art. 183.

25.02.2019

©Telksinoe s. 109/267

§ 1a. W skład każdej obwodowej komisji wyborczej powołuje się:

1) 7 osób w obwodach głosowania do 1000 mieszkańców;

2) 9 osób w obwodach głosowania od 1001 do 2000 mieszkańców;

3) 11 osób w obwodach głosowania od 2001 do 3000 mieszkańców;

4) 13 osób w obwodach głosowania powyżej 3000 mieszkańców.

§ 2. Obwodową komisję wyborczą powołuje się spośród kandydatów

zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich

osoby:

1) w liczbie nie mniejszej niż 2/3 ustawowego składu komisji – po jednej osobie

zgłoszonej przez każdego z pełnomocników wyborczych reprezentujących

komitety wyborcze utworzone przez partie polityczne bądź koalicje partii

politycznych, z których list odpowiednio w ostatnich wyborach: wybrano

radnych do sejmiku województwa, z tym że kandydatów można zgłaszać

tylko na obszarze województwa, na terenie którego komitet wyborczy

wprowadził w ostatnich wyborach radnych do sejmiku województwa, albo

wybrano posłów do Sejmu; jeżeli liczba takich komitetów wyborczych jest

mniejsza niż 2/3 ustawowego składu komisji, prawo wskazania dodatkowej

osoby mają pełnomocnicy komitetów wyborczych, o których mowa w pkt 2,

2) po jednej osobie zgłoszonej przez każdego z pełnomocników wyborczych

reprezentujących pozostałe komitety wyborcze

– z zastrzeżeniem § 7.

§ 2a. (uchylony)

§ 3. W skład obwodowych komisji wyborczych, w odrębnych obwodach

głosowania powołuje się 5 osób spośród kandydatów zgłoszonych

przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby.

§ 4. Osoba będąca kandydatem na członka obwodowej komisji wyborczej:

1) musi mieć ukończone 18 lat najpóźniej w dniu dokonania zgłoszenia;

2) może zostać zgłoszona do komisji na obszarze województwa, w którym stale

zamieszkuje.

§ 5. Zgłoszenia kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych

dokonuje się najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów.

§ 6. Zgłoszenie do składu obwodowej komisji wyborczej następuje po

uzyskaniu zgody osoby, której ma dotyczyć.

25.02.2019

©Telksinoe s. 110/267

§ 7. Gdyby liczba członków komisji powołanych na podstawie § 2:

1) okazała się mniejsza niż ustawowy skład liczbowy komisji – pozostałych

kandydatów do składu komisji wyłania się w drodze publicznego losowania

spośród osób zgłoszonych przez wszystkich pełnomocników wyborczych;

każdy z nich może zgłosić do losowania tyle osób, ile brakuje do ustawowego

składu liczbowego komisji;

2) miała być większa niż ustawowy skład liczbowy komisji – kandydatów do

składu komisji, w liczbie stanowiącej różnicę między ustawowym składem

liczbowym komisji a liczbą członków powoływanych na podstawie § 2 pkt 1,

wyłania się w drodze publicznego losowania spośród osób zgłoszonych przez

pełnomocników wyborczych, o których mowa w § 2 pkt 2; każdy z nich może

zgłosić do losowania tylko jedną osobę.

§ 8. Losowanie, o którym mowa w § 7, przeprowadza komisarz wyborczy.

§ 8a. W przypadku niedokonania zgłoszenia kandydatów do składu komisji,

w sytuacji, o której mowa w § 7 pkt 1, minimalny skład liczbowy obwodowej

komisji wyborczej wynosi 5 członków.

§ 8b. Komisarz wyborczy:

1) uzupełnia skład komisji – jeżeli liczba zgłoszonych kandydatów jest mniejsza

niż minimalny skład liczbowy obwodowej komisji wyborczej,

2) może uzupełnić skład komisji – jeżeli liczba zgłoszonych kandydatów jest

mniejsza niż ustawowy skład liczbowy obwodowej komisji wyborczej

– spośród wyborców spełniających warunek, o którym mowa w § 4. Przepis

§ 6 stosuje się odpowiednio.

§ 8c. Wyborcy, o których mowa w § 8b, mogą zgłaszać swoje kandydatury

komisarzowi wyborczemu.

§ 9. Pierwsze posiedzenie obwodowej komisji wyborczej zwołuje

niezwłocznie po jej powołaniu komisarz wyborczy.

§ 10. Obwodowa komisja wyborcza na pierwszym posiedzeniu wybiera

spośród siebie przewodniczącego i jego zastępcę. Skład komisji podaje się

niezwłocznie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

§ 11. Państwowa Komisja Wyborcza określa sposób zgłaszania kandydatów

na członków obwodowych komisji wyborczych, wzór zgłoszenia oraz zasady

25.02.2019

©Telksinoe s. 111/267

powoływania tych komisji, w tym tryb przeprowadzenia losowania, o którym

mowa w § 7.

Art. 183. § 1. Obwodowe komisje wyborcze w obwodach głosowania

utworzonych za granicą powołują konsulowie spośród wyborców zamieszkałych

na obszarze właściwości terytorialnej konsula. Przepisy art. 182 § 5–10 stosuje się

odpowiednio.

§ 2. W skład obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania

utworzonych za granicą powołuje się:

1) od 4 do 12 osób spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników

wyborczych lub upoważnione przez nich osoby;

2) jedną osobę wskazaną przez konsula.

§ 3. Konsul, jeżeli wymaga tego zachowanie sprawności przebiegu

głosowania, może uzupełnić skład liczbowy obwodowej komisji wyborczej

spośród wyborców zamieszkałych na obszarze właściwości terytorialnej konsula,

z tym że liczba członków komisji nie może przekroczyć dopuszczalnego składu

komisji, o którym mowa w § 2. Przepis art. 182 § 6 stosuje się odpowiednio.

§ 4. Obwodowe komisje wyborcze w obwodach głosowania utworzonych na

polskich statkach morskich powołują spośród wyborców kapitanowie tych statków.

Przepisy art. 182 § 3 i 5–10 stosuje się odpowiednio.

§ 5. Państwowa Komisja Wyborcza określa, po porozumieniu odpowiednio

z ministrem właściwym do spraw zagranicznych oraz ministrem właściwym do

spraw gospodarki morskiej, tryb i termin powołania komisji, o których mowa w § 1

i 4.

Art. 184. § 1. Wygaśnięcie członkostwa w obwodowej komisji wyborczej

następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

2a) wyrażenia przez osobę będącą w stosunku do członka komisji małżonkiem,

wstępnym, zstępnym, rodzeństwem, małżonkiem wstępnego, zstępnego lub

przysposobionego albo pozostającą z nim w stosunku przysposobienia zgody

na kandydowanie w:

a) wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej,

25.02.2019

©Telksinoe s. 112/267

b) wyborach wójta – w przypadku obwodowej komisji wyborczej

powołanej na obszarze gminy, w której kandyduje ta osoba,

c) wyborach innych niż wybory, o których mowa w lit. a i b – w przypadku

obwodowej komisji wyborczej właściwej dla okręgu wyborczego,

w którym kandyduje ta osoba;

3) śmierci członka komisji;

4) utraty prawa wybierania;

5) niespełniania warunku, o którym mowa w art. 182 § 4;

6) odwołania.

§ 2. Komisarz wyborczy odwołuje członka obwodowej komisji wyborczej

w przypadku nieuczestniczenia w pracach komisji bez usprawiedliwienia lub

podejmowania działań sprzecznych z prawem lub w przypadku niewykonywania

lub nienależytego wykonywania obowiązków przez członka komisji.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Uzupełnienie składu obwodowej komisji wyborczej następuje w trybie

i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu. Przepis art. 182 § 10

zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Art. 185. § 1. Do zadań obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie należy:

1) przeprowadzenie głosowania w obwodzie;

2) czuwanie w dniu wyborów nad przestrzeganiem prawa wyborczego

w miejscu i czasie głosowania.

§ 2. Do zadań obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie należy:

1) ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do publicznej

wiadomości;

2) przesłanie wyników głosowania do właściwej komisji wyborczej.

Art. 186. § 1. Lokale obwodowych komisji wyborczych, o których mowa

w art. 16 § 1 pkt 3, zapewnia wójt, z tym że w każdej gminie co najmniej 1/2 lokali

obwodowych komisji wyborczych powinna być dostosowana do potrzeb wyborców

niepełnosprawnych.

25.02.2019

©Telksinoe s. 113/267

§ 2. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, po zasięgnięciu opinii

ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego oraz Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne, jakim

powinien odpowiadać lokal obwodowej komisji wyborczej, tak aby został

dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych.

Rozdział 8

Krajowe Biuro Wyborcze

Art. 187. § 1. Krajowe Biuro Wyborcze zapewnia obsługę Państwowej

Komisji Wyborczej, komisarzy wyborczych, Korpusu Urzędników Wyborczych

oraz innych organów wyborczych w zakresie określonym w kodeksie oraz innych

ustawach, z zastrzeżeniem art. 191g.

§ 2. Do zadań Krajowego Biura Wyborczego należy zapewnienie warunków

organizacyjno-administracyjnych, finansowych i technicznych, związanych

z organizacją i przeprowadzaniem wyborów i referendów w zakresie określonym

w kodeksie oraz innych ustawach.

§ 3. Krajowe Biuro Wyborcze wykonuje również inne zadania wynikające

z kodeksu oraz innych ustaw.

Art. 188. § 1. Pracą Krajowego Biura Wyborczego kieruje Szef Krajowego

Biura Wyborczego.

§ 2. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest kierownikiem urzędu

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach

urzędów państwowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2142 i 2203 oraz z 2018 r. poz. 106).

§ 3. Jednostkami organizacyjnymi Krajowego Biura Wyborczego są:

1) zespoły;

2) delegatury.

§ 4. Organizację Krajowego Biura Wyborczego oraz zakres działania

i właściwość terytorialną jednostek organizacyjnych Krajowego Biura

Wyborczego określa statut nadany przez Państwową Komisję Wyborczą na

wniosek Szefa Krajowego Biura Wyborczego. Statut Krajowego Biura

Wyborczego ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”.

25.02.2019

©Telksinoe s. 114/267

§ 5. Szef i pracownicy Krajowego Biura Wyborczego nie mogą należeć do

partii politycznych ani prowadzić działalności politycznej. Szefem Krajowego

Biura Wyborczego nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem za

przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo

skarbowe.

§ 6. Szef Krajowego Biura Wyborczego na podstawie statutu określi,

w drodze zarządzenia, szczegółową organizację wewnętrzną jednostek

organizacyjnych Krajowego Biura Wyborczego oraz ich właściwość rzeczową.

Art. 189. § 1. Krajowe Biuro Wyborcze współdziała z właściwymi organami

administracji rządowej oraz jednostkami samorządu terytorialnego w celu realizacji

zadań związanych z organizacją i przeprowadzaniem wyborów oraz referendów.

§ 2. Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu

opinii Szefa Krajowego Biura Wyborczego, określi, w drodze rozporządzenia,

zasady współdziałania terenowych organów administracji rządowej z Krajowym

Biurem Wyborczym w zakresie, o którym mowa w § 1, biorąc pod uwagę potrzeby

zapewnienia sprawnej organizacji wyborów i referendów.

§ 3. Zasady współdziałania organów jednostek samorządu terytorialnego

z Krajowym Biurem Wyborczym określają przepisy art. 156 § 1, 2 i 4.

Art. 190. § 1. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest organem

wykonawczym Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest powoływany przez Państwową

Komisję Wyborczą spośród trzech kandydatów przedstawionych przez ministra

właściwego do spraw wewnętrznych, we wniosku złożonym po zasięgnięciu opinii

Szefa Kancelarii Sejmu, Szefa Kancelarii Senatu oraz Szefa Kancelarii Prezydenta.

§ 2a. W przypadku uzasadnionych zastrzeżeń do kandydatów, o których

mowa w § 2, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie informuje o tym

ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który wskazuje nowych kandydatów

w liczbie dwóch w trybie określonym w § 2.

§ 2b. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest powoływany na okres 7 lat.

§ 2c. Przed upływem okresu, o którym mowa w § 2b, Szef Krajowego Biura

Wyborczego może zostać odwołany przez Państwową Komisję Wyborczą

w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.

25.02.2019

©Telksinoe s. 115/267

§ 3. Do Szefa Krajowego Biura Wyborczego stosuje się przepisy dotyczące

osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe. Wynagrodzenie Szefa

Krajowego Biura Wyborczego odpowiada wysokości wynagrodzenia sekretarza

stanu.

Art. 191. § 1. Szef Krajowego Biura Wyborczego dysponuje

wyodrębnionymi w budżecie państwa w części dotyczącej Krajowego Biura

Wyborczego środkami finansowymi.

§ 2. Ze środków finansowych, o których mowa w § 1, są pokrywane wydatki

związane z bieżącą działalnością Państwowej Komisji Wyborczej i innych stałych

organów wyborczych oraz Krajowego Biura Wyborczego, a także dotacje na stałe

zadania związane z organizacją i przeprowadzaniem wyborów oraz referendów,

zlecone jednostkom samorządu terytorialnego.

§ 3. Szef Krajowego Biura Wyborczego dysponuje, w zakresie określonym

ustawami, środkami finansowymi rezerwy celowej budżetu państwa przeznaczonej

na wydatki związane z organizacją i przeprowadzaniem wyborów oraz referendów.

§ 4. Dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego na wykonywanie zadań

związanych z organizacją i przeprowadzaniem wyborów oraz referendów

przekazywane są tym jednostkom przez Szefa Krajowego Biura Wyborczego lub

działających z jego upoważnienia dyrektorów jednostek organizacyjnych Biura.

Rozdział 9

Urzędnicy wyborczy

Art. 191a. § 1. W każdej gminie działają urzędnicy wyborczy powoływani

przez Szefa Krajowego Biura Wyborczego.

§ 2. Urzędnicy wyborczy tworzą Korpus Urzędników Wyborczych.

Art. 191b. § 1. Urzędnikiem wyborczym nie może być osoba kandydująca w

wyborach w okręgu, w skład którego wchodzi gmina właściwa dla obszaru

działania urzędnika wyborczego, komisarz wyborczy, pełnomocnik wyborczy,

pełnomocnik finansowy, mąż zaufania lub członek komisji wyborczej.

Urzędnikiem wyborczym nie może być osoba zatrudniona w urzędzie gminy,

gminnej jednostce organizacyjnej lub osobie prawnej, w gminie, w której miałaby

wykonywać swoją funkcję.

§ 2. (uchylony)

25.02.2019

©Telksinoe s. 116/267

§ 3. Urzędnik wyborczy nie może należeć do partii politycznych ani

prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z pełnioną funkcją.

§ 4. Urzędnikiem wyborczym nie może być osoba skazana prawomocnym

wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne

przestępstwo skarbowe.

Art. 191c. § 1. Urzędników wyborczych powołuje się dla obszaru danej

gminy w liczbie niezbędnej do zapewnienia prawidłowego i sprawnego

funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych, na okres 6 lat, spośród

posiadających wykształcenie wyższe:

1) pracowników urzędów obsługujących: organy administracji rządowej,

samorządowej lub jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych;

2) innych osób mających co najmniej 5-letni staż pracy w urzędach

lub jednostkach, o których mowa w pkt 1.

§ 2. Urzędnicy wyborczy wykonują zadania od dnia zarządzenia właściwych

wyborów do dnia rozstrzygnięcia protestów wyborczych oraz w innych sytuacjach,

gdy jest to konieczne.

§ 3. Wykaz urzędników wyborczych działających na obszarze danej gminy

podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

§ 4. Państwowa Komisja Wyborcza określi w drodze uchwały liczbę, tryb

i warunki powoływania urzędników wyborczych biorąc pod uwagę konieczność

zapewnienia prawidłowego i sprawnego przygotowania, przebiegu wyborów oraz

funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych.

Art. 191ca. W przypadku zagrożenia wykonania zadań, o których mowa

w art. 191e § 1, Szef Krajowego Biura Wyborczego może powierzyć, nie dłużej niż

na czas danych wyborów, wykonywanie funkcji urzędnika wyborczego osobie

niespełniającej wymogów określonych w art. 191b § 1 zdanie drugie.

Art. 191d. § 1. Funkcja urzędnika wyborczego wygasa w przypadku:

1) zrzeczenia się funkcji;

2) śmierci;

3) podpisania zgody na zgłoszenie do komisji wyborczej, kandydowanie

w wyborach w okręgu, w skład którego wchodzi gmina właściwa dla jego

25.02.2019

©Telksinoe s. 117/267

obszaru działania bądź objęcia funkcji pełnomocnika, komisarza wyborczego,

męża zaufania;

4) o którym mowa w art. 191b § 1 zdanie drugie, § 3 i 4;

5) odwołania.

§ 2. Szef Krajowego Biura Wyborczego odwołuje urzędników wyborczych

przed upływem kadencji w przypadku niewykonywania lub nienależytego

wykonywania obowiązków.

Art. 191e. § 1. Do zadań urzędników wyborczych należy zapewnienie

sprawnego funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych, w szczególności:

1) przygotowanie i nadzór pod kierownictwem komisarza wyborczego nad

przebiegiem wyborów w obwodowych komisjach wyborczych;

2) tworzenie i aktualizowanie systemu szkoleń dla członków obwodowych

komisji wyborczych;

3) organizowanie i prowadzenie szkoleń dla członków obwodowych komisji

wyborczych;

4) dostarczenie kart do głosowania właściwym komisjom wyborczym;

5) sprawowanie nadzoru nad zapewnieniem warunków pracy obwodowych

komisji wyborczych, w szczególności w zakresie wymogów określonych

w art. 41a § 1;

6) wykonywanie innych czynności zleconych przez Państwową Komisję

Wyborczą, komisarza wyborczego.

§ 2. W celu realizacji zadań, o których mowa w § 1, urzędnicy wyborczy

współdziałają z organami wyborczymi, o których mowa w art. 152, oraz innymi

podmiotami.

§ 3. Pracodawca obowiązany jest zwolnić urzędnika wyborczego od pracy

zawodowej w celu umożliwienia mu wykonywania zadań, o których mowa w § 1.

Urzędnikom wyborczym za realizację zadań, o których mowa w § 1, przysługuje

wynagrodzenie proporcjonalne do czasu ich realizacji, przy założeniu że wysokość

wynagrodzenia za miesiąc pracy ustalana jest na podstawie kwoty bazowej

przyjmowanej do ustalenia wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze

stanowiska państwowe, z zastosowaniem mnożnika 2,5.

§ 4. Do urzędników wyborczych stosuje się odpowiednio przepisy

art. 154 § 6.

25.02.2019

©Telksinoe s. 118/267

Art. 191f. Państwowa Komisja Wyborcza określi w drodze uchwały

szczegółowy zakres zadań, o których mowa w art. 191e § 1, sposób ich realizacji

oraz zasady wynagradzania za ich realizację, a także zasady zwolnienia od pracy

zawodowej na czas wykonywania obowiązków urzędnika wyborczego, biorąc pod

uwagę konieczność zapewnienia sprawnego i prawidłowego przygotowania,

przebiegu wyborów oraz funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych.

Art. 191g. W celu zapewnienia obsługi, o której mowa w art. 187 § 1, oraz

warunków pracy umożliwiających prawidłowe wykonywanie zadań przez

urzędników wyborczych, Szef Krajowego Biura Wyborczego może zawrzeć

z właściwym miejscowo wójtem porozumienie, określające w szczególności

warunki organizacyjno-administracyjne, techniczne oraz zasady pokrywania

kosztów z tym związanych. Do zapewnienia przez wójta obsługi i warunków pracy

umożliwiających prawidłowe wykonywanie zadań przez urzędników wyborczych

przepis art. 156 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Art. 191h. Urzędnicy wyborczy mają obowiązek doskonalenia zawodowego

poprzez uczestnictwo w szkoleniach dotyczących organizacji wyborów oraz prawa

wyborczego. Szczegółowy zakres przedmiotowy oraz częstotliwość szkoleń określi

dla urzędników wyborczych – właściwy miejscowo komisarz wyborczy.

W przypadku istotnej zmiany przepisów prawa mającej wpływ na organizację

i przebieg wyborów Państwowa Komisja Wyborcza zarządzi powszechny

obowiązek szkoleń, o którym mowa w zdaniu pierwszym.

DZIAŁ III

Wybory do Sejmu

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 192. Wybory do Sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie

i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym.

Art. 193. § 1. Do Sejmu wybiera się 460 posłów z list kandydatów na posłów

w wielomandatowych okręgach wyborczych.

§ 2. Nie można kandydować równocześnie do Sejmu i do Senatu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 119/267

Art. 194. § 1. Wybory do Sejmu zarządza Prezydent Rzeczypospolitej,

w drodze postanowienia, nie później niż na 90 dni przed upływem 4 lat od

rozpoczęcia kadencji Sejmu, wyznaczając wybory na dzień wolny od pracy,

przypadający w ciągu 30 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu.

Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej podaje się do publicznej wiadomości

w Biuletynie Informacji Publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia zarządzenia wyborów.

§ 2. W postanowieniu, o którym mowa w § 1, Prezydent Rzeczypospolitej, po

zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których

upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w kodeksie

(kalendarz wyborczy).

Art. 195. § 1. W razie skrócenia kadencji Sejmu na mocy jego uchwały lub

na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Prezydent zarządza wybory,

wyznaczając ich datę na dzień przypadający nie później niż w ciągu 45 dni od dnia

wejścia w życie uchwały Sejmu o skróceniu swojej kadencji lub od dnia ogłoszenia

postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej o skróceniu kadencji Sejmu.

Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o zarządzeniu wyborów podaje się do

publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej i ogłasza w Dzienniku

Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia jego podpisania.

Przepis art. 194 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Wybory, o których mowa w § 1, przeprowadza się w trybie i na zasadach

określonych w kodeksie, z tym że:

1) ustalone w kodeksie następujące terminy wykonania czynności wyborczych

ulegają skróceniu:

a) w art. 13 § 2 oraz art. 170 § 2 – do 38 dnia przed dniem wyborów,

b) w art. 170 § 3, art. 204 § 2, 4 i 6 – do 35 dnia przed dniem wyborów,

c) w art. 202 § 3 – do 40 dnia przed dniem wyborów,

d) w art. 210 § 3 oraz art. 211 § 1 – do 25 dnia przed dniem wyborów;

2) (uchylony)

3) losowania jednolitych numerów dla list komitetów wyborczych, o których

mowa w art. 219 § 1 i art. 220 § 1, przeprowadza się jedynie dla list

komitetów wyborczych, które w poprzednich wyborach nie zarejestrowały list

kandydatów. Komitety, które uczestniczyły w poprzednich wyborach

25.02.2019

©Telksinoe s. 120/267

i w obecnych zarejestrowały swoje listy, zachowują numery wówczas im

przyznane.

Art. 196. § 1. W podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się

wyłącznie listy kandydatów na posłów tych komitetów wyborczych, których listy

otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju.

§ 2. Listy kandydatów na posłów koalicyjnych komitetów wyborczych

uwzględnia się w podziale mandatów w okręgach wyborczych, jeżeli ich listy

otrzymały co najmniej 8% ważnie oddanych głosów w skali kraju.

Art. 197. § 1. Komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych

w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych mogą korzystać ze

zwolnienia list tych komitetów z warunku, o którym mowa w art. 196 § 1, jeżeli

złożą Państwowej Komisji Wyborczej oświadczenie w tej sprawie najpóźniej

w 5 dniu przed dniem wyborów. Wraz z oświadczeniem, o którym mowa w zdaniu

pierwszym, komitet jest obowiązany przedłożyć dokument właściwego organu

statutowego organizacji mniejszości narodowej potwierdzający utworzenie

komitetu przez wyborców będących członkami tej organizacji.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza potwierdza niezwłocznie otrzymanie

oświadczenia, o którym mowa w § 1. Potwierdzenie oświadczenia jest wiążące.

Art. 198. Jeżeli warunku określonego w art. 196 § 1 lub 2 nie spełnią listy

kandydatów na posłów żadnego komitetu wyborczego bądź któryś z wymienionych

warunków spełniony zostanie przez listy kandydatów tylko jednego komitetu

wyborczego, w podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się listy

kandydatów komitetów wyborczych, które otrzymały co najmniej 3% ważnie

oddanych głosów w skali kraju. Listy koalicyjnych komitetów wyborczych

uwzględnia się, jeżeli otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali

kraju.

Art. 199. § 1. W wyborach do Sejmu komitety wyborcze mogą wydatkować

na agitację wyborczą wyłącznie kwoty ograniczone limitami, ustalonymi

w następujący sposób:

1) wysokość limitu wyznaczona jest kwotą 82 groszy przypadającą na każdego

wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców;

2) limit wydatków dla danego komitetu oblicza się według wzoru:

25.02.2019

©Telksinoe s. 121/267

L = (w × k × m)/460,

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

L– limit wydatków,

w– liczbę wyborców w kraju ujętych w rejestrach wyborców,

k– kwotę przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze

wyborców, o której mowa w pkt 1,

m– łączną liczbę posłów wybieranych we wszystkich okręgach

wyborczych, w których komitet zarejestrował listy kandydatów.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia zarządzenia

wyborów do Sejmu, ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” i zamieszcza w Biuletynie Informacji

Publicznej liczbę wyborców ujętych w rejestrach wyborców na terenie całego kraju

według stanu na koniec kwartału poprzedzającego dzień ogłoszenia postanowienia

o zarządzeniu wyborów do Sejmu.

Art. 200. § 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze

rozporządzenia, podwyższy kwotę, o której mowa w art. 199 § 1 pkt 1,

w przypadku wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem

o ponad 5%, w stopniu odpowiadającym wzrostowi tych cen.

§ 2. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 1, ustala się na podstawie

komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego

miesiąca każdego kwartału.

Rozdział 2

Okręgi wyborcze

Art. 201. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu tworzy się

wielomandatowe okręgi wyborcze, zwane dalej „okręgami wyborczymi”.

§ 2. W okręgu wyborczym wybiera się co najmniej 7 posłów.

§ 3. Okręg wyborczy obejmuje obszar województwa lub jego część. Granice

okręgu wyborczego nie mogą naruszać granic wchodzących w jego skład powiatów

i miast na prawach powiatu.

Art. 202. § 1. Ustalenia liczby posłów wybieranych w poszczególnych

okręgach wyborczych oraz podziału województw na okręgi wyborcze dokonuje się

25.02.2019

©Telksinoe s. 122/267

według jednolitej normy przedstawicielstwa, obliczonej przez podzielenie liczby

mieszkańców kraju przez ogólną liczbę posłów wybieranych w okręgach

wyborczych, z uwzględnieniem przepisów art. 201 i następujących zasad:

1) ułamki liczby mandatów posłów wybieranych w okręgach wyborczych równe

lub większe od 1/2, jakie wynikną z zastosowania jednolitej normy

przedstawicielstwa, zaokrągla się w górę do liczby całkowitej;

2) jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w pkt 1, liczba posłów

wybieranych w okręgach wyborczych przewyższa liczbę wynikającą

z przepisu art. 193, mandaty nadwyżkowe odejmuje się w tych okręgach

wyborczych, w których norma przedstawicielstwa obliczona dla okręgu

wyborczego jest najmniejsza. W przypadku gdy liczba posłów jest mniejsza

od wynikającej z przepisu art. 193, dodatkowe mandaty przydziela się tym

okręgom wyborczym, w których norma przedstawicielstwa obliczona dla

okręgu wyborczego jest największa.

§ 2. Podział na okręgi wyborcze, ich numery i granice oraz liczbę posłów

wybieranych w każdym okręgu, a także siedziby okręgowych komisji wyborczych

określa załącznik nr 1 do kodeksu.

§ 3. Informację o okręgu wyborczym podaje się do wiadomości wyborcom

danego okręgu wyborczego w formie obwieszczenia Państwowej Komisji

Wyborczej najpóźniej w 52 dniu przed dniem wyborów. Druk i rozplakatowanie

obwieszczeń zapewnia Krajowe Biuro Wyborcze.

Art. 203. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza przedkłada Sejmowi wnioski

w sprawie zmiany granic okręgów wyborczych i liczby posłów w nich

wybieranych, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian w zasadniczym podziale

terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w okręgu wyborczym

lub w kraju.

§ 2. Dokonywanie zmian granic powiatów pociągających za sobą zmiany

granic okręgów wyborczych jest niedopuszczalne w okresie 12 miesięcy

poprzedzających upływ kadencji Sejmu, jak i w okresie od zarządzenia wyborów

w razie skrócenia kadencji Sejmu aż do dnia stwierdzenia ważności wyborów.

§ 3. Sejm dokonuje, z zastrzeżeniem § 5, zmian w podziale na okręgi

wyborcze z przyczyn, o których mowa w § 1, nie później niż na 3 miesiące przed

dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 123/267

§ 4. Ustalenie liczby mieszkańców, o której mowa w § 1, następuje na

podstawie danych według stanu na koniec trzeciego kwartału roku poprzedzającego

rok w którym upływa kadencja Sejmu, przekazanych przez wójtów w trybie

określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 165 § 3.

§ 5. W razie skrócenia kadencji Sejmu zmian w podziale na okręgi wyborcze

nie dokonuje się.

Rozdział 3

Zgłaszanie kandydatów na posłów

Art. 204. § 1. Prawo zgłaszania kandydatów na posłów przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej;

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu;

3) komitetowi wyborczemu wyborców.

§ 2. Komitet wyborczy partii politycznej obowiązany jest zawiadomić

Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu w okresie od dnia

ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem

wyborów.

§ 3. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 2, załącza się:

1) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego –

również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2

i 3;

2) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycznych;

3) wyciąg ze statutu partii politycznej wskazujący, który organ jest upoważniony

do jej reprezentowania na zewnątrz;

4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

§ 4. Koalicyjny komitet wyborczy może być utworzony w okresie od dnia

ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem

wyborów. Pełnomocnik wyborczy zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą do

50 dnia przed dniem wyborów o utworzeniu komitetu wyborczego.

§ 5. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 4, załącza się:

25.02.2019

©Telksinoe s. 124/267

1) umowę o zawiązaniu koalicji wyborczej, wraz z następującymi danymi:

imionami, nazwiskami, adresami zamieszkania i numerami ewidencyjnymi

PESEL osób wchodzących w skład komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego –

również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2

i 3;

3) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycznych, partii politycznych

tworzących koalicję wyborczą;

4) wyciągi ze statutów partii politycznych tworzących koalicję wyborczą

wskazujące, który organ partii jest upoważniony do jej reprezentowania na

zewnątrz;

5) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

§ 6. Po zebraniu co najmniej 1000 podpisów obywateli mających prawo

wybierania do Sejmu, popierających utworzenie komitetu wyborczego wyborców,

pełnomocnik wyborczy zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu

komitetu. Zawiadomienie może być dokonane do 50 dnia przed dniem wyborów.

§ 7. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 6, załącza się:

1) oświadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego –

również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2

i 3;

3) wykaz co najmniej 1000 obywateli, o których mowa w § 6, zawierający ich

imiona, nazwiska, adresy zamieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL,

a także własnoręcznie złożone podpisy obywateli;

4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

Art. 205. § 1. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi

do Sądu Najwyższego na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej

o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Skargę

wnosi się w terminie 2 dni od daty podania do publicznej wiadomości

25.02.2019

©Telksinoe s. 125/267

postanowienia o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu

wyborczego.

§ 2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu

nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od

orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza

się pełnomocnikowi wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd

Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państwowa

Komisja Wyborcza niezwłocznie przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu

wyborczego.

Art. 206. Na wniosek komitetu wyborczego odpowiednie organy mają

obowiązek wydać potwierdzenie nadania numeru NIP oraz decyzję o nadaniu

numeru REGON, najpóźniej do końca drugiego dnia roboczego następującego po

dniu zgłoszenia wniosku o nadanie numeru.

Art. 207. Państwowa Komisja Wyborcza informację o utworzonych

komitetach wyborczych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski” oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 208. § 1. Komitet wyborczy może zgłosić w każdym okręgu wyborczym

jedną listę kandydatów na posłów.

§ 2. Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko z jednej

listy kandydatów.

§ 3. Partie polityczne, które wchodzą w skład koalicji wyborczej, nie mogą

zgłaszać list kandydatów samodzielnie.

Art. 209. § 1. Wyborca może udzielić pisemnego poparcia więcej niż jednej

liście kandydatów. Wycofanie udzielonego poparcia nie rodzi skutków prawnych.

§ 2.Wyborca udzielający poparcia liście kandydatów składa podpis obok

czytelnie wpisanego swojego nazwiska i imienia, adresu zamieszkania i numeru

ewidencyjnego PESEL.

§ 3.Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę komitetu

wyborczego zgłaszającego listę, numer okręgu wyborczego, w którym lista jest

zgłaszana, oraz adnotację:

„Udzielam poparcia liście kandydatów na posłów zgłaszanej przez

................ (nazwa komitetu wyborczego) w okręgu wyborczym ............

25.02.2019

©Telksinoe s. 126/267

(numer okręgu) w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

zarządzonych na ............... (dzień, miesiąc, rok).”.

Art. 210. § 1. Lista kandydatów powinna być poparta, w sposób, o którym

mowa w art. 209 § 2 i 3, podpisami co najmniej 5000 wyborców stale

zamieszkałych w danym okręgu wyborczym.

§ 2. Komitet wyborczy, który z zachowaniem wymogów określonych w § 1,

zgłosił listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów wyborczych, uprawniony

jest do zgłoszenia dalszych list bez poparcia zgłoszenia podpisami wyborców.

Zgłoszenia list kandydatów przez komitety wyborcze bez zachowania wymogu,

o którym mowa w § 1 uznaje się za skuteczne, jeżeli listy kandydatów zgłoszone

z zachowaniem wymogów określonych w § 1 zostaną zarejestrowane co najmniej

w połowie okręgów wyborczych.

§ 3. Okręgowe komisje wyborcze informują niezwłocznie Państwową

Komisję Wyborczą o zarejestrowanych listach kandydatów. Państwowa Komisja

Wyborcza informuje niezwłocznie okręgowe komisje wyborcze o komitetach

wyborczych, które zarejestrowały listy co najmniej w połowie okręgów

wyborczych.

Art. 211. § 1. Listę kandydatów zgłasza się do okręgowej komisji wyborczej

najpóźniej do godziny 2400 w 40 dniu przed dniem wyborów.

§ 2. Liczba kandydatów na liście nie może być mniejsza niż liczba posłów

wybieranych w danym okręgu wyborczym i większa niż dwukrotność liczby

posłów wybieranych w danym okręgu wyborczym.

§ 3. Na liście kandydatów:

1) liczba kandydatów – kobiet nie może być mniejsza niż 35% liczby wszystkich

kandydatów na liście;

2) liczba kandydatów – mężczyzn nie może być mniejsza niż 35% liczby

wszystkich kandydatów na liście.

§ 4. Zgłoszenia listy kandydatów dokonuje osobiście, na piśmie, pełnomocnik

wyborczy lub upoważniona przez niego osoba, zwani dalej „osobą zgłaszającą

listę”. W razie zgłoszenia listy przez upoważnioną przez pełnomocnika osobę do

zgłoszenia dołącza się dokument stwierdzający udzielenie upoważnienia, ze

wskazaniem zakresu udzielonego upoważnienia, oraz dane upoważnionej przez

25.02.2019

©Telksinoe s. 127/267

pełnomocnika osoby: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer

ewidencyjny PESEL.

Art. 212. § 1. Zgłoszenie listy kandydatów powinno zawierać nazwisko, imię

(imiona), zawód i miejsce zamieszkania każdego z kandydatów. Nazwiska

kandydatów umieszcza się na liście w kolejności ustalonej przez komitet wyborczy.

§ 2. Kandydata oznacza się nazwą lub skrótem nazwy tej partii politycznej,

której jest członkiem (nie więcej niż 45 znaków drukarskich, wliczając spacje).

§ 3. Osoba zgłaszająca listę może wnosić o oznaczenie kandydata, który nie

należy do żadnej partii politycznej, tylko jedną nazwą lub skrótem nazwy partii

popierającej danego kandydata; przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Fakt poparcia

kandydata powinien być potwierdzony pisemnie przez właściwy statutowy organ

partii. Wniosek wraz z potwierdzeniem składa się ze zgłoszeniem listy.

§ 4. W zgłoszeniu osoba zgłaszająca listę wskazuje sposób oznaczenia listy

na urzędowych obwieszczeniach oraz na karcie do głosowania. Oznaczeniem może

być nazwa lub skrót nazwy komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 86 § 3

pkt 1, art. 87 § 6 pkt 1 i art. 89 § 5 pkt 1. Oznaczenie może składać się z nie więcej

niż 45 znaków drukarskich, wliczając spacje.

§ 5. Do zgłoszenia każdej listy należy dołączyć:

1) oświadczenie o liczbie podpisów wyborców popierających listę wraz

z wykazem podpisów wyborców popierających listę bądź oświadczenie

o skorzystaniu z uprawnienia, o którym mowa w art. 210 § 2;

2) pisemną zgodę kandydata na kandydowanie z danej listy kandydatów. Zgoda

kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię

(imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce

urodzenia, adres zamieszkania, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny

PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii

politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym

podpisem;

3) w stosunku do każdego kandydata urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r.

oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października

2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa

państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów albo informację,

o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy;

25.02.2019

©Telksinoe s. 128/267

4) pisemne oświadczenie kandydata o posiadaniu prawa wybieralności.

§ 6. Po dokonaniu zgłoszenia uzupełnianie listy o nazwiska kandydatów lub

zmiany kandydatów albo ich kolejności na liście bądź też zmiana oznaczenia,

o którym mowa w § 3, są niedopuszczalne.

Art. 213. § 1. Okręgowa komisja wyborcza, przyjmując zgłoszenie listy

kandydatów, bada, w obecności osoby zgłaszającej listę, czy spełnia ono wymogi,

o których mowa w art. 211 § 2 i 3 oraz art. 212, i wydaje osobie zgłaszającej listę

pisemne potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia. Wzór potwierdzenia określi

Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 2. Arkusze wykazu podpisów komisja numeruje i opatruje każdy arkusz

swoją pieczęcią.

§ 3. Po sprawdzeniu prawdziwości danych zawartych w wykazie podpisów

przyjęte arkusze wykazu podpisów komisja przechowuje w zapieczętowanych

pakietach. Udostępnienie i rozpieczętowanie pakietów może nastąpić wyłącznie na

potrzeby Państwowej Komisji Wyborczej lub postępowania przed sądami

i organami prokuratury, w obecności członka okręgowej komisji wyborczej; o

terminie czynności zawiadamia się niezwłocznie osobę zgłaszającą listę.

Art. 214. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia

listy kandydatów występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem

o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydatach z tej listy.

Art. 215. § 1. Okręgowa komisja wyborcza rejestruje listę kandydatów

zgłoszoną zgodnie z przepisami kodeksu, sporządzając protokół rejestracji. Po

jednym egzemplarzu protokołu doręcza się osobie zgłaszającej listę oraz przesyła

Państwowej Komisji Wyborczej wraz z oświadczeniami kandydatów na posłów lub

informacjami, o których mowa w art. 212 § 5 pkt 3.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza przekazuje niezwłocznie oświadczenia

lub informacje, o których mowa w art. 212 § 5 pkt 3, do Biura Lustracyjnego

Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu.

§ 3. Jeżeli zgłoszenie ma wady inne niż brak wymaganej liczby prawidłowo

złożonych podpisów wyborców, komisja wzywa osobę zgłaszającą listę do ich

usunięcia w terminie 3 dni. W przypadku nieusunięcia wady w terminie komisja

25.02.2019

©Telksinoe s. 129/267

postanawia o odmowie rejestracji listy w całości lub co do poszczególnych

kandydatów. W razie odmowy rejestracji w odniesieniu do niektórych kandydatów

listę, z zastrzeżeniem przepisu art. 211 § 2, rejestruje się w zakresie nieobjętym

odmową.

§ 4. Okręgowa komisja wyborcza postanawia o odmowie rejestracji

kandydata, jeżeli kandydat nie posiada prawa wybieralności; przepis § 3 zdanie

trzecie stosuje się.

§ 5. Jeżeli wada zgłoszenia polega na niespełnieniu wymogu, o którym mowa

w art. 211 § 3, komisja wzywa osobę zgłaszającą listę do jej usunięcia w terminie

3 dni; przepisu art. 212 § 6 nie stosuje się. W przypadku nieusunięcia wady

w terminie komisja postanawia o odmowie rejestracji listy w całości.

Art. 216. § 1. Jeżeli liczba prawidłowo złożonych podpisów wyborców

popierających zgłoszenie listy kandydatów jest mniejsza niż wymagana

w kodeksie, okręgowa komisja wyborcza wzywa osobę zgłaszającą listę do

uzupełnienia wykazu podpisów, o ile nie upłynął termin, o którym mowa

w art. 211 § 1. Uzupełnienie jest możliwe do upływu terminu, o którym mowa

w art. 211 § 1.

§ 2. Jeżeli uzupełnienia nie dokonano w terminie, o którym mowa

w art. 211 § 1, lub termin ten upłynął, okręgowa komisja wyborcza postanawia

o odmowie rejestracji listy kandydatów.

Art. 217. § 1. W razie uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości

danych zawartych w wykazie podpisów bądź wiarygodności podpisów okręgowa

komisja wyborcza dokonuje w terminie 3 dni sprawdzenia danych bądź

wiarygodności podpisów w oparciu o dostępne urzędowo dokumenty, w tym

rejestry wyborców i urzędowe rejestry mieszkańców, a w miarę potrzeby również

o wyjaśnienia wyborców. O wszczęciu postępowania wyjaśniającego zawiadamia

się niezwłocznie osobę zgłaszającą listę.

§ 2. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalone zostanie, iż

zgłoszona lista nie uzyskała poparcia wymaganej w kodeksie liczby podpisów

wyborców, okręgowa komisja wyborcza postanawia o odmowie rejestracji listy

kandydatów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 130/267

Art. 218. § 1. Postanowienie okręgowej komisji wyborczej, o którym mowa

w art. 215 § 3–5, art. 216 § 2 i art. 217 § 2, wraz z uzasadnieniem, podaje się

niezwłocznie do publicznej wiadomości oraz doręcza się osobie zgłaszającej listę.

§ 2. Od postanowień, o których mowa w § 1, osobie zgłaszającej listę

przysługuje prawo odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 2 dni

od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia. Państwowa Komisja

Wyborcza rozpoznaje sprawę i wydaje postanowienie, podając je niezwłocznie do

publicznej wiadomości oraz doręczając je wnoszącym odwołanie oraz okręgowej

komisji wyborczej.

§ 3. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo

wniesienia skargi do Sądu Najwyższego w terminie 2 dni od daty podania tego

postanowienia do publicznej wiadomości. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę

w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie

w sprawie skargi w terminie 2 dni. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie

przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się osobie zgłaszającej listę,

Państwowej Komisji Wyborczej oraz okręgowej komisji wyborczej.

§ 4. Jeżeli Państwowa Komisja Wyborcza lub Sąd Najwyższy uzna

odpowiednio odwołanie lub skargę za zasadne, okręgowa komisja wyborcza

niezwłocznie rejestruje listę kandydatów w zakresie wskazanym w postanowieniu

Państwowej Komisji Wyborczej lub orzeczeniu Sądu Najwyższego.

Art. 219. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie protokołów

rejestracji list kandydatów przyznaje w drodze losowania, najpóźniej w 30 dniu

przed dniem wyborów, jednolity numer dla list tego samego komitetu wyborczego,

zarejestrowanych w więcej niż w jednym okręgu wyborczym. O terminie

losowania zawiadamia się pełnomocników wyborczych; nieobecność

pełnomocnika wyborczego nie wstrzymuje losowania.

§ 2. W pierwszej kolejności losowane są numery dla list tych komitetów

wyborczych, które zarejestrowały swoje listy we wszystkich okręgach wyborczych.

W dalszej kolejności losowane są numery dla list pozostałych komitetów

wyborczych.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza zawiadamia niezwłocznie okręgowe

komisje wyborcze oraz pełnomocników wyborczych o wylosowanych numerach

list kandydatów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 131/267

Art. 220. § 1. Po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 219 § 3,

okręgowa komisja wyborcza, uwzględniając kolejność numerów list kandydatów

ustaloną w trybie art. 219, najpóźniej w 25 dniu przed dniem wyborów

przeprowadza losowanie numerów dla list komitetów wyborczych, które

zarejestrowały listy wyłącznie w danym okręgu wyborczym. O terminie losowania

zawiadamia się osoby zgłaszające listy; nieobecność osoby zgłaszającej listę nie

wstrzymuje losowania.

§ 2. Okręgowa komisja wyborcza zawiadamia niezwłocznie osoby

zgłaszające listy i Państwową Komisję Wyborczą o wylosowanych numerach list

kandydatów, o których mowa w § 1.

Art. 221. § 1. Okręgowa komisja wyborcza sporządza obwieszczenia

o zarejestrowanych listach kandydatów, zawierające informacje o ich numerach,

nazwach i skrótach nazw komitetów wyborczych oraz dane o kandydatach zawarte

w zgłoszeniach list, w tym treść oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1

ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach

organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów,

w zakresie określonym w art. 13 tej ustawy.

§ 2. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, przesyła się dyrektorowi

właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego, który zapewnia

jego druk i rozplakatowanie na obszarze okręgu wyborczego najpóźniej w 10 dniu

przed dniem wyborów. Jeden egzemplarz obwieszczenia przesyła się niezwłocznie

Państwowej Komisji Wyborczej.

Art. 222. § 1. Okręgowa komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy

kandydatów nazwisko kandydata na posła, który zmarł, utracił prawo wybieralności

lub złożył komisji oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na kandydowanie.

§ 2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z zarejestrowanej listy kandydatów

nastąpiło wskutek śmierci kandydata i powoduje, że na liście tej pozostaje mniej

kandydatów niż liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym, komisja

zawiadamia osobę zgłaszającą listę o możliwości zgłoszenia nowego kandydata.

Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów;

w takim przypadku przepisu art. 210 § 1 nie stosuje się.

25.02.2019

©Telksinoe s. 132/267

§ 3. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z listy nastąpiło z innej przyczyny

niż śmierć kandydata lub lista nie została uzupełniona z uwzględnieniem terminu,

o którym mowa w § 2, a na liście pozostaje mniej kandydatów niż liczba posłów

wybieranych w okręgu wyborczym, komisja unieważnia rejestrację tej listy. Od

postanowienia wydanego w tej sprawie nie przysługuje środek prawny.

§ 4. W razie rozwiązania komitetu wyborczego w trybie, o którym mowa

w art. 101 § 1 i 3, okręgowa komisja wyborcza unieważnia rejestrację listy tego

komitetu. Przepis § 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 5. O skreśleniu kandydata i postanowieniach, o których mowa w § 2–4,

okręgowa komisja wyborcza zawiadamia niezwłocznie osobę zgłaszającą listę

i Państwową Komisję Wyborczą oraz wyborców, w formie obwieszczenia.

Rozdział 4

Karty do głosowania

Art. 223. Okręgowa komisja wyborcza po zarejestrowaniu list kandydatów

zarządza wydrukowanie kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie

obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą.

Art. 224. Na karcie do głosowania umieszcza się oznaczenia list

zarejestrowanych w danym okręgu wyborczym, zawierające numer listy oraz

nazwę lub skrót nazwy komitetu wyborczego wraz z symbolem graficznym

komitetu wyborczego, w kolejności wzrastającej numerów list. Pod oznaczeniem

każdej listy podaje się nazwiska i imiona wszystkich kandydatów zarejestrowanych

na danej liście.

Art. 225. § 1. Jeżeli po wydrukowaniu kart do głosowania okręgowa komisja

wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata z przyczyn, o których

mowa w art. 222 § 1, nazwisko tego kandydata pozostawia się na wydrukowanych

kartach do głosowania. Informację o skreśleniu oraz o warunkach decydujących

o ważności głosu oddanego na takiej karcie podaje się do publicznej wiadomości

w formie obwieszczenia i zapewnia jego rozplakatowanie w lokalach wyborczych

w dniu głosowania.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli komisja unieważni rejestrację

listy kandydatów z przyczyn, o których mowa w art. 222 § 3 lub 4.

25.02.2019

©Telksinoe s. 133/267

Art. 226. Sposób sporządzania i przekazania kart do głosowania dla

obwodów głosowania utworzonych na polskich statkach morskich oraz za granicą

ustala Państwowa Komisja Wyborcza, po porozumieniu odpowiednio z ministrem

właściwym do spraw gospodarki morskiej oraz ministrem właściwym do spraw

zagranicznych.

Rozdział 5

Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Art. 227. § 1. Wyborca głosuje tylko na jedną listę kandydatów, stawiając na

karcie do głosowania znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego

z kandydatów z tej listy przez co wskazuje jego pierwszeństwo do uzyskania

mandatu.

§ 2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania postawiono

znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby

kandydatów z różnych list kandydatów albo nie postawiono tego znaku w kratce

z lewej strony obok nazwiska żadnego kandydata z którejkolwiek z list,

z zastrzeżeniem § 4.

§ 3. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania znak „x”

postawiono w kratce z lewej strony wyłącznie obok nazwiska kandydata

umieszczonego na liście kandydatów, której rejestracja została unieważniona.

§ 4. Jeżeli na karcie do głosowania znak „x” postawiono w kratce z lewej

strony wyłącznie obok nazwiska kandydata z jednej tylko listy kandydatów,

a nazwisko tego kandydata zostało z tej listy skreślone, to głos taki uznaje się za

ważny i oddany na tę listę.

§ 5. Jeżeli na karcie do głosowania znak „x” postawiono w kratce z lewej

strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy

kandydatów, to głos taki uważa się za głos ważnie oddany na wskazaną listę

kandydatów z przyznaniem pierwszeństwa do uzyskania mandatu kandydatowi na

posła, którego nazwisko na tej liście umieszczone jest w pierwszej kolejności.

25.02.2019

©Telksinoe s. 134/267

Rozdział 6

Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

Art. 228. § 1. Ustalając wyniki głosowania w obwodzie, obwodowa komisja

wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie oblicza liczbę:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym:

a) kart nieważnych,

b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów;

7) głosów ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów;

8) głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów z tych list.

§ 2. Liczby, o których mowa w § 1, wymienia się w protokole głosowania

w obwodzie.

Art. 229. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie

okręgowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia

wyników głosowania w obwodzie. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w

ustaleniu wyników głosowania komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez

obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i powiadamia o tym Państwową Komisję Wyborczą. Przepisy art. 69 § 3 i 3a,

art. 71, art. 73 i art. 228 stosuje się odpowiednio.

Art. 230. § 1. Okręgowa komisja wyborcza na podstawie protokołów,

o których mowa w art. 78 § 1, ustala wyniki głosowania na poszczególne listy

kandydatów i sporządza w dwóch egzemplarzach protokół wyników głosowania w

okręgu wyborczym.

§ 2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników

głosowania w obwodach głosowania za granicą albo na polskich statkach morskich

w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o którym mowa w art. 39 § 6,

głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się

w protokole wyników głosowania w okręgu wyborczym, z wymienieniem

25.02.2019

©Telksinoe s. 135/267

obwodów głosowania oraz ewentualnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów

wyników głosowania.

§ 3. W protokole wymienia się sumy liczb, o których mowa w art. 228 § 1.

§ 4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obecne

przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 5. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporządzaniu protokołu mogą być

obecne osoby zgłaszające listę, którym przysługuje prawo wniesienia do protokołu

uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów.

§ 6. Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej przekazuje niezwłocznie

dane z protokołu dotyczące liczby głosów ważnych i głosów ważnych oddanych na

każdą listę kandydatów oraz liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych

kandydatów z każdej z tych list do Państwowej Komisji Wyborczej, w sposób

przez nią ustalony, za pośrednictwem sieci elektronicznego przesyłania danych.

§ 7. Protokół wyników głosowania w okręgu wyborczym przewodniczący

okręgowej komisji wyborczej przesyła niezwłocznie w zapieczętowanej kopercie

do Państwowej Komisji Wyborczej w trybie przez nią ustalonym.

§ 8. Wzór protokołu wyników głosowania w okręgu wyborczym określi

Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 9. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w § 7, Państwowa Komisja

Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników wyborów

w okręgach wyborczych.

§ 10. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników wyborów

Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych wyników.

Art. 231. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie danych

z protokołów wyników głosowania w okręgu wyborczym, otrzymanych za

pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych, uwzględniając

przepis art. 197 § 1, ustala wstępnie liczbę głosów ważnych oraz głosów ważnych

oddanych na listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych w skali

kraju i listy, które spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale

mandatów w okręgach wyborczych. Informację o tym podaje się do publicznej

wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej.

§ 2. Po otrzymaniu protokołów wyników głosowania w okręgach wyborczych

Państwowa Komisja Wyborcza protokolarnie ustala zbiorcze wyniki głosowania na

25.02.2019

©Telksinoe s. 136/267

listy kandydatów w skali kraju i stwierdza, uwzględniając przepis art. 197 § 1,

które listy spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale mandatów

w okręgach wyborczych, oraz zawiadamia o tym pisemnie okręgowe komisje

wyborcze. Informację o tym podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie

Informacji Publicznej.

Art. 232. § 1. Po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 231 § 2,

okręgowa komisja wyborcza dokonuje podziału mandatów pomiędzy uprawnione

listy kandydatów w sposób następujący:

1) liczbę głosów ważnych oddanych na każdą z tych list w okręgu wyborczym

dzieli się kolejno przez: 1; 2; 3; 4 i dalsze kolejne liczby aż do chwili, gdy

z otrzymanych w ten sposób ilorazów da się uszeregować tyle kolejno

największych liczb, ile wynosi liczba mandatów do rozdzielenia między te

listy w okręgu;

2) każdej liście przyznaje się tyle mandatów, ile spośród ustalonego w powyższy

sposób szeregu ilorazów przypada jej liczb kolejno największych.

§ 2. Jeżeli kilka list uzyskało ilorazy równe ostatniej liczbie z liczb

uszeregowanych w podany sposób, a list tych jest więcej niż mandatów do

rozdzielenia, pierwszeństwo mają listy w kolejności ogólnej liczby oddanych na nie

głosów. Gdyby na dwie lub więcej list oddano równą liczbę głosów,

o pierwszeństwie rozstrzyga liczba obwodów głosowania, w których na daną listę

oddano większą liczbę głosów.

Art. 233. § 1. Mandaty przypadające danej liście kandydatów uzyskują

kandydaci w kolejności otrzymanej liczby głosów.

§ 2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzymało równą liczbę głosów

uprawniającą do uzyskania mandatu z danej listy, o pierwszeństwie rozstrzyga

większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał

więcej głosów, a jeżeli liczba tych obwodów byłaby równa, o pierwszeństwie

rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez przewodniczącego okręgowej komisji

wyborczej w obecności członków komisji oraz pełnomocników wyborczych;

nieobecność pełnomocnika wyborczego nie wstrzymuje losowania. Przebieg

losowania uwzględnia się w protokole wyników wyborów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 137/267

§ 3. Tryb przeprowadzania losowania, o którym mowa w § 2, określi

Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 234. § 1. Po ustaleniu wyników wyborów w okręgu wyborczym

okręgowa komisja wyborcza sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół

wyborów posłów odrębnie dla każdego okręgu wyborczego.

§ 2. W protokole wymienia się liczbę posłów wybieranych w okręgu, wykaz

list kandydatów zarejestrowanych w tym okręgu, wykaz list, które uczestniczą

w podziale mandatów w okręgu, sumy liczb, o których mowa w art. 228 § 1, liczbę

mandatów przypadających każdej liście kandydatów oraz nazwiska i imiona

wybranych posłów z każdej listy kandydatów.

§ 3. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obecne

przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 4. Przy ustalaniu wyników wyborów i sporządzaniu protokołu mogą być

obecne osoby zgłaszające listę, którym przysługuje prawo wniesienia do protokołu

uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów. Adnotację o wniesieniu uwag

zamieszcza się w protokole.

§ 5. Wzór protokołu wyborów posłów w okręgu wyborczym określi

Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 235. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości wyniki głosowania i wyniki wyborów w okręgach wyborczych,

z uwzględnieniem danych, o których mowa w art. 234 § 2.

Art. 236. § 1. Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej przekazuje dane

z protokołu wyborów w okręgu wyborczym do Państwowej Komisji Wyborczej,

w trybie przez nią ustalonym, za pośrednictwem sieci elektronicznego

przekazywania danych.

§ 2. Protokół, o którym mowa w art. 230 § 1, przewodniczący komisji

przekazuje niezwłocznie w zapieczętowanej kopercie do Państwowej Komisji

Wyborczej w trybie przez nią ustalonym.

§ 3. Pozostałe dokumenty z wyborów przechowuje dyrektor delegatury

Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla siedziby komisji.

25.02.2019

©Telksinoe s. 138/267

Art. 237. § 1. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w art. 234 § 1,

Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia

wyników wyborów posłów w okręgach wyborczych.

§ 2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników wyborów

Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ich ustalenie. Przepisy art. 232–

236 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 7

Ogłaszanie wyników wyborów do Sejmu

Art. 238. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej w formie obwieszczenia oraz podaje do publicznej

wiadomości wyniki wyborów do Sejmu. W obwieszczeniu zamieszcza się

podstawowe informacje zawarte w protokołach wyborów posłów w okręgach

wyborczych.

Art. 239. Państwowa Komisja Wyborcza wręcza posłom zaświadczenia

o wyborze.

Art. 240. Państwowa Komisja Wyborcza przesyła Prezydentowi

Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sejmu oraz Sądowi Najwyższemu sprawozdanie

z wyborów nie później niż 14 dnia po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa

w art. 238.

Rozdział 8

Ważność wyborów

Art. 241. § 1. Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na

piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników

wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce

pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada

2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu

Najwyższego.

§ 2. W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim

statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest

został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi

25.02.2019

©Telksinoe s. 139/267

statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie

o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika

do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez

biegu.

§ 3. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić

lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

Art. 242. § 1. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów

w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię

w sprawie protestu.

§ 2. Opinia, o której mowa w § 1, powinna zawierać ustalenia co do

zasadności zarzutów protestu, a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów –

ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu

miało wpływ na wynik wyborów.

§ 3. Uczestnikami postępowania są: wnoszący protest, przewodniczący

właściwej komisji wyborczej albo jego zastępca i Prokurator Generalny.

Art. 243. § 1. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest

wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków

określonych w art. 241. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia

protestu.

§ 2. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy,

co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem

głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Jeżeli w proteście zarzucono popełnienie przestępstwa przeciwko

wyborom, Sąd Najwyższy niezwłocznie zawiadamia o tym Prokuratora

Generalnego.

Art. 244. § 1. Sąd Najwyższy, na podstawie sprawozdania z wyborów

przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych

w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o ważności

wyboru posła, przeciwko któremu wniesiono protest. W postępowaniu stosuje się

25.02.2019

©Telksinoe s. 140/267

odpowiednio przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

(Dz. U. z 2018 r. poz. 5, z późn. zm.5)).

§ 2. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje,

w formie uchwały, nie później niż w 90 dniu po dniu wyborów, na posiedzeniu

z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji

Wyborczej.

§ 3. Sąd Najwyższy, podejmując uchwałę o nieważności wyborów lub

nieważności wyboru posła, stwierdza wygaśnięcie mandatów w zakresie

unieważnienia oraz postanawia o przeprowadzeniu wyborów ponownych lub

o podjęciu niektórych czynności wyborczych, wskazując czynność, od której

należy ponowić postępowanie wyborcze.

§ 4. Uchwałę Sądu Najwyższego przedstawia się niezwłocznie Prezydentowi

Rzeczypospolitej oraz Marszałkowi Sejmu, a także przesyła Państwowej Komisji

Wyborczej.

§ 5. Uchwałę Sądu Najwyższego ogłasza się w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 6. Wygaśnięcie mandatów, o których mowa w § 3, następuje w dniu

ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego.

Art. 245. § 1.W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o nieważności

wyborów w okręgu lub o nieważności wyboru posła wybory ponowne lub

wskazane czynności wyborcze przeprowadza się wyłącznie na terytorium kraju, na

zasadach i w trybie przewidzianych w kodeksie.

§ 2. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o wyborach ponownych lub

podjęciu wskazanych czynności wyborczych podaje się do publicznej wiadomości

w Biuletynie Informacji Publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego,

o której mowa w art. 244 § 3. Przepisy art. 195 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Wyniki wyborów ponownych lub wyniki przeprowadzonych czynności

wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza podaje w obwieszczeniu.

W obwieszczeniu wymienia się ponadto osoby, które w wyniku wyborów

ponownych lub przeprowadzonych czynności wyborczych utraciły mandat, ze

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 650, 771, 847, 848,

1045, 1443 i 2507 oraz z 2019 r. poz. 125.

25.02.2019

©Telksinoe s. 141/267

wskazaniem numeru okręgu wyborczego, a w przypadku wygaśnięcia mandatu

posła – także numer i nazwę listy kandydatów.

§ 4. Obwieszczenie, o którym mowa w § 3, ogłasza się w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie

Informacji Publicznej, a także przesyła się niezwłocznie Marszałkowi Sejmu.

Art. 246. W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o nieważności

wyborów i jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

przeprowadza się wybory ponowne, w zakresie unieważnienia, na zasadach

i w trybie przewidzianych w kodeksie. Przepis art. 245 § 2 stosuje się

odpowiednio.

Rozdział 9

Wygaśnięcie mandatu posła i uzupełnienie składu Sejmu

Art. 247. § 1. Wygaśnięcie mandatu posła następuje w przypadku:

1) śmierci posła;

2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;

3) pozbawienia mandatu prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;

4) zrzeczenia się mandatu;

5) zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funkcji, których stosownie do

przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie można łączyć

z mandatem posła, z zastrzeżeniem przepisu § 3;

6) powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których

stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie

można łączyć ze sprawowaniem mandatu posła;

7) wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.

§ 2. Odmowa złożenia ślubowania poselskiego oznacza zrzeczenie się

mandatu.

§ 3. Wygaśnięcie mandatu posła zajmującego w dniu wyborów stanowisko

lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 5, następuje, jeżeli nie złoży on

Marszałkowi Sejmu, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową

Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników

wyborów do Sejmu, oświadczenia o złożeniu rezygnacji z zajmowanego

stanowiska lub pełnionej funkcji, z zastrzeżeniem art. 383 § 2a i art. 492 § 2a.

25.02.2019

©Telksinoe s. 142/267

§ 4. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do posła, który od dnia

wyborów do dnia rozpoczęcia kadencji Sejmu objął stanowisko lub funkcję,

których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw

nie można łączyć z mandatem posła oraz w odniesieniu do posła, który uzyskał

mandat w toku kadencji Sejmu.

§ 5. Wygaśnięcie mandatu posła powołanego lub wybranego w czasie

kadencji na stanowisko lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 6 i 7, następuje

z dniem powołania lub wybrania.

Art. 248. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza, po ogłoszeniu w Dzienniku

Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników wyborów do Sejmu, przekazuje

niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości dane posłów zawierające imię (imiona),

nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, adres

zamieszkania, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL.

§ 2. Minister Sprawiedliwości na podstawie danych zgromadzonych

w Krajowym Rejestrze Karnym przekazuje Marszałkowi Sejmu w terminie 14 dni

od dnia otrzymania danych, o których mowa w § 1:

1) informację o posłach skazanych prawomocnym wyrokiem na karę

pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia

publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe oraz o posłach

pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu albo

2) informację, o tym, że żaden z posłów nie został skazany prawomocnym

wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane

z oskarżenia publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe ani nie został

pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu.

§ 3. Jeżeli po przekazaniu informacji, o której mowa w § 2, Minister

Sprawiedliwości uzyska z Krajowego Rejestru Karnego informację o posłach

skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za

przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub za umyślne

przestępstwo skarbowe lub o posłach pozbawionych praw publicznych

prawomocnym orzeczeniem sądu, niezwłocznie przekazuje ją Marszałkowi Sejmu.

Art. 249. § 1. Wygaśnięcie mandatu posła niezwłocznie stwierdza Marszałek

Sejmu w drodze postanowienia.

25.02.2019

©Telksinoe s. 143/267

§ 2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, ogłasza się w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z zastrzeżeniem art. 250.

§ 3. Postanowienie, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie

Państwowej Komisji Wyborczej, z zastrzeżeniem art. 250.

Art. 250. § 1. Postanowienie Marszałka Sejmu o wygaśnięciu mandatu posła

z przyczyn określonych w art. 247 § 1 pkt 2–7 wraz z uzasadnieniem doręcza się

niezwłocznie posłowi. Od postanowienia posłowi przysługuje prawo odwołania do

Sądu Najwyższego w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Odwołanie

wnosi się za pośrednictwem Marszałka Sejmu.

§ 2. Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych rozpatruje odwołanie, o którym mowa w § 1, i orzeka w sprawie

w terminie 7 dni w postępowaniu nieprocesowym. Odpis postanowienia Sądu

Najwyższego doręcza się posłowi, który wniósł odwołanie, Marszałkowi Sejmu

oraz Państwowej Komisji Wyborczej. W przypadku nieuwzględnienia odwołania

przepisy art. 249 § 2 i 3 stosuje się.

Art. 251. § 1. Marszałek Sejmu zawiadamia, na podstawie informacji

Państwowej Komisji Wyborczej, kolejnego kandydata z tej samej listy

kandydatów, który w wyborach otrzymał kolejno największą liczbę głosów,

o przysługującym mu pierwszeństwie do mandatu, w przypadku:

1) śmierci posła;

2) upływu terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Marszałka Sejmu

o wygaśnięciu mandatu;

3) nieuwzględnienia odwołania od postanowienia Marszałka Sejmu

o wygaśnięciu mandatu przez Sąd Najwyższy.

§ 2. Jeżeli pierwszeństwo do mandatu przysługuje więcej niż jednemu

kandydatowi stosuje się odpowiednio art. 233.

§ 3. Oświadczenie o przyjęciu mandatu powinno być złożone w terminie

7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Niezłożenie oświadczenia w terminie,

o którym mowa w zdaniu poprzednim, oznacza zrzeczenie się pierwszeństwa do

obsadzenia mandatu.

§ 4. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz

kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów.

25.02.2019

©Telksinoe s. 144/267

Oświadczenie o zrzeczeniu się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu powinno być

złożone Marszałkowi Sejmu w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia,

o którym mowa w § 1.

§ 5. O obsadzeniu mandatu postanawia Marszałek Sejmu. Przepisy

art. 249 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 6. Jeżeli obsadzenie mandatu posła w trybie określonym w § 1–3 byłoby

niemożliwe z powodu braku kandydatów, którym mandat można przydzielić,

Marszałek Sejmu, w drodze postanowienia, stwierdza, iż mandat ten do końca

kadencji pozostaje nieobsadzony.

Rozdział 10

Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych

Art. 252. § 1. Komitet wyborczy ma prawo do nieodpłatnego

rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców

radiowych i telewizyjnych:

1) ogólnokrajowych – jeżeli zarejestrował swoje listy kandydatów co najmniej

w połowie okręgów wyborczych;

2) regionalnych – jeżeli zarejestrował listę kandydatów co najmniej w jednym

okręgu wyborczym.

§ 2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach – 15 godzin w Telewizji Polskiej, w tym do

3 godzin w TV Polonia, i 30 godzin w programach Polskiego Radia Spółki

Akcyjnej i spółek radiofonii regionalnej, zwanych dalej „Polskim Radiem”,

w tym do 5 godzin w programie przeznaczonym dla zagranicy;

2) w regionalnych programach – 10 godzin w Telewizji Polskiej i 15 godzin

w Polskim Radiu.

§ 3. (uchylony)

Art. 253. § 1. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie audycji wyborczych,

o których mowa w art. 252 § 2 pkt 1, dzieli się równo pomiędzy uprawnione

komitety wyborcze na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej

o komitetach wyborczych, które zarejestrowały swoje listy kandydatów co

najmniej w połowie okręgów wyborczych.

25.02.2019

©Telksinoe s. 145/267

§ 2. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie audycji wyborczych, o których

mowa w art. 252 § 2 pkt 2, dzieli się pomiędzy uprawnione komitety wyborcze

proporcjonalnie do liczby zarejestrowanych przez nie list kandydatów, na

podstawie informacji okręgowych komisji wyborczych, właściwych dla obszaru

objętego regionalnym programem, o zarejestrowanych listach kandydatów.

Art. 254. § 1. Kolejność rozpowszechniania w każdym dniu audycji

wyborczych ustalają kierujący redakcjami właściwych ogólnokrajowych

programów telewizyjnych, w tym TV Polonia, i programów regionalnych oraz

programów radiowych w drodze losowania przeprowadzonego w obecności osób

zgłaszających listy najpóźniej w 18 dniu przed dniem wyborów.

§ 2. Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego, o których mowa

w art. 253, osobie zgłaszającej listę przysługuje skarga do Państwowej Komisji

Wyborczej. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od dokonania ustalenia. Państwowa

Komisja Wyborcza rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od

postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.

DZIAŁ IV

Wybory do Senatu

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 255. Wybory do Senatu są powszechne, bezpośrednie i odbywają się

w głosowaniu tajnym.

Art. 256. Do Senatu wybiera się 100 senatorów według zasady większości.

Art. 257. Zarządzenie przez Prezydenta Rzeczypospolitej wyborów do Sejmu

jest równoznaczne z zarządzeniem wyborów do Senatu.

Art. 258. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale stosuje się

odpowiednio przepisy działu III kodeksu.

Art. 259. § 1. W wyborach do Senatu komitety wyborcze mogą wydatkować

na agitację wyborczą wyłącznie kwoty ograniczone limitami, ustalonymi

w następujący sposób:

25.02.2019

©Telksinoe s. 146/267

1) wysokość limitu wyznaczona jest kwotą 18 groszy przypadającą na każdego

wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców;

2) limit wydatków dla danego komitetu oblicza się według wzoru:

L = (w × k × s)/100,

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

L– limit wydatków,

w– liczbę wyborców w kraju ujętych w rejestrach wyborców,

k– kwotę przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze

wyborców, o której mowa w pkt 1,

s– liczbę okręgów wyborczych, w których komitet zarejestrował

kandydatów na senatorów.

§ 2. Przepisy art. 199 § 2 i art. 200 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 2

Okręgi wyborcze

Art. 260. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów do Senatu tworzy się

jednomandatowe okręgi wyborcze.

§ 2. Okręg wyborczy obejmuje część obszaru województwa. Granice okręgu

wyborczego nie mogą naruszać granic okręgów wyborczych utworzonych dla

wyborów do Sejmu.

§ 3. Miasto na prawach powiatu liczące ponad 500 000 mieszkańców może

być podzielone na dwa lub więcej okręgi wyborcze.

Art. 261. § 1. Podziału na okręgi wyborcze dokonuje się według jednolitej

normy przedstawicielstwa, obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców kraju

przez 100, z uwzględnieniem przepisów art. 260 i następujących zasad:

1) jeżeli iloraz wynikający z podzielenia liczby mieszkańców okręgu przez

jednolitą normę przedstawicielstwa jest równy lub większy od 2 – należy

zmniejszyć obszar (zmienić granice) okręgu wyborczego;

2) jeżeli iloraz wynikający z podzielenia liczby mieszkańców okręgu przez

jednolitą normę przedstawicielstwa jest mniejszy niż 0,5 – należy zwiększyć

obszar (zmienić granice) okręgu wyborczego.

§ 2. W województwie wybiera się senatorów w liczbie nie mniejszej niż

liczba całkowita (bez uwzględnienia ułamka) będąca ilorazem liczby mieszkańców

25.02.2019

©Telksinoe s. 147/267

województwa i jednolitej normy przedstawicielstwa, a nie większej niż

wymieniona liczba całkowita powiększona o jeden.

§ 3. Granice i numery poszczególnych okręgów wyborczych a także siedziby

okręgowych komisji wyborczych określa załącznik nr 2 do kodeksu.

§ 4. Informację o okręgu wyborczym podaje się do wiadomości wyborcom

danego okręgu wyborczego w formie obwieszczenia Państwowej Komisji

Wyborczej najpóźniej w 52 dniu przed dniem wyborów, z zastrzeżeniem § 4a.

Druk i rozplakatowanie obwieszczeń zapewnia Krajowe Biuro Wyborcze.

§ 4a. W przypadku przeprowadzania wyborów, o których mowa

w art. 195 § 1, informację o okręgu wyborczym podaje się do wiadomości

wyborcom najpóźniej w 40 dniu przed dniem wyborów.

§ 5. Przepis art. 203 stosuje się.

Rozdział 3

Szczególne zadania komisji wyborczych

Art. 262. § 1. Wybory do Senatu przeprowadzają:

1) Państwowa Komisja Wyborcza;

2) okręgowe komisje wyborcze powołane dla wyborów do Sejmu;

3) obwodowe komisje wyborcze powołane dla wyborów do Sejmu.

§ 2. Funkcje okręgowej komisji wyborczej, o której mowa w § 1 pkt 2, dla

okręgu wyborczego do Senatu spełnia okręgowa komisja wyborcza powołana dla

wyborów do Sejmu, której właściwość terytorialna obejmuje obszar tego okręgu

wyborczego do Senatu.

§ 3. W przypadku wyborów uzupełniających, o których mowa w art. 283,

powołuje się okręgową komisję wyborczą i obwodowe komisje wyborcze, w trybie

i na zasadach określonych w kodeksie.

Rozdział 4

Zgłaszanie kandydatów na senatorów

Art. 263. § 1. Partia polityczna, która wchodzi w skład koalicji wyborczej

utworzonej w celu wspólnego zgłoszenia kandydatów na posłów i kandydatów na

senatorów albo tylko w celu wspólnego zgłoszenia kandydatów na senatorów, nie

może zgłaszać kandydatów na senatorów samodzielnie.

25.02.2019

©Telksinoe s. 148/267

§ 2. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego wyborców utworzonego tylko

w celu zgłoszenia kandydatów na senatorów muszą być różne od nazw i skrótów

nazw komitetów wyborczych utworzonych w celu zgłoszenia kandydatów na

posłów i kandydatów na senatorów albo kandydatów na posłów.

Art. 264. § 1. Komitet wyborczy może zgłosić w okręgu wyborczym tylko

jednego kandydata na senatora.

§ 2. Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko

w ramach zgłoszenia przez jeden komitet wyborczy.

Art. 265. § 1. Zgłoszenie kandydata na senatora powinno być poparte

podpisami co najmniej 2000 wyborców.

§ 2. Wyborca może udzielić poparcia więcej niż jednemu kandydatowi na

senatora.

§ 3. Wyborca udzielający poparcia zgłoszeniu kandydata na senatora skł ada

podpis obok czytelnie wpisanego swojego nazwiska i imienia, adresu zamieszkania

i numeru ewidencyjnego PESEL.

§ 4. Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę komitetu

wyborczego zgłaszającego kandydata, numer okręgu wyborczego, w którym

kandydat jest zgłaszany, oraz adnotację:

„Udzielam poparcia kandydatowi na senatora ................. (nazwisko,

imię – imiona) zgłaszanemu przez .......................... (nazwa komitetu

wyborczego) w okręgu wyborczym .............. (numer okręgu)

w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na

............... (dzień, miesiąc, rok).”.

§ 5. Poparcia dla zgłoszenia kandydata na senatora może udzielić wyłącznie

wyborca stale zamieszkały w danym okręgu wyborczym.

Art. 265a. Jeżeli, w przypadku, o którym mowa w art. 222 § 1, skreślenie

nazwiska kandydata na senatora nastąpiło wskutek jego śmierci, komisja

zawiadamia osobę zgłaszającą kandydata o możliwości zgłoszenia nowego

kandydata. Zgłoszenia dokonuje się najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów;

w takim przypadku przepisu art. 265 § 1 nie stosuje się.

25.02.2019

©Telksinoe s. 149/267

Rozdział 5

Karty do głosowania

Art. 266. Okręgowa komisja wyborcza po zarejestrowaniu kandydatów na

senatora zarządza wydrukowanie kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie

obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą.

Art. 267. Na karcie do głosowania umieszcza się w porządku alfabetycznym

nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na senatora, z podaniem nazwy

lub skrótu nazwy komitetu wyborczego.

Rozdział 6

Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Art. 268. § 1. Wyborca głosuje na określonego kandydata, stawiając na karcie

do głosowania znak „x” z lewej strony obok jego nazwiska.

§ 2. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, wyborca głosuje na

tego kandydata, stawiając znak „x” w kratce oznaczonej słowem „TAK” z lewej

strony obok nazwiska kandydata. Postawienie znaku „x” w kratce oznaczonej

słowem „NIE” z lewej strony obok nazwiska tego kandydata oznacza, że jest to

głos ważny oddany przeciwko wyborowi kandydata.

Art. 269. § 1. Jeżeli na karcie do głosowania nie postawiono znaku „x”

w kratce z lewej strony obok nazwiska któregokolwiek z kandydatów, to taką kartę

uznaje się za kartę ważną z głosem nieważnym.

§ 2. Jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej

strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów, to taką kartę uznaje

się za kartę ważną z głosem nieważnym.

§ 3. Jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej

strony wyłącznie przy nazwisku kandydata, którego nazwisko zostało skreślone, to

taką kartę uznaje się za kartę ważną z głosem nieważnym.

§ 4. Jeżeli w sytuacji, gdy zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, nie

postawiono znaku „x” w żadnej kratce albo postawiono znaki „x” w obu kratkach,

to taką kartę uznaje się za kartę ważną z głosem nieważnym.

25.02.2019

©Telksinoe s. 150/267

Rozdział 7

Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

Art. 270. § 1. Ustalając wyniki głosowania w obwodzie, obwodowa komisja

wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie oblicza liczbę:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym:

a) kart nieważnych,

b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkich kandydatów;

7) głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów na senatora.

§ 2. Liczby, o których mowa w § 1, wymienia się w protokole głosowania

w obwodzie.

Art. 271. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie

okręgowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia

wyników głosowania w obwodzie. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w

ustaleniu wyników głosowania komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez

obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i powiadamia o tym Państwową Komisję Wyborczą.

Art. 272. § 1. Okręgowa komisja wyborcza na podstawie protokołów,

o których mowa w art. 270 § 2, ustala wyniki głosowania i wyniki wyborów oraz

sporządza w dwóch egzemplarzach protokół wyników głosowania i wyników

wyborów w okręgu wyborczym.

§ 2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników

głosowania w obwodach głosowania za granicą albo na polskich statkach morskich

w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o którym mowa w art. 39 § 6,

głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się

w protokole wyników głosowania w okręgu wyborczym, z wymienieniem

obwodów głosowania oraz ewentualnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów

wyników głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 151/267

§ 3. W protokole wymienia się sumy liczb, o których mowa w art. 270 § 1,

oraz nazwisko i imię wybranego senatora, z podaniem nazwy lub skrótu nazwy

komitetu wyborczego.

§ 4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład okręgowej

komisji wyborczej obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią

komisji.

§ 5. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporządzaniu protokołu mogą być

obecne osoby zgłaszające listę, którym przysługuje prawo wniesienia do protokołu

uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów.

Art. 273. § 1. Za wybranego na senatora w danym okręgu wyborczym uważa

się tego kandydata, który otrzymał najwięcej oddanych głosów ważnych.

§ 2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzymało liczbę głosów

uprawniającą do uzyskania mandatu, o pierwszeństwie rozstrzyga większa liczba

obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał więcej głosów,

a jeżeli liczba tych obwodów byłaby równa, o pierwszeństwie rozstrzyga losowanie

przeprowadzone przez przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej

w obecności członków komisji oraz pełnomocników wyborczych; nieobecność

pełnomocnika wyborczego nie wstrzymuje losowania. Przebieg losowania

uwzględnia się w protokole, o którym mowa w art. 272 § 1.

§ 3. Tryb przeprowadzania losowania, o którym mowa w § 2, określi

Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 4. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, uważa się tego

kandydata za wybranego, jeżeli w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie

oddanych głosów.

Art. 274. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości wyniki głosowania i wyniki wyborów w okręgu wyborczym,

z uwzględnieniem danych, o których mowa w art. 272 § 3.

Art. 275. § 1. Protokół wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu

wyborczym przewodniczący okręgowej komisji wyborczej przesyła niezwłocznie

w zapieczętowanej kopercie do Państwowej Komisji Wyborczej, w trybie przez nią

ustalonym. Pozostałe dokumenty z wyborów przechowuje dyrektor delegatury

Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla siedziby komisji.

25.02.2019

©Telksinoe s. 152/267

§ 2. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w § 1, Państwowa Komisja

Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników wyborów

w okręgach wyborczych.

§ 3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników wyborów

Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych wyników.

Rozdział 8

Ogłaszanie wyników wyborów do Senatu

Art. 276. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej, w formie obwieszczenia, oraz podaje do publicznej

wiadomości wyniki wyborów do Senatu. W obwieszczeniu zamieszcza się, według

okręgów wyborczych, podstawowe informacje zawarte w protokołach okręgowych

komisji wyborczych oraz nazwiska i imiona wybranych senatorów.

Art. 277. Państwowa Komisja Wyborcza wręcza senatorom zaświadczenia

o wyborze.

Art. 278. Państwowa Komisja Wyborcza przesyła Prezydentowi

Rzeczypospolitej, Marszałkowi Senatu oraz Sądowi Najwyższemu sprawozdanie

z wyborów nie później niż 14 dnia po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa

w art. 276.

Rozdział 9

Wygaśnięcie mandatu senatora i uzupełnienie składu Senatu

Art. 279. § 1. Wygaśnięcie mandatu senatora następuje w przypadku:

1) śmierci senatora;

2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;

3) pozbawienia mandatu prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;

4) zrzeczenia się mandatu;

5) zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funkcji, których, stosownie do

przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można

łączyć z mandatem senatora, z zastrzeżeniem przepisu § 3;

6) powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których,

stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie

można łączyć ze sprawowaniem mandatu senatora;

25.02.2019

©Telksinoe s. 153/267

7) wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.

§ 2. Odmowa złożenia ślubowania senatorskiego oznacza zrzeczenie się

mandatu.

§ 3. Wygaśnięcie mandatu senatora zajmującego w dniu wyborów stanowisko

lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 5, następuje, jeżeli nie złoży on

Marszałkowi Senatu, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową

Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników

wyborów do Senatu, oświadczenia o złożeniu rezygnacji z zajmowanego

stanowiska lub pełnionej funkcji, z zastrzeżeniem art. 383 § 2a i art. 492 § 2a.

§ 4. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do senatora, który od

dnia wyborów do dnia rozpoczęcia kadencji Senatu objął stanowisko lub funkcję,

których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw

nie można łączyć z mandatem senatora oraz w odniesieniu do senatora, który

uzyskał mandat w toku kadencji Senatu.

§ 5. Wygaśnięcie mandatu senatora powołanego lub wybranego w czasie

kadencji na stanowisko lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 6 i 7, następuje

z dniem powołania lub wybrania.

Art. 280. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza, po ogłoszeniu w Dzienniku

Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników wyborów do Senatu, przekazuje

niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości dane senatorów zawierające imię

(imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia,

adres zamieszkania, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL.

§ 2. Minister Sprawiedliwości na podstawie danych zgromadzonych

w Krajowym Rejestrze Karnym przekazuje Marszałkowi Senatu w terminie 14 dni

od dnia otrzymania danych, o których mowa w § 1:

1) informację o senatorach skazanych prawomocnym wyrokiem na karę

pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia

publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe oraz o senatorach

pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu albo

2) informację, o tym, że żaden z senatorów nie został skazany prawomocnym

wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane

z oskarżenia publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe ani nie został

pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 154/267

§ 3. Jeżeli po przekazaniu informacji, o której mowa w § 2, Minister

Sprawiedliwości uzyska z Krajowego Rejestru Karnego informację o senatorach

skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za

przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub za umyślne

przestępstwo skarbowe lub o senatorach pozbawionych praw publicznych

prawomocnym orzeczeniem sądu, niezwłocznie przekazuje ją Marszałkowi Senatu.

Art. 281. § 1. Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdza

Marszałek Senatu, w drodze postanowienia.

§ 2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, ogłasza się w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z zastrzeżeniem art. 282.

§ 3. Postanowienie, o którym mowa w § 1, niezwłocznie doręcza się

Prezydentowi Rzeczypospolitej i Państwowej Komisji Wyborczej, z zastrzeżeniem

art. 282.

Art. 282. § 1. Postanowienie Marszałka Senatu o wygaśnięciu mandatu

senatora z przyczyn określonych w art. 279 § 1 pkt 2–7 wraz z uzasadnieniem

doręcza się niezwłocznie senatorowi. Od postanowienia senatorowi przysługuje

prawo odwołania do Sądu Najwyższego w terminie 3 dni od dnia doręczenia

postanowienia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Marszałka Senatu.

§ 2. Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych rozpatruje odwołanie, o którym mowa w § 1, i orzeka w sprawie

w terminie 7 dni w postępowaniu nieprocesowym. Odpis postanowienia Sądu

Najwyższego doręcza się senatorowi, który wniósł odwołanie, Prezydentowi

Rzeczypospolitej, Marszałkowi Senatu oraz Państwowej Komisji Wyborczej.

W przypadku nieuwzględnienia odwołania przepisy art. 281 § 2 i 3 stosuje się.

Art. 283. § 1. Prezydent Rzeczypospolitej zarządza wybory uzupełniające do

Senatu w przypadku:

1) śmierci senatora;

2) upływu terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Marszałka Senatu

o wygaśnięciu mandatu;

3) nieuwzględnienia odwołania od postanowienia Marszałka Senatu

o wygaśnięciu mandatu przez Sąd Najwyższy.

25.02.2019

©Telksinoe s. 155/267

§ 2. Wybory uzupełniające zarządza się i przeprowadza w terminie

3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów

uzupełniających nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym

upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.

§ 3. W sprawach zarządzenia wyborów, o których mowa w § 1, stosuje się

odpowiednio przepisy art. 194, z tym że postanowienie Prezydenta

Rzeczypospolitej o wyborach uzupełniających Państwowa Komisja Wyborcza

podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, na

obszarze okręgu wyborczego, w którym wybory mają być przeprowadzone. Druk

i rozplakatowanie obwieszczenia zapewnia Krajowe Biuro Wyborcze.

§ 4. Głosowanie w wyborach uzupełniających przeprowadza się tylko na

terytorium kraju, zaś prawo wybierania przysługuje tylko wyborcom stale

zamieszkałym w okręgu wyborczym, w którym zarządzono wybory uzupełniające.

§ 5. W wyborach uzupełniających w sprawach dotyczących powołania składu

obwodowych komisji przepisy art. 182 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 10

Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych

Art. 284. § 1. Komitet wyborczy, który zarejestrował kandydata na senatora

ma prawo do rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych w programach

publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych:

1) ogólnokrajowych – jeżeli zarejestrował kandydatów na senatorów co najmniej

w połowie okręgów wyborczych;

2) regionalnych – jeżeli zarejestrował co najmniej jednego kandydata na

senatora.

§ 2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach – 5 godzin w Telewizji Polskiej i 10 godzin

w Polskim Radiu;

2) w odpowiednim programie regionalnym – 3 godziny w Telewizji Polskiej

i 6 godzin w Polskim Radiu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 156/267

§ 3. Czas rozpowszechniania audycji wyborczych w programach

ogólnokrajowych dzieli się równo między wszystkie uprawnione komitety

wyborcze.

§ 4. Czas rozpowszechniania audycji wyborczych w odpowiednim programie

regionalnym jest dzielony między uprawnione komitety wyborcze proporcjonalnie

do liczby kandydatów na senatorów zarejestrowanych przez nie w okręgach

wyborczych objętych zasięgiem danego programu.

§ 5. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, zasady i sposób łącznego

prowadzenia kampanii wyborczej w programach radiowych i telewizyjnych przez

komitety wyborcze uprawnione do rozpowszechniania audycji wyborczych

w wyborach do Sejmu i do Senatu.

Art. 285. § 1. W wyborach uzupełniających przepis art. 284 § 1 pkt 1 nie ma

zastosowania, a łączny czas rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych

w odpowiednich programach regionalnych wynosi 2 godziny w Telewizji Polskiej

i 4 godziny w Polskim Radiu.

§ 2. Czas, o którym mowa w § 1, w każdym programie regionalnym dzieli się

równo między wszystkie uprawnione komitety wyborcze.

Rozdział 11

Szczególne zasady finansowania kampanii wyborczej do Senatu

Art. 286. § 1. Komitet wyborczy, który zarejestrował kandydata lub

kandydatów na senatorów, ma prawo do dotacji z budżetu państwa na zasadach

określonych w art. 150.

§ 2. W wyborach uzupełniających wysokość dotacji dla komitetu wyborczego

zgłaszającego kandydata, który uzyskał mandat, oblicza się w ten sposób, że ogólną

kwotę dotacji przypadającą na wszystkie komitety wyborcze w ostatnio

przeprowadzonych wyborach do Sejmu i do Senatu dzieli się przez 560 i mnoży

przez wskaźnik przeciętnego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Wskaźnik ten oblicza Główny Urząd Statystyczny za okres od miesiąca, w którym

przeprowadzono wybory do Sejmu i Senatu, do miesiąca, w którym odbyły się

wybory uzupełniające.

25.02.2019

©Telksinoe s. 157/267

DZIAŁ V

Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 287. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej są powszechne, równe

i bezpośrednie oraz odbywają się w głosowaniu tajnym.

Art. 288. Prezydent Rzeczypospolitej wybierany jest na pięcioletnią kadencję

i ponownie może być wybrany tylko raz.

Art. 289. § 1. Wybory zarządza Marszałek Sejmu nie wcześniej niż na

7 miesięcy i nie później niż na 6 miesięcy przed upływem kadencji urzędującego

Prezydenta Rzeczypospolitej i wyznacza ich datę na dzień wolny od pracy

przypadający nie wcześniej niż na 100 dni i nie później niż na 75 dni przed

upływem kadencji urzędującego Prezydenta Rzeczypospolitej.

§ 2. W razie opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Marszałek

Sejmu zarządza wybory nie później niż w czternastym dniu po opróżnieniu urzędu

i wyznacza datę wyborów na dzień wolny od pracy przypadający w ciągu 60 dni od

dnia zarządzenia wyborów.

Art. 290. § 1. Marszałek Sejmu zarządza wybory Prezydenta

Rzeczypospolitej w drodze postanowienia. Postanowienie Marszałka Sejmu podaje

się do publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej najpóźniej w 3 dniu od dnia zarządzenia wyborów.

§ 2. W postanowieniu, o którym mowa w § 1, Marszałek Sejmu, po

zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których

upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w kodeksie

(kalendarz wyborczy).

Art. 291. § 1. Nowo wybrany Prezydent Rzeczypospolitej składa przysięgę

wobec Zgromadzenia Narodowego w ostatnim dniu urzędowania ustępującego

Prezydenta Rzeczypospolitej.

§ 2. Ustępujący Prezydent Rzeczypospolitej kończy urzędowanie z chwilą

złożenia przysięgi przez nowo wybranego Prezydenta Rzeczypospolitej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 158/267

§ 3. Prezydent Rzeczypospolitej wybrany w wyborach, o których mowa

w art. 289 § 2, składa przysięgę wobec Zgromadzenia Narodowego w terminie

7 dni od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego o stwierdzeniu ważności

wyborów w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 4. Prezydent Rzeczypospolitej obejmuje urząd po złożeniu przysięgi.

Art. 292. § 1. Jeżeli w wyborach, o których mowa w art. 289, żaden

z kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej nie uzyskał więcej niż połowy

ważnie oddanych głosów, czternastego dnia po pierwszym głosowaniu

przeprowadza się ponowne głosowanie.

§ 2. W ponownym głosowaniu wyboru dokonuje się spośród dwóch

kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu otrzymali największą liczbę głosów.

§ 3. Jeżeli którykolwiek z dwóch kandydatów, o których mowa w § 2, wycofa

zgodę na kandydowanie, utraci prawo wyborcze lub umrze, w jego miejsce do

wyborów w ponownym głosowaniu dopuszcza się kandydata, który otrzymał

kolejno największą liczbę głosów w pierwszym głosowaniu. W takim przypadku

datę ponownego głosowania odracza się o dalszych 14 dni.

§ 4. Za wybranego na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej w ponownym

głosowaniu uznaje się tego kandydata, który otrzymał więcej głosów.

§ 5. W przypadku, o którym mowa w § 3, Państwowa Komisja Wyborcza

niezwłocznie informuje, w drodze uchwały, o dopuszczeniu nowego kandydata do

wyborów w ponownym głosowaniu oraz podaje do publicznej wiadomości datę

przeprowadzenia ponownego głosowania.

Art. 293. § 1. Jeżeli w wyborach, o których mowa w art. 289 i art. 292,

głosowanie miałoby być przeprowadzone tylko na jednego kandydata, Państwowa

Komisja Wyborcza stwierdza ten fakt w drodze uchwały, którą przekazuje

Marszałkowi Sejmu, podaje do publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku

Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2. Marszałek Sejmu ponownie zarządza wybory nie później niż w 14 dniu

od dnia ogłoszenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w Dzienniku Ustaw.

Przepisy art. 289 § 2 i art. 290 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w przypadku braku kandydatów.

Art. 294. § 1. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej przeprowadzają:

25.02.2019

©Telksinoe s. 159/267

1) Państwowa Komisja Wyborcza;

2) okręgowe komisje wyborcze;

3) obwodowe komisje wyborcze.

§ 2. Właściwość miejscową okręgowych komisji wyborczych, ich numery

oraz siedziby określa Państwowa Komisja Wyborcza w drodze uchwały.

Art. 295. § 1. W razie zbiegu terminu wyborów do Sejmu i Senatu

z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej, wybory Prezydenta Rzeczypospolitej

przeprowadzają komisje wyborcze powołane dla wyborów do Sejmu.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie zbiegu terminu wyborów

uzupełniających do Senatu i wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej.

§ 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, sporządza się oddzielnie

protokoły głosowania w obwodach oraz protokoły głosowania i wyników

wyborów.

Rozdział 2

Zgłaszanie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej

Art. 296. Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej zgłasza co najmniej

100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu. Zgłoszenie musi być

poparte podpisami zgłaszających.

Art. 297. § 1. Czynności wyborcze w imieniu obywateli, o których mowa

w art. 296, wykonuje komitet wyborczy wyborców.

§ 2. Utworzenie komitetu wyborczego wymaga uzyskania:

1) pisemnej zgody kandydata na kandydowanie w wyborach;

2) pisemnej zgody kandydata na utworzenie jego komitetu;

3) pisemnego oświadczenia kandydata o posiadaniu prawa wybieralności.

§ 3. Kandydat może udzielić zgody, o której mowa w § 2, tylko jednemu

komitetowi wyborczemu.

§ 4. Zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać imię

(imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia

oraz obywatelstwo kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii

politycznej. Zgoda powinna ponadto zawierać numer ewidencyjny PESEL

kandydata oraz informację o udokumentowanym wykształceniu, wykonywanym

25.02.2019

©Telksinoe s. 160/267

zawodzie i miejscu (zakładzie) pracy, a także o adresie zamieszkania kandydata.

Zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem.

§ 5. Kandydat urodzony przed dniem 1 sierpnia 1972 r., wyrażając zgodę na

kandydowanie w wyborach, składa Państwowej Komisji Wyborczej oświadczenie,

o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu

informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz

treści tych dokumentów albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.

§ 6. Obywatele, o których mowa w art. 296, oświadczają na piśmie

o utworzeniu komitetu wyborczego, podając swoje imiona i nazwiska, adresy

zamieszkania i numery ewidencyjne PESEL.

Art. 298. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza przekazuje niezwłocznie

oświadczenie lub informację kandydata, o których mowa w art. 297 § 5, sądowi

okręgowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tego kandydata,

oraz powiadamia o tym Dyrektora Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci

Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Sąd

wszczyna postępowanie lustracyjne z urzędu.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra

Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru

Karnego o kandydacie.

Art. 299. § 1. Po zebraniu, zgodnie z wymaganiami określonymi

w art. 303 § 1 pkt 3, co najmniej 1000 podpisów obywateli mających prawo

wybierania do Sejmu i popierających kandydata, pełnomocnik wyborczy

zawiadamia o utworzeniu komitetu wyborczego Państwową Komisję Wyborczą.

Podpisy, o których mowa w zdaniu pierwszym, stanowią część wymaganej liczby

100 000 podpisów obywateli popierających kandydata.

§ 2. W zawiadomieniu o utworzeniu komitetu wyborczego podaje się:

1) nazwę komitetu oraz adres jego siedziby;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL

pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego.

§ 3. Do zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego załącza się:

1) oświadczenie o utworzeniu komitetu i oświadczenia pełnomocnika

wyborczego i pełnomocnika finansowego o przyjęciu pełnomocnictwa,

25.02.2019

©Telksinoe s. 161/267

a w przypadku pełnomocnika finansowego – również o spełnieniu przez niego

wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) pisemną zgodę kandydata na kandydowanie w wyborach, o której mowa

w art. 297 § 2 pkt 1, oraz zgodę na utworzenie jego komitetu, o której mowa

w art. 297 § 2 pkt 2;

3) pisemne oświadczenie kandydata o posiadaniu prawa wybieralności,

o którym mowa w art. 297 § 2 pkt 3;

4) wykaz co najmniej 1000 obywateli, o których mowa w § 1.

§ 4. Zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego może być dokonane

najpóźniej w 55 dniu przed dniem wyborów.

Art. 300. § 1. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi

do Sądu Najwyższego na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej

o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Skargę

wnosi się w terminie 2 dni od daty podania do publicznej wiadomości

postanowienia o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu

wyborczego.

§ 2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu

nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od

orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza

się pełnomocnikowi wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd

Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państw owa

Komisja Wyborcza niezwłocznie przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu

wyborczego.

Art. 301. Na wniosek komitetu wyborczego odpowiednie organy mają

obowiązek wydać potwierdzenie nadania numeru NIP oraz decyzję o nadaniu

numeru REGON, najpóźniej do końca drugiego dnia roboczego następującego po

dniu zgłoszenia wniosku o nadanie numeru.

Art. 302. Państwowa Komisja Wyborcza informację o utworzonych

komitetach wyborczych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski” oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 162/267

Art. 303. § 1. Zgłoszenia kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej

dokonuje osobiście pełnomocnik wyborczy najpóźniej do godziny 2400 w 45 dniu

przed dniem wyborów. Zgłoszenie kandydata powinno zawierać:

1) imię (imiona), nazwisko, wiek i miejsce zamieszkania (miejscowość)

zgłaszanego kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej wraz ze wskazaniem

jego przynależności do partii politycznej;

2) nazwę komitetu wyborczego oraz imię (imiona), nazwisko i adres do

korespondencji pełnomocnika wyborczego oraz pełnomocnika finansowego;

3) wykaz obywateli popierających zgłoszenie, zawierający czytelne wskazanie

imienia (imion) i nazwiska, adresu zamieszkania oraz numeru ewidencyjnego

PESEL obywatela, który udziela poparcia, składając na wyka zie

własnoręczny podpis; każda strona wykazu musi zawierać nazwę komitetu

wyborczego zgłaszającego kandydata oraz adnotację:

„Udzielam poparcia kandydatowi na Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej ........................ [imię (imiona) i nazwisko kandydata]

w wyborach zarządzonych na ........... (dzień, miesiąc, rok).”.

§ 2. Wycofanie udzielonego poparcia nie rodzi skutków prawnych.

Art. 304. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza rejestruje kandydata na

Prezydenta Rzeczypospolitej, jeżeli zgłoszenia dokonano zgodnie z przepisami

kodeksu, sporządzając protokół rejestracji kandydata, i zawiadamia o tym

pełnomocnika wyborczego.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza, sprawdzając prawidłowość zgłoszenia

kandydata, bada:

1) czy kandydat spełnia warunki określone w art. 11 § 1 pkt 3;

2) zgodność danych, o których mowa w art. 297 § 4, na podstawie dostępnych

urzędowo dokumentów;

3) czy zgłoszenie kandydatury poparło podpisami co najmniej

100 000 obywateli, zgodnie z art. 303 § 1 pkt 3.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza postanawia o odmowie rejestracji

kandydata, jeżeli kandydat nie posiada prawa wybieralności.

§ 4. Jeżeli zgłoszenie wykazuje wady, Państwowa Komisja Wyborcza

niezwłocznie wzywa pełnomocnika wyborczego do usunięcia wskazanych wad

zgłoszenia w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości informacji

25.02.2019

©Telksinoe s. 163/267

o wadach zgłoszenia. W przypadku nieusunięcia wad w terminie Państwowa

Komisja Wyborcza postanawia o odmowie rejestracji kandydata.

§ 5. Postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej, o którym mowa w § 3

i 4, wraz z uzasadnieniem, podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości oraz

doręcza się pełnomocnikowi wyborczemu.

§ 6. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu

Najwyższego na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie

rejestracji kandydata. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od daty podania do

publicznej wiadomości postanowienia o odmowie rejestracji kandydata.

§ 7. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu

nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od

orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza

się pełnomocnikowi wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd

Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państwowa

Komisja Wyborcza niezwłocznie rejestruje kandydata.

Art. 305. § 1. Po upływie terminu, o którym mowa w art. 303 § 1,

z uwzględnieniem art. 304 § 4–7, Państwowa Komisja Wyborcza sporządza listę

kandydatów, na której w kolejności alfabetycznej nazwisk umieszcza następujące

dane: nazwisko, imię (imiona), wiek oraz wskazane w zgłoszeniu

udokumentowane wykształcenie, wykonywany zawód, miejsce (zakład) pracy

i miejsce zamieszkania zarejestrowanych kandydatów. Na liście zamieszcza się

również oznaczenie przynależności kandydata do partii politycznej oraz treść

oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r.

o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat

1944–1990 oraz treści tych dokumentów, w zakresie określonym w art. 13 tej

ustawy.

§ 2. Najpóźniej w 20 dniu przed dniem wyborów Państwowa Komisja

Wyborcza podaje dane, o których mowa w § 1, do publicznej wiadomości przez

rozplakatowanie obwieszczeń.

Art. 306. Państwowa Komisja Wyborcza skreśla z listy kandydatów tych

kandydatów, którzy wycofali zgodę na kandydowanie, zmarli lub utracili prawo

25.02.2019

©Telksinoe s. 164/267

wybieralności. Informację o skreśleniu kandydata Państwowa Komisja Wyborcza

niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości.

Rozdział 3

Karty do głosowania

Art. 307. Państwowa Komisja Wyborcza, po sporządzeniu listy kandydatów,

zarządza wydrukowanie potrzebnej liczby kart do głosowania i wspólnie

z okręgowymi komisjami wyborczymi zapewnia dostarczenie ich obwodowym

komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

Art. 308. § 1. Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności

alfabetycznej nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na Prezydenta

Rzeczypospolitej.

§ 2. Nazwisko i imię (imiona) kandydata jest poprzedzone z lewej strony

kratką przeznaczoną na postanowienie znaku „x” oznaczającego głos oddany na

danego kandydata.

Art. 309. Jeżeli po wydrukowaniu kart do głosowania Państwowa Komisja

Wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata z przyczyn, o których

mowa w art. 306, nazwisko tego kandydata pozostawia się na wydrukowanych

kartach do głosowania. Informację o skreśleniu oraz o warunkach decydujących

o ważności głosu oddanego na takiej karcie podaje się do publicznej wiadomości

w formie obwieszczenia i zapewnia jego rozplakatowanie w lokalach wyborczych

w dniu głosowania.

Art. 310. Sposób sporządzania i przekazania kart do głosowania dla

obwodów głosowania utworzonych na polskich statkach morskich oraz za granicą

ustala Państwowa Komisja Wyborcza, po porozumieniu odpowiednio z ministrem

właściwym do spraw gospodarki morskiej oraz ministrem właściwym do spraw

zagranicznych.

25.02.2019

©Telksinoe s. 165/267

Rozdział 4

Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Art. 311. Wyborca oddaje głos na jednego z kandydatów, którego nazwisko

znajduje się na karcie do głosowania, przez postawienie w kratce z lewej strony

obok jego nazwiska znaku „x”.

Art. 312. Za nieważny uznaje się głos:

1) oddany na karcie do głosowania, na której wyborca umieścił znak „x” przy

więcej niż jednym nazwisku kandydata;

2) oddany na karcie do głosowania, na której wyborca nie umieścił znaku „x”

przy żadnym z nazwisk kandydatów.

Rozdział 5

Ustalanie wyników głosowania i wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

Ważność wyborów

Art. 313. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie po ustaleniu wyników wyborów sporządza protokół głosowania

w obwodzie w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej i przekazuje go

okręgowej komisji wyborczej.

Art. 314. § 1. Okręgowa komisja wyborcza po otrzymaniu protokołów ze

wszystkich obwodów głosowania ustala niezwłocznie zbiorcze wyniki głosowania

i sporządza w dwóch egzemplarzach protokół. Protokół, wraz z protokołami

obwodowych komisji wyborczych ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie,

w zapieczętowanej kopercie przesyła się niezwłocznie Państwowej Komisji

Wyborczej.

§ 2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników

głosowania w obwodach głosowania za granicą oraz na polskich statkach morskich

w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o którym mowa w art. 39 § 6,

głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się

w protokole zbiorczych wyników głosowania, z wymienieniem obwodów

głosowania oraz ewentualnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów wyników

głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 166/267

§ 3. Drugie egzemplarze protokołów wraz ze wszystkimi dokumentami

z wyborów przewodniczący okręgowych komisji wyborczych przekazują wójtom

oraz dyrektorom właściwych miejscowo delegatur Krajowego Biura Wyborczego.

Art. 315. § 1. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w art. 314 § 1,

Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia

przez okręgową komisję wyborczą zbiorczych wyników głosowania.

§ 2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu zbiorczych wyników

głosowania Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych

wyników. Przepisy art. 314 stosuje się odpowiednio.

Art. 316. Niezwłocznie po otrzymaniu i sprawdzeniu protokołów od

wszystkich okręgowych komisji wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza ustala

wyniki głosowania na kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej i sporządza

protokół głosowania.

Art. 317. § 1. Na podstawie wyników ustalonych w protokole głosowania

Państwowa Komisja Wyborcza stwierdza, w drodze uchwały, wynik wyborów na

Prezydenta Rzeczypospolitej.

§ 2. Uchwałę, o której mowa w § 1, Państwowa Komisja Wyborcza

przekazuje niezwłocznie Marszałkowi Sejmu i urzędującemu Prezydentowi

Rzeczypospolitej oraz wręcza nowo wybranemu Prezydentowi Rzeczypospolitej.

Art. 318. § 1. Wyniki głosowania i wynik wyborów Państwowa Komisja

Wyborcza podaje do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia.

§ 2. W przypadku, o którym mowa w art. 292 § 1 i 3, Państwowa Komisja

Wyborcza podaje ponadto w obwieszczeniu nazwiska i imiona kandydatów

kandydujących na Prezydenta Rzeczypospolitej w ponownym głosowaniu.

§ 3. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania

i wyniku wyborów podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej.

§ 4. Państwowa Komisja Wyborcza publikuje opracowanie statystyczne

zawierające szczegółowe informacje o wynikach głosowania i wyborów oraz

udostępnia wyniki głosowania i wyborów w postaci elektronicznej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 167/267

Art. 319. § 1. Ponowne głosowanie przeprowadza się w obwodach

głosowania utworzonych dla przeprowadzenia wyborów, w trybie przewidzianym

w kodeksie.

§ 2. Ponowne głosowanie przeprowadza się na podstawie drugiego

egzemplarza spisu wyborców podlegającego aktualizacji.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza podaje do publicznej wiadomości

w formie obwieszczenia wyniki ponownego głosowania i wynik wyborów.

Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej podlega ogłoszeniu w Dzienniku

Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 320. Nie później niż 14 dnia po podaniu do publicznej wiadomości

wyników wyborów, Państwowa Komisja Wyborcza przesyła Marszałkowi Sejmu

i Sądowi Najwyższemu sprawozdanie z wyborów.

Art. 321. § 1. Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej

wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia

podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję

Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej

operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo

pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

§ 2. W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim

statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest

został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi

statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie

o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika

do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez

biegu.

§ 3. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić

lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

Art. 322. § 1. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest

wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków

określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia

protestu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 168/267

§ 2. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy,

co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem

głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Jeżeli w proteście zarzucono popełnienie przestępstwa przeciwko

wyborom, Sąd Najwyższy niezwłocznie zawiadamia o tym Prokuratora

Generalnego.

Art. 323. § 1. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów,

w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia

w sprawie protestu.

§ 2. Opinia powinna zawierać ustalenia co do zasadności zarzutów protestu,

a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów – ocenę, czy przestępstwo przeciwko

wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu miało wpływ na wynik wyborów.

§ 3. Uczestnikami postępowania są: wnoszący protest, przewodniczący

właściwej komisji wyborczej albo jego zastępca i Prokurator Generalny.

Art. 324. § 1. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych na podstawie sprawozdania z wyborów

przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz po rozpoznaniu

protestów rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

§ 2. Uchwałę w sprawie, o której mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje

w ciągu 30 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości

przez Państwową Komisję Wyborczą, na posiedzeniu z udziałem Prokuratora

Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Uchwałę Sądu Najwyższego przedstawia się niezwłocznie Marszałkowi

Sejmu, a także przesyła Państwowej Komisji Wyborczej oraz ogłasza w Dzienniku

Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 325. § 1. W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały stwierdzającej

nieważność wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, przeprowadza się nowe wybory

na zasadach i w trybie przewidzianych w kodeksie.

§ 2. Postanowienie Marszałka Sejmu o nowych wyborach podaje się do

publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

najpóźniej w 5 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego, o której mowa

w § 1.

25.02.2019

©Telksinoe s. 169/267

Rozdział 6

Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych

Art. 326. § 1. Komitet wyborczy ma prawo do nieodpłatnego

rozpowszechniania audycji wyborczych w programach ogólnokrajowych

publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych.

§ 2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych wynosi 25 godzin

w Telewizji Polskiej, w tym do 5 godzin w TV Polonia, i 35 godzin w Polskim

Radiu, w tym do 5 godzin w programie przeznaczonym dla zagranicy.

§ 3. Kolejność rozpowszechniania w każdym dniu audycji wyborczych

ustalają kierujący redakcjami właściwych ogólnokrajowych programów

telewizyjnych, w tym TV Polonia, oraz radiowych w drodze losowania

przeprowadzonego w obecności pełnomocników, najpóźniej w 18 dniu przed

dniem głosowania.

§ 4. Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego pełnomocnikom

przysługuje skarga do Państwowej Komisji Wyborczej. Skargę wnosi się

w terminie 24 godzin od dokonania ustalenia. Państwowa Komisja Wyborcza

rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od postanowienia

Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.

§ 5. W przypadku zarządzenia ponownego głosowania, o którym mowa

w art. 292, w okresie od 9 dnia przed dniem głosowania do dnia zakończenia

kampanii wyborczej przed dniem ponownego głosowania Telewizja Polska

i Polskie Radio rozpowszechniają nieodpłatnie audycje wyborcze przygotowywane

przez komitety obu kandydatów, z tym że łączny czas wynosi 6 godzin w Telewizji

Polskiej i 8 godzin w Polskim Radiu. Przepisy § 3 i 4 stosuje się odpowiednio,

z tym że losowanie kolejności rozpowszechniania w każdym dniu audycji

wyborczych przeprowadza się w 10 dniu przed dniem ponownego głosowania.

Rozdział 7

Finansowanie kampanii wyborczej

Art. 327. § 1. Komitety wyborcze mogą wydatkować na kampanię wyborczą

wyłącznie kwoty ograniczone limitem, którego wysokość jest wyznaczona kwotą

25.02.2019

©Telksinoe s. 170/267

60 groszy przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze

wyborców.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia zarządzenia

wyborów, ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” i podaje do publicznej wiadomości

liczbę wyborców ujętych w rejestrach wyborców na terenie całego kraju według

stanu na koniec kwartału poprzedzającego dzień ogłoszenia postanowienia

o zarządzeniu wyborów.

§ 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze

rozporządzenia, podwyższy kwotę, o której mowa w § 1, w przypadku wzrostu

wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem o ponad 5%, w stopniu

odpowiadającym wzrostowi tych cen.

§ 4. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 3, ustala się na podstawie

komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego

miesiąca każdego kwartału.

DZIAŁ VI

Wybory do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 328. Wybory do Parlamentu Europejskiego są powszechne, równe,

bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym.

Art. 329. § 1. W wyborach do Parlamentu Europejskiego wybiera się posłów

w liczbie określonej w przepisach prawa Unii Europejskiej.

§ 2. Posłów do Parlamentu Europejskiego wybiera się na 5 lat.

Art. 330. Posłowie do Parlamentu Europejskiego są przedstawicielami

narodów państw Unii Europejskiej; nie są związani żadnymi instrukcjami i nie

mogą być odwołani.

Art. 331. § 1. Wybory posłów do Parlamentu Europejskiego odbywają się

w okresie wyborczym ustalonym w przepisach prawa Unii Europejskiej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 171/267

§ 2. Wybory zarządza Prezydent Rzeczypospolitej, w drodze postanowienia,

nie później niż na 90 dni przed dniem wyborów, wyznaczając ich datę na dzień

wolny od pracy przypadający w okresie wyborczym, o którym mowa w § 1.

Art. 332. § 1. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o zarządzeniu

wyborów podaje się do publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia zarządzenia wyborów.

§ 2. W postanowieniu, o którym mowa w § 1, Prezydent Rzeczypospolitej, po

zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których

upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w kodeksie

(kalendarz wyborczy). W postanowieniu podaje się liczbę posłów do Parlamentu

Europejskiego wybieranych w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia,

o którym mowa w § 1, podaje do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia

postanowienie, o którym mowa w § 1, wraz z informacją o okręgach wyborczych

oraz siedzibach okręgowych komisji wyborczych.

Art. 333. Mandatu posła do Parlamentu Europejskiego nie można łączyć ze

sprawowaniem stanowiska lub pełnieniem funkcji określonych w przepisach prawa

Unii Europejskiej.

Art. 334. § 1. Mandatu posła do Parlamentu Europejskiego nie można łączyć

ze sprawowaniem mandatu posła na Sejm albo senatora.

§ 2. Poseł do Parlamentu Europejskiego nie może być jednocześnie

w Rzeczypospolitej Polskiej członkiem Rady Ministrów ani sekretarzem stanu oraz

zajmować stanowiska lub pełnić funkcji, których, stosownie do przepisów

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć ze

sprawowaniem mandatu posła na Sejm albo senatora.

Art. 335. W podziale mandatów uwzględnia się wyłącznie listy kandydatów

tych komitetów wyborczych, które otrzymały co najmniej 5% ważnych głosów

w skali kraju.

Art. 336. Do protestów wyborczych i postępowania w sprawie stwierdzenia

ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego stosuje się odpowiednio przepisy

art. 241–246.

25.02.2019

©Telksinoe s. 172/267

Art. 337. § 1. W wyborach do Parlamentu Europejskiego komitety wyborcze

mogą wydatkować na agitację wyborczą wyłącznie kwoty ograniczone limitami,

ustalonymi w następujący sposób:

1) wysokość limitu wyznaczona jest kwotą 60 groszy przypadającą na każdego

wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców;

2) limit wydatków dla danego komitetu oblicza się według wzoru:

L = w × k,

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

L– limit wydatków,

w– liczbę wyborców w kraju ujętych w rejestrach wyborców w okręgach

wyborczych, w których komitet zarejestrował listy kandydatów,

k– kwotę przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze

wyborców, o której mowa w pkt 1.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia zarządzenia

wyborów, ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” i zamieszcza w Biuletynie Informacji

Publicznej liczbę wyborców ujętych w rejestrach wyborców na terenie całego kraju

oraz na terenie poszczególnych okręgów wyborczych według stanu na koniec

kwartału poprzedzającego dzień ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu

wyborów.

§ 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze

rozporządzenia, podwyższy kwotę, o której mowa w § 1 pkt 1, w przypadku

wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem o ponad 5%,

w stopniu odpowiadającym wzrostowi tych cen.

§ 4. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 3, ustala się na podstawie

komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego

miesiąca każdego kwartału.

Art. 338. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale stosuje się

odpowiednio przepisy działu III kodeksu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 173/267

Rozdział 2

Komisje wyborcze i okręgi wyborcze

Art. 339. § 1. Wybory do Parlamentu Europejskiego przeprowadzają:

1) Państwowa Komisja Wyborcza;

2) okręgowe komisje wyborcze;

3) rejonowe komisje wyborcze;

4) obwodowe komisje wyborcze.

§ 2. Właściwość miejscową rejonowych komisji wyborczych, ich numery

i siedziby w granicach danego okręgu wyborczego, określa Państwowa Komisja

Wyborcza w drodze uchwały.

Art. 340. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów do Parlamentu

Europejskiego tworzy się okręgi wyborcze, zwane dalej w niniejszym dziale

„okręgami wyborczymi”.

§ 2. Okręg wyborczy obejmuje obszar jednego lub więcej województw albo

część województwa. Granice okręgu wyborczego nie mogą naruszać granic

wchodzących w jego skład powiatów i miast na prawach powiatu.

§ 3. Podział na okręgi wyborcze, ich numery i granice, a także siedziby

okręgowych komisji wyborczych określa załącznik nr 3 do kodeksu.

Rozdział 3

Zgłaszanie kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego

Art. 341. Prawo zgłaszania kandydatów na posłów do Parlamentu

Europejskiego przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej;

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu;

3) komitetowi wyborczemu wyborców.

Art. 342. Liczba kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego

zgłaszanych na liście kandydatów nie może być mniejsza niż 5 i większa niż 10.

Art. 343. Lista kandydatów powinna być poparta podpisami co najmniej

10 000 wyborców stale zamieszkałych w danym okręgu wyborczym. Przepisy

art. 210 § 2 i 3 stosuje się.

25.02.2019

©Telksinoe s. 174/267

Art. 344. § 1. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywatela Unii

Europejskiej niebędącego obywatelem polskim kandydat do pisemnej zgody na

kandydowanie jest obowiązany dołączyć:

1) oświadczenie stwierdzające, że nie kandyduje w wyborach do Parlamentu

Europejskiego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;

2) oświadczenie stwierdzające, że nie został pozbawiony, na mocy orzeczenia

sądu lub decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu, prawa do

kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie

członkowskim Unii Europejskiej jego pochodzenia;

3) informację o ostatnim adresie zamieszkania w państwie członkowskim Unii

Europejskiej jego pochodzenia.

§ 2. Po dokonaniu zgłoszenia uzupełnienie listy kandydatów o nazwiska

kandydatów lub zmiany kandydatów albo ich kolejności na liście bądź też zmiana

oznaczenia kandydata, który nie należy do żadnej partii politycznej, nazwą lub

skrótem nazwy partii popierającej tego kandydata są niedopuszczalne.

Art. 344a. Organem właściwym do przyjmowania i przekazywania

informacji niezbędnych do ustalania prawa wybieralności kandydatów na posłów

do Parlamentu Europejskiego, którzy kandydują w państwie członkowskim Unii

Europejskiej innym niż państwo członkowskie ich pochodzenia jest minister

właściwy do spraw informatyzacji.

Art. 344b. § 1. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie po przyjęciu

zgłoszenia listy kandydatów występuje do ministra właściwego do spraw

informatyzacji z zapytaniem o udzielenie informacji w sprawie oświadczenia,

o którym mowa w art. 344 § 1 pkt 2.

§ 2. Minister właściwy do spraw informatyzacji niezwłocznie występuje do

państwa członkowskiego Unii Europejskiej pochodzenia kandydata, który złożył

oświadczenie, o którym mowa w art. 344 § 1 pkt 2, o potwierdzenie prawdziwości

tego oświadczenia.

§ 3. Informację w sprawie oświadczenia, o którym mowa w art. 344 § 1 pkt 2,

przekazaną przez państwo członkowskie Unii Europejskiej pochodzenia kandydata,

który złożył to oświadczenie, minister właściwy do spraw informatyzacji

niezwłocznie przekazuje okręgowej komisji wyborczej.

25.02.2019

©Telksinoe s. 175/267

§ 4. Jeżeli z informacji, o której mowa w § 3, wynika, że kandydat złożył

nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w art. 344 § 1 pkt 2, informację tę

w odniesieniu do kandydatów, którzy zostali wybrani na posłów do Parlamentu

Europejskiego, minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje

Marszałkowi Sejmu.

Art. 344c. W przypadku otrzymania od państwa członkowskiego Unii

Europejskiej zapytania w sprawie ustalenia prawa wybieralności kandydata

będącego obywatelem polskim, minister właściwy do spraw informatyzacji

niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 5 dni roboczych od dnia

otrzymania zapytania, przekazuje temu państwu informację w tym zakresie.

Art. 345. § 1. Okręgowa komisja wyborcza rejestruje listę kandydatów,

zgłoszoną zgodnie z przepisami kodeksu, sporządzając protokół rejestracji.

Nieotrzymanie do czasu sporządzenia protokołu rejestracji informacji, o której

mowa w art. 344b § 3, nie wstrzymuje rejestracji listy kandydatów. Po jednym

egzemplarzu protokołu doręcza się osobie zgłaszającej listę oraz przesyła

Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2. W razie odmowy rejestracji w odniesieniu do niektórych kandydatów

listę rejestruje się w zakresie nieobjętym odmową, z tym że liczba kandydatów

zgłoszonych na liście kandydatów nie może być mniejsza niż 5.

Art. 346. § 1. Okręgowa komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy

kandydatów nazwisko kandydata na posła do Parlamentu Europejskiego, który

zmarł, utracił prawo wybieralności, złożył komisji oświadczenie na piśmie o

wycofaniu zgody na kandydowanie lub złożył nieprawdziwe oświadczenie,

o którym mowa w art. 344 § 1 pkt 2.

§ 2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z zarejestrowanej listy kandydatów

nastąpiło wskutek śmierci kandydata i powoduje, że na liście tej pozostało mniej

niż 5 kandydatów, komisja zawiadamia osobę zgłaszającą listę o możliwości

zgłoszenia nowego kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej

w 15 dniu przed dniem wyborów; w takim przypadku przepisu art. 210 nie stosuje

się.

§ 3. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z listy nastąpiło z innej przyczyny

niż śmierć kandydata lub lista nie została uzupełniona z uwzględnieniem terminu,

25.02.2019

©Telksinoe s. 176/267

o którym mowa w § 2, a na liście pozostało mniej niż 3 kandydatów, komisja

unieważnia rejestrację tej listy. Od postanowienia wydanego w tej sprawie nie

przysługuje środek prawny.

Rozdział 4

Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych

Art. 347. § 1. Komitet wyborczy ma prawo do nieodpłatnego

rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców

radiowych i telewizyjnych:

1) ogólnokrajowych – jeżeli zarejestrował swoje listy kandydatów co najmniej

w połowie okręgów wyborczych;

2) regionalnych – jeżeli zarejestrował listę kandydatów co najmniej w jednym

okręgu wyborczym.

§ 2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach – 15 godzin w Telewizji Polskiej,

w godzinach między 1700 a 2300, i 20 godzin w Polskim Radiu;

2) w regionalnych programach – 10 godzin w Telewizji Polskiej i 20 godzin

w Polskim Radiu.

§ 3. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie audycji wyborczych, o których

mowa w § 2 pkt 1, dzieli się równo między uprawnione komitety wyborcze na

podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej o komitetach wyborczych,

które zarejestrowały swoje listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów

wyborczych.

§ 4. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie audycji wyborczych, o których

mowa w § 2 pkt 2, dzieli się pomiędzy uprawnione komitety wyborcze

proporcjonalnie do liczby zarejestrowanych przez nie list kandydatów, na

podstawie informacji okręgowych komisji wyborczych, właściwych dla obszaru

objętego regionalnym programem, o zarejestrowanych listach kandydatów.

Art. 348. § 1. Kolejność rozpowszechniania w każdym dniu audycji

wyborczych ustalają kierujący redakcjami właściwych ogólnokrajowych

programów telewizyjnych, w tym TV Polonia, i programów regionalnych oraz

25.02.2019

©Telksinoe s. 177/267

programów radiowych w drodze losowania przeprowadzonego w obecności osób

zgłaszających listy kandydatów najpóźniej w 18 dniu przed dniem wyborów.

§ 2. Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego, o których mowa

w art. 347 § 3 i 4, osobie zgłaszającej listę kandydatów przysługuje skarga do

Państwowej Komisji Wyborczej. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od dokonania

ustalenia. Państwowa Komisja Wyborcza rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje

postanowienie. Od postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje

środek prawny.

Rozdział 5

Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów

Art. 349. § 1. Podanie do publicznej wiadomości wyników głosowania

w obwodzie nie może nastąpić przed zakończeniem głosowania w innych

państwach członkowskich Unii Europejskiej.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza podaje do publicznej wiadomości oraz

przekazuje obwodowym komisjom wyborczym ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie informację dotyczącą godziny, od której będzie można udostępniać

wyborcom wyniki, o których mowa w § 1.

Art. 350. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie

rejonowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia

wyników głosowania w obwodzie. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości

w ustaleniu wyników głosowania komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez

obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i powiadamia o tym właściwą okręgową komisję wyborczą. Przepisy art. 70 § 2 i 3

oraz art. 71–74 stosuje się.

Art. 351. § 1. Rejonowa komisja wyborcza na podstawie protokołów

głosowania w obwodach ustala wyniki głosowania na obszarze swojej właściwości

i sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół wyników głosowania w rejonie.

§ 2. W protokole wymienia się sumy odpowiednich liczb zawartych

w protokołach wyników głosowania w obwodzie.

§ 3. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obecne

przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 4. (uchylony)

25.02.2019

©Telksinoe s. 178/267

§ 5. Przewodniczący rejonowej komisji wyborczej przekazuje niezwłocznie

do właściwej okręgowej komisji wyborczej dane z protokołu dotyczące liczby

głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów i głosów

ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów oraz głosów ważnych

oddanych na poszczególnych kandydatów, w sposób ustalony przez Państwową

Komisję Wyborczą.

§ 6. Protokół wyników głosowania w rejonie wraz z protokołami głosowania

z obwodów głosowania przewodniczący rejonowej komisji wyborczej przesyła

niezwłocznie do okręgowej komisji wyborczej, w trybie ustalonym przez

Państwową Komisję Wyborczą. Pozostałe dokumenty z wyborów przekazuje

dyrektorowi delegatury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla siedziby

komisji.

§ 7. Wzór protokołu wyników głosowania w rejonie określi Państwowa

Komisja Wyborcza.

Art. 352. § 1. Po otrzymaniu od przewodniczących rejonowych komisji

wyborczych protokołów wyników głosowania w rejonie okręgowa komisja

wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników głosowania

przez rejonowe komisje wyborcze.

§ 2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników

głosowania, o których mowa w § 1, okręgowa komisja wyborcza zarządza

ponowne ustalenie przez rejonową komisję wyborczą tych wyników.

Art. 353. § 1. Okręgowa komisja wyborcza na podstawie protokołów

wyników głosowania w rejonach ustala wyniki głosowania na poszczególne listy

kandydatów i sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół wyników głosowania

w okręgu wyborczym.

§ 2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników

głosowania w obwodach głosowania za granicą albo na polskich statkach morskich

w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o którym mowa w art. 39 § 6,

głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się

w protokole wyników głosowania w okręgu wyborczym, z wymienieniem

obwodów głosowania oraz ewentualnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów

wyników głosowania.

25.02.2019

©Telksinoe s. 179/267

§ 3. W protokole wymienia się sumy odpowiednich liczb zawartych

w protokołach wyników głosowania w rejonie.

§ 4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obecne

przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 5. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporządzaniu protokołu mogą być

obecni pełnomocnicy wyborczy lub osoby przez nich upoważnione, którym

przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag, z wymienieniem konkretnych

zarzutów.

§ 6. Protokół wyników głosowania w okręgu wyborczym przewodniczący

okręgowej komisji wyborczej przesyła niezwłocznie do Państwowej Komisji

Wyborczej, w trybie przez nią ustalonym. Pozostałe dokumenty z wyborów

przechowuje dyrektor delegatury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla

siedziby komisji.

§ 7. Wzór protokołu wyników głosowania w okręgu wyborczym określi

Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 8. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w § 6, Państwowa Komisja

Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników wyborów

w okręgach wyborczych.

§ 9. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników wyborów

Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych wyników.

Art. 354. Po otrzymaniu protokołów wyników głosowania z wszystkich

okręgów wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza ustala wyniki głosowania

w skali kraju i stwierdza, które listy kandydatów komitetów wyborczych spełniają

warunek uprawniający do uczestniczenia w podziale mandatów, a następnie

dokonuje podziału wszystkich mandatów między komitety wyborcze odpowiednio

do łącznej liczby głosów ważnych oddanych na listy kandydatów danego komitetu

wyborczego oraz przystępuje do ustalenia liczby mandatów przypadających dla

poszczególnych list kandydatów każdego z komitetów wyborczych, które uzyskały

mandaty, i przyznania tych mandatów konkretnym kandydatom.

Art. 355. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie danych z protokołów

zawierających wyniki głosowania w okręgach wyborczych, sporządza zestawienie

obejmujące liczbę głosów ważnych w skali kraju oraz głosów ważnych oddanych

25.02.2019

©Telksinoe s. 180/267

na listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych we wszystkich

okręgach oraz ustala wykaz komitetów wyborczych, których listy kandydatów

spełniają warunek, o którym mowa w art. 335.

Art. 356. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje podziału wszystkich

mandatów pomiędzy uprawnione komitety wyborcze w sposób następujący:

1) liczbę głosów ważnych oddanych łącznie na listy kandydatów każdego

z komitetów wyborczych dzieli się kolejno przez: 1; 2; 3; 4 i dalsze kolejne

liczby aż do chwili, gdy z otrzymanych w ten sposób ilorazów da się

uszeregować tyle kolejno największych liczb, ilu posłów do Parlamentu

Europejskiego jest wybieranych w Rzeczypospolitej Polskiej;

2) każdemu komitetowi wyborczemu przyznaje się tyle mandatów, ile spośród

ustalonego w powyższy sposób szeregu ilorazów przypada mu liczb kolejno

największych.

§ 2. Jeżeli kilka komitetów wyborczych uzyskało ilorazy równe ostatniej

liczbie z liczb uszeregowanych w podany sposób, a komitetów tych jest więcej niż

mandatów do rozdzielenia, pierwszeństwo mają komitety wyborcze w kolejności

ogólnej liczby oddanych głosów na listy kandydatów tych komitetów. Gdyby na

listy kandydatów dwu lub więcej komitetów wyborczych oddano równą liczbę

głosów, o pierwszeństwie rozstrzyga liczba okręgów wyborczych, w których na

listy danego komitetu oddano większą liczbę głosów.

Art. 357. § 1. Po wykonaniu czynności określonych w art. 355

i art. 356 Państwowa Komisja Wyborcza sporządza protokół wyników głosowania

w skali kraju oraz ogólnego podziału mandatów między komitety wyborcze.

§ 2. W protokole wymienia się liczby:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym:

a) kart nieważnych,

b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów;

25.02.2019

©Telksinoe s. 181/267

7) głosów ważnych oddanych łącznie na listy kandydatów każdego komitetu

wyborczego;

8) mandatów przypadających każdemu komitetowi wyborczemu uprawnionemu

do uczestniczenia w podziale mandatów.

§ 3. W protokole wymienia się również komitety wyborcze, których listy

kandydatów spełniają warunek, o którym mowa w art. 335, oraz komitety

wyborcze, których listy kandydatów nie spełniają tego warunku. Do protokołu

załącza się zestawienie, o którym mowa w art. 355.

Art. 358. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza, po ustaleniu, ile mandatów

przypada poszczególnym komitetom wyborczym, sporządza zestawienie

obejmujące:

1) liczbę głosów ważnych oddanych łącznie na listy kandydatów każdego

z komitetów wyborczych, których listy kandydatów spełniają warunek,

o którym mowa w art. 335, oraz

2) liczby głosów ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów każdego

z komitetów wyborczych, o których mowa w pkt 1.

§ 2. Na podstawie zestawienia, o którym mowa w § 1, Państwowa Komisja

Wyborcza przystępuje do ustalenia liczby mandatów przypadających

poszczególnym listom kandydatów. W tym celu, odrębnie dla każdego komitetu

wyborczego, liczbę głosów ważnych oddanych na listę kandydatów danego

komitetu wyborczego kolejno w każdym okręgu mnoży się za każdym razem przez

liczbę przypadających danemu komitetowi mandatów, a następnie tak otrzymany

iloczyn dzieli się przez liczbę głosów ważnych oddanych we wszystkich okręgach

na listy kandydatów tego komitetu wyborczego. Wartość liczby całkowitej (przed

przecinkiem) uzyskanego w ten sposób ilorazu oznacza liczbę mandatów

przypadających danej liście kandydatów.

§ 3. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w § 2,

w odniesieniu do wszystkich list kandydatów danego komitetu wyborczego nie

zostały rozdzielone wszystkie mandaty przypadające temu komitetowi, to pozostałe

jeszcze do podziału mandaty przydziela się tym listom kandydatów tego komitetu,

dla których wyliczone ilorazy wykazują po przecinku kolejno najwyższe wartości,

uwzględniając także i te listy kandydatów, które nie uzyskały jeszcze żadnego

mandatu.

25.02.2019

©Telksinoe s. 182/267

Art. 359. Mandaty przypadające danej liście rozdziela się zgodnie

z przepisami art. 233.

Art. 360. § 1. Po ustaleniu wyników wyborów w każdym okręgu wyborczym

Państwowa Komisja Wyborcza sporządza protokół wyborów posłów do

Parlamentu Europejskiego.

§ 2. W protokole zamieszcza się, oddzielnie dla każdego okręgu wyborczego,

wykaz list kandydatów zarejestrowanych w okręgu oraz wykaz list, które spełniły

warunek, o którym mowa w art. 335, a także liczby:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym:

a) kart nieważnych,

b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnych oddanych na każdą z list kandydatów;

7) głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów każdej z list

kandydatów;

8) mandatów przypadających każdej liście kandydatów spełniającej warunek,

o którym mowa w art. 335.

§ 3. W protokole zamieszcza się także nazwiska i imiona wybranych posłów

do Parlamentu Europejskiego z poszczególnych list.

Rozdział 6

Ogłaszanie wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego

Art. 361. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej, w formie obwieszczenia, oraz podaje do publicznej

wiadomości wyniki wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego.

W obwieszczeniu zamieszcza się informacje, o których mowa w art. 357 § 2 oraz

art. 360 § 2 i 3.

Art. 362. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza przesyła Prezydentowi

Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sejmu i Sądowi Najwyższemu sprawozdanie

z wyborów oraz wręcza posłom do Parlamentu Europejskiego zaświadczenia

25.02.2019

©Telksinoe s. 183/267

o wyborze nie później niż 14. dnia po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa

w art. 361.

§ 2. Marszałek Sejmu niezwłocznie po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym

mowa w art. 361, przesyła Przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego

zawiadomienie o wyborze posłów do Parlamentu Europejskiego i inne wymagane

przez Parlament Europejski dokumenty.

Rozdział 7

Wygaśnięcie mandatu. Utrata mandatu

Art. 363. Wygaśnięcie mandatu posła do Parlamentu Europejskiego

następuje w przypadku:

1) śmierci;

2) zrzeczenia się mandatu.

Art. 364. § 1. Utrata mandatu posła do Parlamentu Europejskiego następuje

w przypadku:

1) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyboru;

2) zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub pełnienia funkcji, o których

mowa w przepisach art. 333 i art. 334 § 2;

2a) powołania w czasie kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji,

o których mowa w przepisach art. 333 i art. 334 § 2;

3) wyboru na posła na Sejm albo senatora;

4) unieważnienia wyboru posła do Parlamentu Europejskiego.

§ 2. Utrata mandatu posła do Parlamentu Europejskiego, w przypadku,

o którym mowa w § 1 pkt 2, następuje, jeżeli nie złoży on Marszałkowi Sejmu,

w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą

wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego, oświadczenia o złożeniu

rezygnacji z zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji, z zastrzeżeniem

art. 383 § 2a i art. 492 § 2a.

§ 2a. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do posła do

Parlamentu Europejskiego, który od dnia wyborów do dnia rozpoczęcia kadencji

Parlamentu Europejskiego objął stanowisko lub funkcję, o których mowa w

przepisach art. 333 i art. 334 § 2, oraz w odniesieniu do posła do Parlamentu

Europejskiego, który uzyskał mandat w toku kadencji Parlamentu Europejskiego.

25.02.2019

©Telksinoe s. 184/267

§ 3. Utrata mandatu posła do Parlamentu Europejskiego, w przypadku,

o którym mowa w § 1 pkt 2a i 3, następuje z dniem powołania lub wybrania.

§ 4. Jeżeli poseł do Parlamentu Europejskiego uzyskał mandat posła na Sejm

na podstawie art. 251, traci mandat posła do Parlamentu Europejskiego z dniem

wydania przez Marszałka Sejmu postanowienia o obsadzeniu mandatu posła na

Sejm.

Art. 365. Do posłów do Parlamentu Europejskiego stosuje się przepisy

art. 248.

Art. 366. § 1. Utratę mandatu posła do Parlamentu Europejskiego

niezwłocznie stwierdza Marszałek Sejmu w drodze postanowienia.

§ 2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, ogłasza się w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z zastrzeżeniem art. 367.

§ 3. Postanowienie, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie

Państwowej Komisji Wyborczej, z zastrzeżeniem art. 367.

§ 4. O utracie mandatu posła do Parlamentu Europejskiego Marszałek Sejmu

niezwłocznie zawiadamia Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego,

z zastrzeżeniem art. 367.

Art. 367. § 1. Postanowienie Marszałka Sejmu o utracie mandatu posła do

Parlamentu Europejskiego z przyczyn określonych w art. 364 § 1 pkt 1–3 wraz

z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie temu posłowi. Od postanowienia

posłowi przysługuje prawo odwołania do Sądu Najwyższego w terminie 3 dni od

dnia doręczenia postanowienia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Marszałka

Sejmu.

§ 2. Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych rozpatruje odwołanie, o którym mowa w § 1, i orzeka w sprawie

w terminie 7 dni w postępowaniu nieprocesowym. Odpis postanowienia Sądu

Najwyższego doręcza się posłowi, który wniósł odwołanie, Marszałkowi Sejmu

oraz Państwowej Komisji Wyborczej. W przypadku nieuwzględnienia odwołania

przepisy art. 366 § 2–4 stosuje się.

Art. 368. § 1. Marszałek Sejmu zawiadamia, na podstawie informacji

Państwowej Komisji Wyborczej, kolejnego kandydata z tej samej listy

25.02.2019

©Telksinoe s. 185/267

kandydatów, który w wyborach otrzymał kolejno największą liczbę głosów,

o przysługującym mu pierwszeństwie do mandatu w przypadku:

1) wygaśnięcia mandatu posła do Parlamentu Europejskiego, stwierdzonego

przez Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego;

2) upływu terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Marszałka Sejmu

o utracie mandatu;

3) nieuwzględnienia odwołania od postanowienia Marszałka Sejmu o utracie

mandatu przez Sąd Najwyższy.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się w przypadku utraty mandatu posła do

Parlamentu Europejskiego na podstawie art. 364 § 1 pkt 4.

§ 3. Jeżeli pierwszeństwo do mandatu przysługuje więcej niż jednemu

kandydatowi stosuje się odpowiednio art. 233.

§ 4. Oświadczenie o przyjęciu mandatu powinno być złożone w terminie

7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Niezłożenie oświadczenia w terminie,

o którym mowa w zdaniu poprzednim, oznacza zrzeczenie się pierwszeństwa do

obsadzenia mandatu.

§ 5. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz

kolejnego uprawnionego kandydata z tej samej listy. Oświadczenie o ustąpieniu

pierwszeństwa powinno być złożone Marszałkowi Sejmu w terminie 7 dni od dnia

doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 1.

§ 6. Jeżeli obsadzenie mandatu posła do Parlamentu Europejskiego w trybie

określonym w § 1–3 byłoby niemożliwe z powodu braku kandydatów, którym

mandat można przydzielić, Marszałek Sejmu o przysługującym pierwszeństwie do

mandatu zawiadamia, na podstawie obwieszczenia, o którym mowa w art. 361,

kandydata z innej listy kandydatów tego samego komitetu wyborczego, który

w wyborach otrzymał największą liczbę głosów, o ile nie uzyskał mandatu.

§ 7. O obsadzeniu mandatu postanawia Marszałek Sejmu. Przepisy

art. 366 § 2–4 stosuje się odpowiednio.

25.02.2019

©Telksinoe s. 186/267

DZIAŁ VII

Wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 369. Wybory do rad są powszechne, równe, bezpośrednie i odbywają się

w głosowaniu tajnym.

Art. 370. § 1. Można być radnym tylko jednego organu stanowiącego

jednostki samorządu terytorialnego.

§ 2. Można kandydować jednocześnie tylko do jednego z organów

wymienionych w art. 5 pkt 3.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się w przypadku uzupełniania składu rady lub wyboru

danej rady przed upływem kadencji rad.

Art. 371. § 1. Wybory do rad zarządza się nie wcześniej niż na 4 miesiące

i nie później niż na 3 miesiące przed upływem kadencji rad. Datę wyborów

wyznacza się na dzień wolny od pracy przypadający nie wcześniej niż na 30 dni

i nie później niż na 7 dni przed upływem kadencji rad.

§ 2. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, wyznacza, w drodze rozporządzenia, datę wyborów zgodnie z § 1 oraz

określa dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych

przewidzianych w kodeksie (kalendarz wyborczy).

§ 3. Rozporządzenie, o którym mowa w § 2, podaje się niezwłocznie do

publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej nie

później niż w terminie 2 dni od dnia zarządzenia wyborów.

Art. 372. § 1. W razie konieczności przeprowadzenia wyborów

przedterminowych danej rady przed upływem kadencji lub wyborów nowej rady

z przyczyn określonych w ustawach, wybory zarządza się i przeprowadza w ciągu

90 dni od daty wystąpienia tej przyczyny. Przepisy art. 371 stosuje się

odpowiednio, z tym że w kalendarzu wyborczym terminy wykonania czynności

wyborczych mogą być krótsze od przewidzianych w kodeksie.

§ 2. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wyborów, o których

mowa w § 1, wojewoda podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości, w formie

25.02.2019

obwieszczenia, na obszarze działania rady, do której wybory mają być

przeprowadzone.

Art. 373. § 1. Liczbę radnych wybieranych do rad ustala, odrębnie dla każdej

rady, wojewoda, po porozumieniu z komisarzem wyborczym, odpowiednio do

zasad określonych w kodeksie oraz ustawach odrębnych.

§ 2. Ustalenie liczby radnych dla każdej rady następuje na podstawie liczby

mieszkańców zamieszkałych na obszarze działania danej rady, ujętych w stałym

rejestrze wyborców na koniec roku poprzedzającego rok, w którym wybory mają

być przeprowadzone.

Art. 374. Zarządzenie wojewody ustalające liczbę radnych wybieranych do

rad ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym i podaje do publicznej

wiadomości, w formie obwieszczenia, w każdej gminie najpóźniej na 4 miesiące

przed upływem kadencji. Po jednym egzemplarzu zarządzenia przekazuje się

niezwłocznie każdej właściwej radzie i komisarzowi wyborczemu oraz przesyła do

Państwowej Komisji Wyborczej.

Art. 375. § 1. W przypadku, o którym mowa w art. 372, wojewoda, po

porozumieniu z komisarzem wyborczym, ustala liczbę radnych wybieranych do

danej rady na podstawie liczby mieszkańców ujętych w stałym rejestrze wyborców

na koniec kwartału poprzedzającego zarządzenie o wyborach.

§ 2. Liczbę radnych wybieranych do danej rady podaje się w rozporządzeniu,

o którym mowa w art. 372 § 2.

Art. 376. Kadencja radnych i rad wybranych w wyborach, o których mowa

w art. 372, upływa z dniem zakończenia kadencji rad wybranych w wyborach

zarządzonych na podstawie art. 371.

Art. 377. Wyborów, o których mowa w art. 372, nie przeprowadza się, jeżeli

ich data przypadałaby w okresie 12 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad.

W takim przypadku Prezes Rady Ministrów wyznacza, na wniosek ministra

właściwego do spraw administracji publicznej, osobę pełniącą funkcję rady do

końca kadencji.

25.02.2019

Art. 378. § 1. W wyborach do rady komitety wyborcze mogą wydatkować na

agitację wyborczą wyłącznie kwoty ograniczone limitami wydatków określonymi

na zasadach, o których mowa w § 2 i 3.

§ 2. Limit wydatków ustala się, mnożąc kwotę, o której mowa w § 3,

przypadającą na jeden mandat radnego przez liczbę mandatów przypadających na

okręg lub okręgi, w których komitet wyborczy zarejestrował kandydatów.

§ 3. Kwota przypadająca na jeden mandat radnego wynosi:

1) w wyborach do rady gminy w gminach liczących do 40 000 mieszkańców –

1000 złotych;

2) w wyborach do rady gminy w gminach liczących powyżej

40 000 mieszkańców oraz w wyborach do rad dzielnic miasta stołecznego

Warszawy – 1200 złotych;

3) w wyborach do rady powiatu – 2400 złotych;

4) w wyborach do rady miasta w miastach na prawach powiatu – 3600 złotych;

5) w wyborach do sejmiku województwa – 6000 złotych.

Art. 379. § 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze

rozporządzenia, podwyższy kwotę, o której mowa w art. 378 § 3, w przypadku

wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem o ponad 5%,

w stopniu odpowiadającym wzrostowi tych cen.

§ 2. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 1, ustala się na podstawie

komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego

miesiąca każdego kwartału.

Rozdział 2

Obsadzenie mandatów bez głosowania

Art. 380. Jeżeli w okręgu wyborczym w wyborach do rady zarejestrowana

liczba kandydatów jest równa liczbie radnych wybieranych w danym okręgu

wyborczym lub od niej mniejsza, głosowania nie przeprowadza się, a za wybranych

na radnych terytorialna komisja wyborcza uznaje zarejestrowanych kandydatów,

a odpowiednio pozostałe mandaty pozostają nieobsadzone.

Art. 381. § 1. W przypadku, o którym mowa w art. 380, właściwa

terytorialna komisja wyborcza niezwłocznie zawiadamia wyborców danego okręgu

25.02.2019

wyborczego o przyczynach obsadzenia mandatów bez głosowania, w formie

obwieszczenia, którego druk i rozplakatowanie zapewnia odpowiednio wójt,

starosta i marszałek województwa. Jeden egzemplarz obwieszczenia przekazuje się

niezwłocznie komisarzowi wyborczemu.

§ 2. Komisja wyborcza sporządza odpowiedni protokół z obsadzenia mandatu

radnego bez głosowania w okręgu wyborczym, którego wzór ustala Państwowa

Komisja Wyborcza. Przepisy art. 445–449 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 3

Ogłaszanie wyników wyborów na obszarze kraju

Art. 382. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do publicznej wiadomości, w formie

obwieszczenia, zbiorcze wyniki wyborów do rad na obszarze kraju.

Rozdział 4

Wygaśnięcie mandatu radnego.

Wybory uzupełniające i przedterminowe

Art. 383. § 1. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku:

1) śmierci;

2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;

3) odmowy złożenia ślubowania;

4) pisemnego zrzeczenia się mandatu;

5) naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem

określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności;

6) wyboru na wójta, posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu

Europejskiego;

7) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia

o swoim stanie majątkowym.

§ 2. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 –

z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7,

stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia

przyczyny wygaśnięcia mandatu.

25.02.2019

§ 2a. Wygaśnięcie mandatu radnego z dniem wystąpienia przyczyny, o której

mowa w § 1 pkt 1, 4 i 6, stwierdza komisarz wyborczy, w drodze postanowienia,

w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.

Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku

urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji

Publicznej. Przepisów art. 247 § 3, art. 279 § 3 oraz art. 364 § 2 nie stosuje się.

§ 3. W przypadkach określonych w § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem

uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień.

§ 4. Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie

zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu.

§ 4a. Postanowienie komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego

doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz

przewodniczącemu rady.

§ 5. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził

działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji

lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia

ślubowania.

§ 6. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia

działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza

wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu

tego terminu.

Art. 383a. § 1. Sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz

przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których mowa

w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się. W odpisie

umieszcza się datę uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2. O wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyny, o której mowa

w art. 383 § 1 pkt 2 – w zakresie powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2,

informuje komisarz wyborczy, w drodze obwieszczenia, w terminie 14 dni od dnia

doręczenia odpisu, o którym mowa w § 1. Informację komisarza wyborczego

ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej

wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej.

25.02.2019

Art. 384. § 1. Od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego

o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2 –

z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3–5 i 7,

zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni

od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za

pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu.

§ 2. Sąd administracyjny rozpatruje skargę, o której mowa w § 1, w terminie

14 dni od dnia jej wniesienia. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 14 dni.

§ 3. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia się

wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1.

Art. 385. § 1. W przypadku nieobsadzenia mandatów lub wygaśnięcia

mandatu radnego rady gminy w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców,

wojewoda zarządza wybory uzupełniające.

§ 2. Przepisy art. 371 stosuje się odpowiednio, z tym że w zarządzeniu

wojewody o wyborach podaje się liczbę wybieranych radnych.

Art. 386. § 1. Wybory uzupełniające, o których mowa w art. 385 § 1,

przeprowadza się na zasadach i w trybie przepisów kodeksu w ciągu 3 miesięcy od

daty stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, z zastrzeżeniem art. 388 § 1 i 2.

§ 2. Jeżeli w wyniku wyborów, o których mowa w § 1, mandat pozostaje

nieobsadzony, wybory uzupełniające powtarza się między 6 a 9 miesiącem, licząc

od daty tych wyborów.

§ 3. Jeżeli w wyniku wyborów, o których mowa w § 2, mandat pozostaje

nieobsadzony, mandatu nie obsadza się do końca kadencji rad.

§ 4. Kadencja radnych wybranych w wyborach uzupełniających upływa

z dniem upływu kadencji rad wybranych w wyborach zarządzonych na podstawie

art. 371.

§ 5. Wyborów uzupełniających nie przeprowadza się, jeżeli ich data

przypadałaby w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad.

Art. 387. § 1. W przypadku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego

wybranego w okręgu wyborczym dla wyboru rady gminy w gminie liczącej

powyżej 20 000 mieszkańców oraz mandatu radnego powiatu lub województwa

komisarz wyborczy postanawia o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej

25.02.2019

listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił

prawa wybieralności. Przy równej liczbie głosów stosuje się odpowiednio art. 233.

Przepisy art. 383 § 2a zdanie drugie oraz art. 386 § 1 i 5 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz

kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów.

Oświadczenie to powinno być zgłoszone komisarzowi wyborczemu na piśmie

w ciągu 3 dni od daty doręczenia zawiadomienia o przysługującym mu mandacie.

§ 3. Jeżeli wskutek wygaśnięcia mandatów, których obsadzenie w trybie § 1

i 2 nie było możliwe, skład rady zmniejszył się więcej niż o 2/5, rada zostaje

z mocy prawa rozwiązana i przeprowadza się wybory nowej rady. Wyborów nie

przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby w okresie 6 miesięcy przed

zakończeniem kadencji rad.

§ 4. Kadencja radnych wybranych w wyborach, o których mowa w § 3,

upływa z dniem upływu kadencji rad wybranych w wyborach zarządzonych na

podstawie art. 371.

Art. 388. § 1. Jeżeli uchwała rady albo postanowienie komisarza wyborczego

o wygaśnięciu mandatu radnego zostały zaskarżone do sądu administracyjnego,

postępowania, o którym mowa w art. 385 § 1, nie wszczyna się do czasu

uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę.

§ 2. Jeżeli w wyniku wyroku sądu administracyjnego zachodzi konieczność

przeprowadzenia wyborów uzupełniających, zarządza się je i przeprowadza

w ciągu 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku.

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa

w art. 387 § 1.

Art. 389. § 1. W przypadkach określonych ustawami przeprowadza się

wybory przedterminowe na zasadach i w trybie przepisów kodeksu.

§ 2. Kadencja radnych i rad wybranych w wyborach przedterminowych

upływa z dniem zakończenia kadencji rad wybranych w wyborach zarządzonych

na podstawie art. 371.

25.02.2019

Rozdział 5

Zmiany w podziale terytorialnym państwa

Art. 390. § 1. Zmiany w podziale terytorialnym państwa zachodzące w toku

kadencji rad powodują następujące skutki:

1) jeżeli z jednostki samorządu terytorialnego zostaje wyłączony obszar

stanowiący część okręgu wyborczego, okręg lub więcej okręgów wyborczych

dla wyborów danej rady w celu włączenia tego obszaru do tworzonej nowej

jednostki, to mandat radnego stale zamieszkałego lub wybranego na tym

obszarze wygasa z mocy prawa;

2) jeżeli z jednostki zostaje wyłączony obszar stanowiący część okręgu

wyborczego lub okręg wyborczy dla wyborów danej rady i zostaje on

włączony do sąsiedniej jednostki, radny stale zamieszkały i wybrany w tym

okręgu staje się radnym rady w jednostce powiększonej; mandat radnego

niespełniającego tych warunków wygasa z mocy prawa;

3) jeżeli jednostka zostaje włączona do innej jednostki albo dwie jednostki lub

więcej łączy się w nową jednostkę, rady tych jednostek zostają z mocy prawa

rozwiązane.

§ 2. Zmiany w podziale terytorialnym skutkujące wygaśnięciem praw

powiatu posiadanych dotychczas przez miasto nie powodują rozwiązania rady tego

miasta.

§ 3. Przepisy § 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku radnego stale

zamieszkałego na obszarze okręgu wyborczego lub jego części włączanego do

sąsiedniej jednostki, a wybranego w innym okręgu wyborczym włączanym także

w całości lub w części do tej jednostki.

§ 4. W przypadku zmiany składu rady z przyczyn, o których mowa w § 1

pkt 1 i 2 oraz w § 3, rada działa w zmienionym składzie do końca kadencji,

z zastrzeżeniem § 5. Zmiany w składach rad ogłasza, w formie obwieszczenia,

komisarz wyborczy w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

§ 5. Jeżeli w wyniku zmian, o których mowa w § 4, skład rady zmniejszył się

poniżej 3/5 ustawowej liczby radnych, rada jednostki zostaje z mocy prawa

rozwiązana.

25.02.2019

§ 6. Komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomości oraz ogłasza

w wojewódzkim dzienniku urzędowym, w formie obwieszczenia, informację

o rozwiązaniu z mocy prawa rady jednostki.

§ 7. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1

i 2 oraz w § 3, następuje w dniu wejścia w życie zmiany w podziale terytorialnym.

Wygaśnięcie mandatu stwierdza właściwa rada, w drodze uchwały, podjętej

w ciągu 3 miesięcy od ich wystąpienia. Przepis § 6 stosuje się odpowiednio.

§ 8. W przypadku utworzenia nowych jednostek samorządu terytorialnego,

włączenia jednostki do innej jednostki albo połączenia dwóch lub więcej jednostek

w nową jednostkę przeprowadza się wybory do nowych rad w trybie i na zasadach

określonych w kodeksie.

§ 9. Wyborów nowych rad nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby

w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad.

Art. 390a. § 1. Wyborów zarządzonych na podstawie art. 371 nie

przeprowadza się w jednostce samorządu terytorialnego, w której wskutek zmian

w podziale terytorialnym państwa rozwiązaniu ulegnie rada, jeżeli data wyborów

przypada w okresie 6 miesięcy poprzedzających rozwiązanie tej rady. Wybory do

nowej rady przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w kodeksie po

wejściu w życie zmian w podziale terytorialnym państwa.

§ 2. Jeżeli data utworzenia nowej jednostki samorządu terytorialnego, w tym

w przypadkach, o których mowa w art. 390 § 1 pkt 1 i 3, przypada w roku

bezpośrednio następującym po dacie wyborów zarządzonych na podstawie art. 371,

wybory do nowej rady przeprowadza się łącznie z tymi wyborami.

[§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, komisarz wyborczy, po zasięgnięciu

opinii rad zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego, dokonuje

podziału obszaru nowej jednostki na okręgi wyborcze, a w przypadku gmin –

obwody głosowania, który ma zastosowanie w pierwszych wyborach do rady nowej

jednostki i wyborach przeprowadzanych w trakcie pierwszej kadencji, oraz –

w przypadku gmin – tworzy odrębne obwody głosowania w celu przeprowadzenia

głosowania w pierwszych wyborach.]

<§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, komisarz wyborczy dokonuje Nowe brzmienie

§ 3 w art. 390a

podziału obszaru nowej jednostki na okręgi wyborcze, a w przypadku gmin – wejdzie w życie z

obwody głosowania, który ma zastosowanie w pierwszych wyborach do rady dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

25.02.2019

nowej jednostki i wyborach przeprowadzanych w trakcie pierwszej kadencji,

oraz – w przypadku gmin – tworzy odrębne obwody głosowania w celu

przeprowadzenia głosowania w pierwszych wyborach. W sprawach, o których

mowa w zdaniu pierwszym, komisarz wyborczy może zasięgnąć opinii rad

zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego.>

§ 4. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, do czasu rozwiązania rady

w jednostce samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 390 § 1 pkt 3, zadania

i kompetencje rady wykonują dotychczasowe organy. Po rozwiązaniu rady oraz

w przypadku, o którym mowa w art. 390 § 5, do dnia pierwszej sesji rady zadania

i kompetencje organów w nowej jednostce wykonuje osoba wyznaczona przez

Prezesa Rady Ministrów na wniosek wojewody zgłoszony za pośrednictwem

ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

Art. 391. Kadencja radnych i rad wybranych w wyborach, o których mowa

w art. 390, upływa z dniem upływu kadencji rad wybranych w wyborach

zarządzonych na podstawie art. 371.

Rozdział 6

Ważność wyborów

Art. 392. § 1. Protest wyborczy wnosi się na piśmie do właściwego sądu

okręgowego za pośrednictwem właściwego sądu rejonowego, w terminie 14 dni od

dnia podania do publicznej wiadomości przez komisarza wyborczego, w trybie

określonym w art. 168 § 1 wyników wyborów na obszarze województwa.

§ 2. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić

lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

§ 3. W razie wniesienia protestu, do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sposób

określony w art. 394, do osób wybranych stosuje się przepisy o obowiązkach

i prawach radnych.

Art. 393. § 1. Sąd okręgowy rozpoznaje protesty wyborcze w postępowaniu

nieprocesowym, w ciągu 30 dni po upływie terminu do wnoszenia protestów,

w składzie 3 sędziów, z udziałem komisarza wyborczego, przewodniczących

właściwych komisji wyborczych lub ich zastępców.

25.02.2019

§ 2. Sąd okręgowy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy

wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków

określonych w art. 82 § 1 i art. 392.

§ 3. Sąd okręgowy pozostawia bez dalszego biegu również protest wyborczy

dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia

skargi lub odwołania do sądu lub właściwego organu wyborczego przed dniem

głosowania.

Art. 394. § 1. Sąd okręgowy rozpoznając protesty wyborcze rozstrzyga

o ważności wyborów oraz o ważności wyboru radnego.

§ 2. Sąd okręgowy orzeka o nieważności wyborów lub o nieważności wyboru

radnego, jeżeli okoliczności stanowiące podstawę protestu miały wpływ na wyniki

wyborów.

§ 3. Sąd okręgowy, orzekając o nieważności wyborów lub o nieważności

wyboru radnego, stwierdza wygaśnięcie mandatów oraz postanawia

o przeprowadzeniu wyborów ponownych lub o podjęciu niektórych czynności

wyborczych, wskazując czynność, od której należy ponowić postępowanie

wyborcze.

§ 4. Na orzeczenia sądu okręgowego, o których mowa w § 1 i 2 oraz art. 393,

wnoszącym protest wyborczy, komisarzowi wyborczemu, przewodniczącemu

właściwej komisji wyborczej lub jego zastępcy przysługuje, w ciągu 7 dni od daty

doręczenia, zażalenie do właściwego sądu apelacyjnego. Sąd apelacyjny

rozpoznaje sprawę w ciągu 30 dni; od postanowienia sądu nie przysługuje środek

prawny.

§ 5. O zakończeniu postępowania w sprawie protestów przeciwko ważności

wyborów do danej rady lub ważności wyboru radnego tej rady i o treści

ostatecznych orzeczeń właściwy sąd zawiadamia niezwłocznie wnoszącego protest,

wojewodę, komisarza wyborczego i przewodniczącego właściwej komisji

wyborczej.

Art. 395. § 1. Przeprowadzenie wyborów ponownych zarządza wojewoda

w ciągu 7 dni od dnia zakończenia postępowania sądowego, o którym mowa

w art. 394 § 5.

25.02.2019

§ 2. Przepisy art. 372 stosuje się odpowiednio, z tym że w zarządzeniu

wojewody o wyborach wymienia się ponadto nazwiska osób, które utraciły

mandaty, ze wskazaniem oznaczenia listy kandydatów.

§ 3. Wygaśnięcie mandatów radnych, o którym mowa w art. 394 § 3,

następuje z dniem podania zarządzenia wojewody do publicznej wiadomości.

Art. 396. § 1. W razie orzeczenia o nieważności wyborów lub wyboru

radnego wybory ponowne przeprowadza się przy odpowiednim zastosowaniu

przepisów kodeksu.

§ 2. Wybory ponowne przeprowadzają te same komisje wyborcze na

podstawie spisu wyborców podlegającego aktualizacji.

§ 3. Jeżeli podstawą orzeczenia o nieważności wyborów lub wyboru radnego

było naruszenie przez komisje wyborcze przepisów kodeksu dotyczących

głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów albo

nieprawidłowości w spisach wyborców, wówczas odpowiednio powołuje się nowe

komisje lub sporządza nowe spisy.

§ 4. Wyborów ponownych nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby

w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rady.

Art. 397. Wyniki wyborów ponownych podaje się do wiadomości w sposób

określony w kodeksie.

Art. 398. W przypadku wyborów uzupełniających, wyborów

przedterminowych lub wyborów do nowych rad:

1) zawiadomienia, o których mowa w art. 86 § 2, art. 87 § 5, art. 88 § 3 oraz

art. 89 § 4, składa się właściwemu komisarzowi wyborczemu;

2) zawiadomienie, o którym mowa w art. 89 § 4, nie wymaga zebrania podpisów

obywateli popierających utworzenie komitetu.

Rozdział 7

Zgłaszanie kandydatów na radnych

Art. 399. Prawo zgłaszania kandydatów na radnych przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej;

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu;

3) komitetowi wyborczemu organizacji;

25.02.2019

4) komitetowi wyborczemu wyborców.

Art. 400. § 1. Komitet wyborczy partii politycznej obowiązany jest

zawiadomić Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu w okresie od

dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 55 dnia przed dniem

wyborów.

§ 2. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 1, załącza się:

1) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

komitetu wyborczego o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku

pełnomocnika finansowego – również o spełnieniu przez niego wymogów,

o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycznych;

3) wyciąg ze statutu partii politycznej wskazujący, który organ jest upoważniony

do jej reprezentowania na zewnątrz;

4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

Art. 401. § 1. Koalicyjny komitet wyborczy może być utworzony w okresie

od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 55 dnia przed dniem

wyborów. Pełnomocnik wyborczy koalicyjnego komitetu wyborczego zawiadamia

Państwową Komisję Wyborczą do 55 dnia przed dniem wyborów o utworzeniu

komitetu wyborczego.

§ 2. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 1, załącza się:

1) umowę o zawiązaniu koalicji wyborczej, wraz z następującymi danymi:

imionami, nazwiskami, adresami zamieszkania i numerami ewidencyjnymi

PESEL osób wchodzących w skład komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego –

również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2

i 3;

3) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycznych, partii politycznych

tworzących koalicję wyborczą;

25.02.2019

4) wyciągi ze statutów partii politycznych tworzących koalicję wyborczą

wskazujące, który organ partii jest upoważniony do jej reprezentowania na

zewnątrz;

5) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

Art. 402. § 1. Komitet wyborczy organizacji obowiązany jest zawiadomić

komisarza wyborczego właściwego ze względu na siedzibę organizacji

o utworzeniu komitetu w okresie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu

wyborów do 55 dnia przed dniem wyborów.

§ 2. W przypadku gdy komitet wyborczy organizacji zamierza zgłosić

kandydatów na radnych w więcej niż w jednym województwie, komitet wyborczy

zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu w okresie od

dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 55 dnia przed dniem

wyborów.

§ 3. Do zawiadomień, o których mowa w § 1 i 2, załącza się:

1) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

komitetu wyborczego o przyjęciu pełnomocnictwa, a w wypadku

pełnomocnika finansowego – również o spełnieniu przez niego wymogów,

o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) uwierzytelniony odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie

o wpisie stowarzyszenia zwykłego do ewidencji, o której mowa w ustawie

z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r.

poz. 210);

3) wyciąg ze statutu albo regulaminu działalności organizacji wskazujący organ

upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz;

4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

Art. 403. § 1. Obywatele, w liczbie co najmniej 15, mający prawo

wybierania, mogą utworzyć komitet wyborczy wyborców.

§ 2. Po zebraniu co najmniej 1000 podpisów obywateli mających prawo

wybierania popierających utworzenie komitetu wyborczego wyborców,

pełnomocnik wyborczy zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu

25.02.2019

komitetu, z zastrzeżeniem § 3. Zawiadomienie może być dokonane do 55 dnia

przed dniem wyborów.

§ 3. Jeżeli komitet wyborczy wyborców został utworzony w celu zgłoszenia

kandydatów tylko w jednym województwie:

1) liczba obywateli, o których mowa w § 1, wynosi 5;

2) liczba podpisów, o których mowa w § 2, wynosi 20, a zawiadomienie,

o którym mowa w § 2, składa się komisarzowi wyborczemu właściwemu ze

względu na siedzibę komitetu.

§ 4. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 2 i § 3 pkt 2, załącza się:

1) oświadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego

o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego –

również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2

i 3;

3) wykaz obywateli, o których mowa w § 2 albo § 3, zawierający ich imiona,

nazwiska, adresy zamieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL, a także

własnoręcznie złożone podpisy obywateli;

4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej.

§ 5. W przypadku gdy komitet wyborczy wyborców został utworzony jedynie

w celu zgłoszenia kandydatów na radnych do rady gminy w gminie liczącej do

20 000 mieszkańców:

1) pełnomocnik wyborczy jest jednocześnie pełnomocnikiem finansowym tego

komitetu;

2) zawiadomienie o utworzeniu komitetu nie wymaga zebrania podpisów,

o których mowa w § 3 pkt 2.

Art. 404. § 1. W przypadku odmowy przyjęcia przez Państwową Komisję

Wyborczą zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego, o którym mowa

w art. 400–403, pełnomocnikowi wyborczemu przysługuje prawo wniesienia

skargi do Sądu Najwyższego. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od daty podania

do publicznej wiadomości postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej

o odmowie przyjęcia zawiadomienia.

25.02.2019

§ 2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów w postępowaniu

nieprocesowym i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od

orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza

się pełnomocnikowi wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd

Najwyższy uzna skargę za zasadną, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie

przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego.

Art. 405. § 1. W przypadku odmowy przyjęcia przez komisarza wyborczego

zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 402 § 1

i art. 403 § 3, pełnomocnikowi wyborczemu przysługuje prawo wniesienia

odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej. Odwołanie wnosi się w terminie

2 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia komisarza

wyborczego o odmowie przyjęcia zawiadomienia.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza rozpatruje odwołanie i wydaje orzeczenie

w sprawie odwołania w terminie 3 dni. Od postanowienia Państwowej Komisji

Wyborczej nie przysługuje środek prawny. Postanowienie doręcza się

pełnomocnikowi wyborczemu i komisarzowi wyborczemu. Jeżeli Państwowa

Komisja Wyborcza uzna odwołanie za zasadne, komisarz wyborczy niezwłocznie

przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego.

Art. 406. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza informację o przyjętych przez

nią zawiadomieniach o utworzonych komitetach wyborczych ogłasza w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” i zamieszcza w Biuletynie

Informacji Publicznej.

§ 2. Komisarz wyborczy informację o przyjętych zawiadomieniach

o utworzonych komitetach wyborczych zamieszcza w Biuletynie Informacji

Publicznej.

Art. 407. Na wniosek komitetu wyborczego odpowiednie organy mają

obowiązek wydać potwierdzenie nadania numeru NIP oraz decyzję o nadaniu

numeru REGON, najpóźniej do końca drugiego dnia roboczego następującego po

dniu zgłoszenia wniosku o nadanie numeru.

25.02.2019

Rozdział 8

Nadawanie numerów zarejestrowanym listom kandydatów

Art. 408. Listy kandydatów zarejestrowane w wyborach do organów

stanowiących jednostek samorządu terytorialnego otrzymują numery ustalane

w drodze losowania przez:

1) Państwową Komisję Wyborczą;

2) komisarzy wyborczych;

3) gminne komisje wyborcze.

Art. 409. § 1. Jeżeli komitet wyborczy zarejestrował listy kandydatów co

najmniej w połowie okręgów w wyborach do wszystkich sejmików województw,

w tym przynajmniej jedną listę do każdego sejmiku, listy kandydatów tego

komitetu zarejestrowane w wyborach do sejmików województw, rad powiatów

i rad gmin otrzymują jednolity numer.

§ 2. Jeżeli komitet wyborczy niespełniający warunku określonego

w § 1 zarejestrował listę kandydatów w co najmniej jednym okręgu w wyborach do

sejmiku województwa i zarejestrował listy kandydatów w ponad połowie okręgów

w wyborach do wszystkich rad powiatów i rad miast na prawach powiatów na

obszarze tego województwa, w tym przynajmniej jedną listę do każdej z tych rad,

listy kandydatów tego komitetu zarejestrowane w wyborach do rad powiatów i rad

gmin na obszarze tego województwa, otrzymują jednolity numer, taki sam jak listy

kandydatów tego komitetu zarejestrowane w wyborach do sejmiku tego

województwa.

§ 3. Jeżeli komitet wyborczy niespełniający żadnego z warunków

określonych w § 1 i 2 zarejestrował listę kandydatów w co najmniej jednym okręgu

w wyborach do rady powiatu i zarejestrował listy kandydatów w ponad połowie

okręgów w wyborach do wszystkich rad gmin na obszarze tego powiatu w tym

przynajmniej jedną listę do każdej z tych rad, listy kandydatów tego komitetu,

zarejestrowane w wyborach do rad gmin na obszarze tego powiatu otrzymują

jednolity numer, taki sam jak listy kandydatów tego komitetu zarejestrowane

w wyborach do rady tego powiatu.

Art. 410. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie rejestracji list

kandydatów w wyborach do sejmików województw przyznaje, najpóźniej

25.02.2019

w 25 dniu przed dniem wyborów, numery dla list kandydatów komitetów

wyborczych spełniających warunek określony w art. 409 § 1.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości informację o przyznanych numerach list kandydatów i zawiadamia

o nich komisarzy wyborczych wykonujących czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim.

§ 3. Komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim, na podstawie rejestracji list kandydatów w wyborach do

sejmiku województwa, najpóźniej w 23 dniu przed dniem wyborów, przyznaje

zarejestrowanym w wyborach do sejmiku województwa listom kandydatów

komitetów niespełniających warunku wymienionego w art. 409 § 1 numery:

1) dla list kandydatów komitetów wyborczych zarejestrowanych w więcej niż

jednym okręgu wyborczym – spośród numerów następujących po numerach

przyznanych w trybie § 1;

2) dla list kandydatów komitetów wyborczych zarejestrowanych w jednym

okręgu wyborczym – spośród numerów następujących po numerach

przyznanych w trybie pkt 1.

§ 4. Komisarz wyborczy, o którym mowa w § 3, niezwłocznie podaje do

publicznej wiadomości informację o przyznanych numerach list kandydatów

i zawiadamia o nich pozostałych komisarzy wyborczych działających na obszarze

województwa.

§ 5. Komisarz wyborczy, na podstawie rejestracji list kandydatów

w wyborach do rad powiatów na obszarze jego właściwości, najpóźniej w 21 dniu

przed dniem wyborów, przyznaje, odrębnie dla każdego powiatu, zarejestrowanym

w wyborach do rad powiatów listom kandydatów komitetów niespełniających

żadnego z warunków określonych w art. 409 § 1 i 2 numery:

1) dla list kandydatów komitetów wyborczych zarejestrowanych w więcej niż

jednym okręgu wyborczym – spośród numerów następujących po numerach

przyznanych w trybie § 3 pkt 2;

2) dla list kandydatów komitetów wyborczych zarejestrowanych w jednym

okręgu wyborczym – spośród numerów następujących po numerach

przyznanych w trybie pkt 1.

25.02.2019

§ 6. Komisarz wyborczy niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości

informację o przyznanych numerach list kandydatów i zawiadamia o nich gminne

komisje wyborcze działające na obszarze jego właściwości.

§ 7. Gminna komisja wyborcza na podstawie rejestracji list kandydatów

w wyborach do rady gminy przyznaje zarejestrowanym w wyborach do rady gminy

listom kandydatów komitetów niespełniających żadnego z warunków określonych

w art. 409 numery:

1) dla list kandydatów komitetów wyborczych zarejestrowanych w więcej niż

jednym okręgu wyborczym – spośród numerów następujących po numerach

przyznanych w trybie § 5 pkt 2;

2) dla list kandydatów komitetów wyborczych zarejestrowanych w jednym

okręgu wyborczym – spośród numerów następujących po numerach

przyznanych w trybie pkt 1.

§ 8. Gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości informację o przyznanych numerach list kandydatów.

Rozdział 9

Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych

Art. 411. § 1. Komitet wyborczy ma prawo do nieodpłatnego

rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców

radiowych i telewizyjnych:

1) ogólnokrajowych – jeżeli zarejestrował listy kandydatów co najmniej

w połowie okręgów w wyborach do wszystkich sejmików województw,

w tym przynajmniej jedną listę do każdego sejmiku;

2) regionalnych – jeżeli zarejestrował listę kandydatów co najmniej w jednym

okręgu wyborczym.

§ 2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach – 15 godzin w Telewizji Polskiej i 20 godzin

w Polskim Radiu;

2) w regionalnych programach – 15 godzin w każdym programie Telewizji

Polskiej i 20 godzin w każdym programie Polskiego Radia.

25.02.2019

§ 3. W wyborach przedterminowych oraz w wyborach do nowych rad łączny

czas rozpowszechniania audycji wyborczych w odpowiednich programach

regionalnych wynosi 3 godziny w Telewizji Polskiej i 4 godziny w Polskim Radiu.

§ 4. W wyborach ponownych oraz w wyborach uzupełniających prawo do

nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych nie przysługuje.

§ 5. Podział czasu antenowego pomiędzy uprawnione komitety wyborcze jest

dokonywany proporcjonalnie do liczby zarejestrowanych list kandydatów

w okręgach, na obszarze objętym regionalnym programem, na podstawie

informacji okręgowych komisji wyborczych właściwych dla tego obszaru.

Art. 412. Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego, o którym mowa

w art. 411 § 5, komitetom wyborczym przysługuje skarga do komisarza

wyborczego właściwego ze względu na siedzibę oddziału Telewizji Polskiej lub

Polskiego Radia. Skargę wnosi się w terminie 48 godzin od dokonania ustalenia.

Komisarz wyborczy rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od

postanowienia komisarza wyborczego nie przysługuje środek prawny.

Rozdział 10

Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad gmin

Art. 413. Wybory do rad gmin, pod nadzorem Państwowej Komisji

Wyborczej i komisarzy wyborczych, przeprowadzają:

1) gminne komisje wyborcze;

2) obwodowe komisje wyborcze.

Art. 414. Radni są wybierani w okręgach wyborczych bezpośrednio spośród

zgłoszonych kandydatów.

Art. 415. W gminie liczącej do 20 000 mieszkańców o wyborze na radnego

rozstrzyga liczba ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów.

Art. 416. § 1. W gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców podziału

mandatów pomiędzy listy kandydatów dokonuje się proporcjonalnie do łącznej

liczby ważnie oddanych głosów odpowiednio na kandydatów danej listy.

§ 2. W podziale mandatów, o którym mowa w § 1, uczestniczą listy

kandydatów tych komitetów wyborczych, na których listy w skali gminy oddano

co najmniej 5% ważnie oddanych głosów.

25.02.2019

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się także do dzielnic miasta stołecznego

Warszawy.

Art. 417. § 1. Okręg wyborczy obejmuje część obszaru gminy.

§ 2. W gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka

pomocnicza gminy. Jednostki pomocnicze gminy łączy się w celu utworzenia

okręgu lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych, jeżeli wynika to z

konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa.

§ 3. Jednostkę pomocniczą gminy dzieli się na dwa lub więcej okręgów

wyborczych również wtedy, gdy:

1) w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców liczba radnych wybieranych

w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 1;

2) w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców liczba radnych

wybieranych w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 8.

§ 4. W miastach przy tworzeniu okręgów wyborczych uwzględnia się

utworzone jednostki pomocnicze.

Art. 418. § 1. W każdym okręgu wyborczym tworzonym dla wyboru rady

w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców wybiera się 1 radnego.

§ 2. Dla wyboru rady w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców tworzy

się okręgi wyborcze, w których wybiera się od 5 do 8 radnych.

Art. 419. § 1. Podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, z zastrzeżeniem

art. 421.

§ 2. [Podział na okręgi wyborcze, ich granice i numery oraz liczbę radnych

wybieranych w każdym okręgu ustala, na wniosek wójta, rada gminy według

jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby

mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady,

z uwzględnieniem art. 417 i następujących zasad:]

wprowadzenia do

wybieranych w każdym okręgu ustala komisarz wyborczy według jednolitej wyliczenia w § 2

w art. 419

normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców wejdzie w życie z

gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady, z uwzględnieniem dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

art. 417 i następujących zasad:> poz. 130).

25.02.2019

1) ułamki liczby mandatów wybieranych w okręgu wyborczym równe lub

większe od 1/2, jakie wynikają z zastosowania normy przedstawicielstwa,

zaokrągla się w górę do liczby całkowitej;

2) jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w pkt 1, liczba radnych

wybieranych w okręgach przewyższa liczby wynikające z art. 373

i art. 418 § 2, mandaty nadwyżkowe odejmuje się w tych okręgach

wyborczych, w których norma przedstawicielstwa jest najmniejsza;

w przypadku gdy liczba mandatów jest mniejsza od wynikającej z art. 373

i art. 418 § 2, dodatkowe mandaty przydziela się tym okręgom wyborczym,

w których norma przedstawicielstwa jest największa.

[§ 3. Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio do podziału na okręgi wyborcze

gminy niebędącej miastem na prawach powiatu.]

Nowe brzmienie

<§ 3. Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio do podziału na okręgi § 3 i 4 w art. 419

wejdzie w życie z

wyborcze gminy liczącej do 20 000 mieszkańców.> dn. 1.01.2019 r.

[§ 4. Uchwałę rady gminy w sprawie okręgów wyborczych ogłasza się (Dz. U. z 2018 r.

poz. 130).

w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości

w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzemplarzu uchwały przekazuje się

niezwłocznie wojewodzie i komisarzowi wyborczemu.]

<§ 4. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów

wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się

do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Jeden egzemplarz

postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie, Państwowej Komisji

Wyborczej, radzie gminy objętej podziałem, o którym mowa w art. 419.>

[Art. 420. § 1. Na ustalenia rady gminy w sprawach okręgów wyborczych

wyborcom, w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do

komisarza wyborczego w terminie 5 dni od daty podania do publicznej wiadomości

uchwały, o której mowa w art. 419 § 4. Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę

w terminie 5 dni i wydaje postanowienie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym

skargę oraz radzie gminy.

25.02.2019

§ 2. Od postanowienia komisarza wyborczego przysługuje odwołanie do

Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 5 dni od daty jego doręczenia. Od

orzeczenia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.6)]

art. 420 wejdzie

okręgów wyborczych zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w życie z dn.

1.01.2019 r. (Dz.

w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do Państwowej U. z 2018 r. poz.

Komisji Wyborczej w terminie 3 dni od daty podania do publicznej 130 i 1349).

wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Państwowa

Komisja Wyborcza rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni i wydaje

postanowienie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz

komisarzowi wyborczemu.

§ 2. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje

prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie

3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny

Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym

w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia.

Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek

prawny.

§ 3. W zakresie nieuregulowanym w kodeksie do postępowania przed

Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy

ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dotyczące spraw ze skarg,

o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52–55,

art. 61 § 2–6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96–122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b,

pkt 2 i 3 oraz art. 243–262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej

ustawy wynosi 5 dni.>

Art. 421. § 1. Zmiany granic okręgów wyborczych mogą być dokonywane

najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji, jeżeli konieczność taka wynika

ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany granic jednostek

pomocniczych gminy, zmiany liczby mieszkańców danej gminy, zmiany liczby

Zdanie drugie utraciło moc z dniem 16 sierpnia 2016 r. na podstawie wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt P 5/14 (Dz. U. poz. 1232).

25.02.2019

radnych w radzie gminy lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach

wyborczych.

§ 2. Do zmian w podziale na okręgi wyborcze, o których mowa w § 1, stosuje

się odpowiednio przepisy art. 419 § 2–4 oraz art. 420.

Art. 422. Informację o okręgach wyborczych, ich granicach i numerach,

liczbie radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym oraz o wyznaczonej

siedzibie gminnej komisji wyborczej podaje do publicznej wiadomości wójt,

w formie obwieszczenia, najpóźniej w 55 dniu przed dniem wyborów.

Art. 423. W razie konieczności dokonania podziału gminy na okręgi

wyborcze przed wyborami, o których mowa w art. 372, terminy określone

w art. 421 § 1 i art. 422 nie obowiązują.

Art. 424. Kandydaci zgłaszani są w formie list kandydatów. Przez listę

kandydatów rozumie się również zgłoszenie jednego kandydata.

Art. 425. § 1. Komitet wyborczy może zgłosić w każdym okręgu wyborczym

tylko jedną listę kandydatów.

§ 2. Lista kandydatów w wyborach do rady:

1) w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców może zawierać tylko jedno

nazwisko;

2) w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców nie może zawierać mniej niż

5 nazwisk kandydatów, z tym że liczba kandydatów nie może być większa niż

liczba radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym, powiększona

o dwóch kandydatów.

§ 3. Na liście, o której mowa w § 2 pkt 2:

1) liczba kandydatów – kobiet nie może być mniejsza niż 35% liczby wszystkich

kandydatów na liście;

2) liczba kandydatów – mężczyzn nie może być mniejsza niż 35% liczby

wszystkich kandydatów na liście.

§ 4. Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko z jednej

listy kandydatów.

Art. 426. § 1. W zgłoszeniu listy kandydatów podaje się:

1) nazwę komitetu wyborczego oraz dokładny adres jego siedziby;

25.02.2019

2) nazwę rady gminy oraz numer okręgu wyborczego, do którego dokonuje się

zgłoszenia;

3) nazwiska i imiona, wiek oraz miejsce zamieszkania kandydatów; nazwiska

kandydatów umieszcza się w kolejności ustalonej przez komitet wyborczy.

§ 2. Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia

kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa

wybieralności do danej rady. Zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach

powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona

rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL

kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na

kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem.

§ 3. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywatela Unii Europejskiej

niebędącego obywatelem polskim do pisemnej zgody kandydata na kandydowanie

dołącza się również:

1) oświadczenie kandydata określające ostatni adres zamieszkania w państwie

członkowskim Unii Europejskiej jego pochodzenia;

2) oświadczenie kandydata, że nie został pozbawiony prawa do kandydowania

w państwie członkowskim Unii Europejskiej jego pochodzenia;

3) oświadczenie kandydata, że nie pełni on urzędu, który objęty jest zakazem

łączenia funkcji.

§ 4. W przypadku wątpliwości co do treści oświadczenia, o którym mowa

w § 3 pkt 2, kandydat może zostać zobowiązany przez właściwy organ wyb orczy

do przedłożenia przed albo po wyborach zaświadczenia wydanego przez właściwy

organ administracyjny państwa członkowskiego Unii Europejskiej jego

pochodzenia, potwierdzającego, że nie pozbawiono go prawa do kandydowania

w wyborach w tym państwie członkowskim lub że organowi temu nic nie wiadomo

o pozbawieniu go takiego prawa.

§ 5. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywatela polskiego urodzonego

przed dniem 1 sierpnia 1972 r. do pisemnej zgody kandydata na kandydowanie

dołącza się również oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia

18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów

bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów, albo

informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.

25.02.2019

§ 6. W zgłoszeniu można wnosić o oznaczenie kandydatury nazwą lub

skrótem nazwy partii politycznej lub organizacji popierającej kandydata (nie więcej

jednak niż jedną nazwą lub jednym skrótem nazwy składającymi się z nie więcej

niż 45 znaków drukarskich, wliczając spacje). Fakt poparcia kandydatury powinien

być potwierdzony pisemnie przez właściwy statutowo organ partii lub organizacji;

potwierdzenie składa się łącznie ze zgłoszeniem.

§ 7. Do zgłoszenia listy kandydatów należy dołączyć dokument

potwierdzający przyjęcie przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia

o utworzeniu komitetu wyborczego.

Art. 427. § 1. Każda zgłaszana lista kandydatów powinna być poparta

podpisami:

1) w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców – co najmniej 25 wyborców;

2) w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców – co najmniej

150 wyborców.

§ 2. Wyborca może udzielić poparcia dowolnej liczbie list kandydatów.

Wycofanie udzielonego poparcia nie rodzi skutków prawnych.

§ 3. Wyborca udzielający poparcia liście składa podpis obok czytelnie

wpisanego jego nazwiska i imienia, adresu zamieszkania oraz numeru

ewidencyjnego PESEL.

§ 4. Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę komitetu

wyborczego zgłaszającego listę, numer okręgu wyborczego, w którym lista jest

zgłaszana, oraz adnotację:

„Udzielam poparcia liście kandydatów zgłaszanej przez ........... (nazwa

komitetu wyborczego) w okręgu wyborczym nr ...... (numer okręgu)

w wyborach do Rady ............... (nazwa rady) zarządzonych na .............

(dzień, miesiąc, rok).”.

Art. 428. § 1. Listy kandydatów, odrębnie dla każdego okręgu wyborczego,

zgłasza się do gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 35 dniu przed dniem

wyborów do godziny 2400, wraz z wykazem podpisów.

§ 2. Zgłoszenia listy dokonuje pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego

lub upoważniona przez niego osoba, zwani dalej „osobą zgłaszającą listę”. Do

zgłoszenia załącza się dokument, wydany przez komitet wyborczy, stwierdzający

25.02.2019

ustanowienie pełnomocnika wyborczego, z podaniem jego nazwiska i imienia oraz

dokładnego adresu zamieszkania i numeru ewidencyjnego PESEL.

§ 3. Jeżeli zgłoszenia listy dokonuje osoba upoważniona przez pełnomocnika

wyborczego, do zgłoszenia załącza się również upoważnienie, o którym mowa

w § 2, wydane przez pełnomocnika wyborczego.

§ 4. Po dokonaniu zgłoszenia uzupełnienie listy o nazwiska kandydatów lub

zmiany kandydatów albo ich kolejności na liście są niedopuszczalne.

Art. 429. Gminna komisja wyborcza, przyjmując zgłoszenie, niezwłocznie

bada, czy zgłoszenie jest zgodne z przepisami kodeksu. Na każdym zgłoszeniu

komisja odnotowuje datę i godzinę oraz liczbę porządkową jego wpływu.

Art. 430. § 1. Jeżeli gminna komisja wyborcza stwierdzi, na podstawie

dostępnych urzędowo dokumentów, a w razie potrzeby również wyjaśnień

wyborców, że zgłoszenie nie uzyskało wymaganego w myśl art. 427 poparcia

wyborców, wówczas odmawia jego przyjęcia, wskazując stwierdzone wady,

i zwraca zgłoszenie osobie zgłaszającej listę.

§ 2. Jeżeli usunięcie wskazanych wad zgłoszenia nie jest możliwe w terminie

ustalonym dla dokonywania zgłoszeń, komisja odmawia rejestracji zgłoszenia

i niezwłocznie zawiadamia o tym osobę zgłaszającą listę.

Art. 431. § 1. Jeżeli gminna komisja wyborcza stwierdzi inne wady

zgłoszenia aniżeli te, o których mowa w art. 430, wówczas wzywa osobę

zgłaszającą listę do ich usunięcia w terminie 2 dni. W przypadku nieusunięcia

wskazanych wad w terminie komisja odmawia rejestracji zgłoszenia w całości lub

co do poszczególnych kandydatów. W razie odmowy rejestracji w odniesieniu do

niektórych kandydatów zgłoszenie rejestruje się w zakresie nieobjętym odmową,

o ile liczba kandydatów nieobjętych odmową nie jest niższa niż minimalna

wymagana liczba kandydatów na liście.

§ 2. Jeżeli wada zgłoszenia polega na niespełnieniu wymogu, o którym mowa

w art. 425 § 3, komisja wzywa pełnomocnika do jej usunięcia w terminie 2 dni;

przepisu art. 428 § 4 nie stosuje się. W przypadku nieusunięcia wady w terminie

komisja postanawia o odmowie rejestracji zgłoszenia w całości.

Art. 432. § 1. Uchwały gminnej komisji wyborczej, o których mowa

w art. 430 oraz art. 431, wraz z uzasadnieniem, podaje się niezwłocznie do

25.02.2019

publicznej wiadomości oraz doręcza się osobie zgłaszającej listę. Od uchwały

osobie zgłaszającej listę przysługuje prawo wniesienia odwołania do komisarza

wyborczego w terminie 2 dni od daty jej podania do publicznej wiadomości, który

rozpatruje odwołanie w terminie 2 dni i wydaje postanowienie w sprawie

odwołania.

§ 2. Na postanowienie komisarza wyborczego uznające odwołanie

za nieuzasadnione osobie zgłaszającej listę przysługuje prawo wniesienia skargi do

Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 2 dni od daty podania do publicznej

wiadomości postanowienia komisarza wyborczego. Państwowa Komisja Wyborcza

rozpatruje skargę i wydaje postanowienie w terminie 2 dni. Od postanowienia

Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.

Art. 433. § 1. Gminna komisja wyborcza niezwłocznie rejestruje we

wskazanym okręgu wyborczym zgłoszenie listy kandydatów dokonane zgodnie

z przepisami kodeksu, sporządzając protokół rejestracji. Po jednym egzemplarzu

protokołu doręcza się osobie zgłaszającej listę i przesyła komisarzowi

wyborczemu.

§ 2. Komisja przekazuje niezwłocznie oświadczenia lub informacje, o których

mowa w art. 426 § 5, do oddziałowego biura lustracyjnego Instytutu Pamięci

Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kandydata.

Art. 434. § 1. Jeżeli w terminie przewidzianym dla zgłoszenia list

kandydatów nie zostanie w danym okręgu wyborczym zgłoszona żadna lista albo

zostanie zgłoszona tylko jedna lista, a liczba zgłoszonych kandydatów jest równa

liczbie radnych wybieranych w okręgu bądź mniejsza od niej, gminna komisja

wyborcza niezwłocznie wzywa, przez rozplakatowanie obwieszczeń, do dokonania

dodatkowych zgłoszeń. W takim przypadku termin zgłaszania list kandydatów

ulega przedłużeniu o 5 dni, licząc od dnia rozplakatowania obwieszczenia.

§ 2. Jeżeli w danym okręgu wyborczym pomimo postępowania, o którym

mowa w § 1, nie została zarejestrowana żadna lista kandydatów albo została

zarejestrowana tylko jedna lista kandydatów, wyborów w tym okręgu nie

przeprowadza się. O przyczynach nieprzeprowadzenia wyborów komisja

25.02.2019

niezwłocznie powiadamia wyborców w drodze obwieszczenia, którego druk

i rozplakatowanie zapewnia wójt.

Art. 435. § 1. Gminna komisja wyborcza zarządza wydrukowanie

obwieszczenia o zarejestrowanych listach kandydatów, zawierającego ich numery,

skróty nazw komitetów, dane o kandydatach umieszczone w zgłoszeniach list wraz

z oznaczeniem, o którym mowa w art. 426 § 6. W obwieszczeniu podaje się

również treść oświadczeń, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia

18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów

bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów, w zakresie

określonym w art. 13 tej ustawy.

§ 2. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, przekazuje się wójtowi, który

zapewnia jego druk i rozplakatowanie na obszarze gminy najpóźniej w 15 dniu

przed dniem wyborów. Jeden egzemplarz obwieszczenia przesyła się niezwłocznie

komisarzowi wyborczemu.

Art. 436. § 1. Gminna komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy

kandydatów nazwisko kandydata, który zmarł, utracił prawo wybieralności, złożył

nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w art. 426 § 2, został zgłoszony jako

kandydat do więcej niż jednego organu stanowiącego, o którym mowa w art. 5

pkt 3, w więcej niż jednym okręgu wyborczym lub na więcej niż jednej liście

kandydatów lub złożył oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na

kandydowanie, i zawiadamia o tym niezwłocznie właściwego pełnomocnika

wyborczego.

§ 2. Jeżeli w wyborach do rady w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców, skreślenie nazwiska kandydata nastąpiło wskutek jego

śmierci i powoduje, że w okręgu wyborczym liczba kandydatów jest równa liczbie

radnych wybieranych w tym okręgu lub mniejsza od niej, komisja informuje

właściwego pełnomocnika wyborczego o możliwości zgłoszenia nowego

kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 10 dniu przed dniem

wyborów; w takim przypadku przepisu art. 427 § 1 nie stosuje się.

§ 2a. Jeżeli w wyborach do rady w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców

skreślenie nazwiska kandydata nastąpiło wskutek jego śmierci, komisja

zawiadamia osobę zgłaszającą kandydata o możliwości zgłoszenia nowego

25.02.2019

kandydata. Zgłoszenia dokonuje się najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów;

w takim przypadku przepisu art. 427 § 1 nie stosuje się.

§ 3. Komisja unieważnia rejestrację listy, jeżeli pozostaje na niej mniej

nazwisk kandydatów niż minimalna wymagana liczba kandydatów na liście lub

jeżeli komitet wyborczy powiadomi komisję o swoim rozwiązaniu. Od uchwały

komisji nie przysługuje środek prawny.

§ 4. Oświadczenie o wycofaniu zgody na kandydowanie złożone w terminie

krótszym niż 14 dni przed dniem wyborów nie wywołuje skutku, o którym mowa

w § 1, chyba że na liście nie pozostaje nazwisko żadnego kandydata.

§ 5. O skreśleniu nazwiska kandydata i zgłoszeniu nowego kandydata, a także

o unieważnieniu zarejestrowanej listy kandydatów z przyczyn, o których mowa

w § 3, komisja zawiadamia niezwłocznie wyborców danego okręgu wyborczego

oraz komisarza wyborczego.

§ 6. W przypadku rozwiązania komitetu wyborczego w trybie, o którym

mowa w art. 101 § 1, właściwa terytorialna komisja wyborcza unieważnia

rejestrację list tego komitetu.

Art. 437. § 1. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez gminną komisję

wyborczą list kandydatów zarządza wydrukowanie, odrębnie dla każdego okręgu

wyborczego, kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie obwodowym

komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w trybie

określonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Wykonanie kart do głosowania

oraz ich dostarczenie obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie zapewniają właściwi urzędnicy wyborczy.

§ 2. Jeżeli po wydrukowaniu kart do głosowania komisja skreśli z listy

kandydatów nazwisko kandydata z przyczyn, o których mowa w art. 436 § 1,

nazwisko kandydata pozostawia się na wydrukowanych kartach do głosowania.

Informacje o skreśleniu oraz o warunkach ważności głosu oddanego na takiej

karcie komisja podaje do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia

i zapewnia jego rozplakatowanie w lokalach wyborczych w dniu wyborów.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli komisja wyborcza unieważnia

rejestrację listy kandydatów z przyczyn, o których mowa w art. 436 § 3.

25.02.2019

Art. 438. § 1. Na karcie do głosowania w okręgu wyborczym umieszcza się

listy kandydatów zarejestrowane w danym okręgu według nadanych im numerów,

wymieniając nazwiska i imiona kandydatów każdej z list w kolejności ich

umieszczenia na liście, wraz ze skrótami nazw komitetów wyborczych oraz

symbolami graficznymi komitetów wyborczych.

§ 2. Nazwisko i imię (imiona) kandydata jest poprzedzone z lewej strony

kratką przeznaczoną na postawienie znaku „x” oznaczającego głos oddany na

danego kandydata.

Art. 439. § 1. W wyborach radnych w gminie liczącej do

20 000 mieszkańców wyborca głosuje na określonego kandydata, stawiając znak

„x” w kratce z lewej strony obok nazwiska tego kandydata.

§ 2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania postawiono

znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska więcej niż jednego kandydata lub

nie postawiono znaku „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska żadnego

kandydata. Głos jest również nieważny, jeżeli znak „x” postawiono w kratce

wyłącznie przy nazwisku kandydata w sytuacji określonej w art. 437 § 2.

Art. 440. § 1. W wyborach radnych w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców wyborca głosuje tylko na jedną listę kandydatów, stawiając

znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego z kandydatów z tej listy,

przez co wskazuje jego pierwszeństwo do uzyskania mandatu.

§ 2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania postawiono

znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby

kandydatów z różnych list lub nie postawiono tego znaku w kratce z lewej strony

obok nazwiska żadnego kandydata z którejkolwiek z list.

§ 3. Jeżeli znak „x” postawiono w kratce z lewej strony wyłącznie przy

nazwisku kandydata z jednej tylko listy w sytuacji określonej w art. 437 § 2, głos

taki uznaje się za ważny i oddany na tę listę.

§ 4. Jeżeli znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch

lub większej liczby kandydatów, ale z tej samej listy, głos uznaje się za ważny

i oddany na wskazaną listę z przyznaniem pierwszeństwa do uzyskania mandatu

temu kandydatowi, przy którego nazwisku znak „x” jest umieszczony w pierwszej

kolejności.

25.02.2019

Art. 441. Na podstawie protokołów otrzymanych od obwodowych komisji

wyborczych ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie gminna komisja

wyborcza ustala wyniki głosowania i wyniki wyborów do rady gminy odrębnie dla

każdego okręgu wyborczego.

Art. 442. § 1. Gminna komisja wyborcza sporządza zestawienie wyników

głosowania w okręgu wyborczym, na urzędowym formularzu, w trzech

egzemplarzach.

§ 2. W zestawieniu wymienia się odpowiednio liczby:

1) osób uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym:

a) kart nieważnych,

b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnie oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów,

a w przypadku gmin liczących do 20 000 mieszkańców – na wszystkich

kandydatów;

7) głosów ważnie oddanych na każdą z list kandydatów – w przypadku

wyborów do rad w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców;

8) głosów ważnie oddanych na poszczególnych kandydatów.

§ 3. Na podstawie zestawień, o których mowa w § 1, gminna komisja

wyborcza ustala wyniki wyborów radnych w okręgach wyborczych.

Art. 443. § 1. W wyborach do rady w gminie liczącej do

20 000 mieszkańców za wybranego w danym okręgu wyborczym uważa się tego

kandydata, który otrzymał największą liczbę ważnie oddanych głosów.

§ 2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzyma równą liczbę głosów

uprawniającą do uzyskania mandatu, o wyborze decyduje większa liczba

obwodów, w których kandydaci otrzymali największą liczbę głosów, a gdyby

i liczby obwodów były równe – rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez

komisję.

25.02.2019

§ 3. Tryb przeprowadzenia losowania, o którym mowa w § 2, określa

Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 444. § 1. W wyborach do rady w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców gminna komisja wyborcza, na podstawie zestawienia,

o którym mowa w art. 442, dokonuje podziału mandatów w każdym okręgu

wyborczym pomiędzy listy kandydatów w sposób następujący:

1) liczbę głosów ważnie oddanych na każdą z list w okręgu wyborczym dzieli

się kolejno przez 1; 2; 3; 4 i dalsze kolejne liczby, aż do chwili, gdy

z otrzymanych w ten sposób ilorazów da się uszeregować tyle kolejno

największych liczb, ile wynosi liczba mandatów do rozdzielenia między listy;

2) każdej liście przyznaje się tyle mandatów, ile spośród ustalonego w powyższy

sposób szeregu ilorazów przypada jej liczb kolejno największych.

§ 2. Jeżeli kilka list uzyskało ilorazy równe ostatniej liczbie z liczb

uszeregowanych w podany wyżej sposób, a tych list jest więcej niż mandatów do

rozdzielenia, pierwszeństwo mają listy w kolejności ogólnej liczby oddanych na nie

głosów. Gdyby na dwie lub więcej list oddano równą liczbę głosów,

o pierwszeństwie rozstrzyga liczba obwodów głosowania, w których na daną listę

oddano większą liczbę głosów. Jeżeli i te liczby byłyby równe, wówczas

o pierwszeństwie rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez komisję. Tryb

przeprowadzenia losowania określa Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 3. Mandaty przypadające danej liście kandydatów uzyskują kandydaci

w kolejności wynikającej z otrzymanej liczby głosów w ramach listy. Przy równej

liczbie głosów stosuje się odpowiednio art. 233.

Art. 445. § 1. Po ustaleniu wyników wyborów we wszystkich okręgach

wyborczych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 443 i art. 444, gminna komisja

wyborcza sporządza w trzech egzemplarzach protokół z wyborów do rady gminy.

§ 2. W protokole podaje się, według okręgów wyborczych, liczbę radnych

wybieranych w okręgu oraz nazwiska i imiona wybranych radnych z podaniem

oznaczenia listy, z której zostali wybrani; w protokole podaje się również ewen-

tualną liczbę nieobsadzonych mandatów.

§ 3. W protokole podaje się również przebieg losowania, o którym mowa

w art. 443 § 2 oraz w art. 444 § 2.

25.02.2019

§ 4. Do protokołu załącza się zestawienia wyników głosowania w okręgach

wyborczych.

§ 5. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji

wyborczej obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 6. Pełnomocnikom wyborczym i członkom komisji przysługuje prawo

wniesienia do protokołu uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów. Przepis

art. 75 § 7 stosuje się odpowiednio.

Art. 446. Gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości wyniki głosowania i wyniki wyborów w okręgach wyborczych

poprzez wywieszenie w swojej siedzibie w miejscu łatwo dostępnym dla

wyborców jednego z egzemplarzy protokołu z wyborów do rady gminy wraz

z zestawieniami, o których mowa w art. 442.

Art. 447. § 1. Przewodniczący komisji wyborczej przekazuje niezwłocznie

komisarzowi wyborczemu, w zapieczętowanym pakiecie, jeden egzemplarz

protokołu z wyborów wraz z protokołami głosowania w obwodach głosowania, w

trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą.

§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza może określić zasady i tryb

wcześniejszego przekazywania danych z protokołu z wyborów za pośrednictwem

sieci elektronicznego przesyłania danych.

§ 3. Pozostałe dokumenty z wyborów oraz pieczęć przewodniczący komisji

wyborczej przekazuje w depozyt urzędnikowi wyborczemu.

Art. 448. § 1. Po otrzymaniu protokołów od gminnej komisji wyborczej

komisarz wyborczy dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników

głosowania i wyników wyborów w okręgach wyborczych.

§ 2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników, komisarz

wyborczy zarządza ponowne ustalenie tych wyników i zawiadamia o tym

niezwłocznie Państwową Komisję Wyborczą. Przepisy art. 441–447 stosuje się

odpowiednio.

Art. 449. Gminna komisja wyborcza wydaje radnym zaświadczenia

o wyborze. Wzór zaświadczenia określa Państwowa Komisja Wyborcza.

25.02.2019

Rozdział 11

Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad powiatów

Art. 450. Do wyborów do rad powiatów w zakresie nieuregulowanym stosuje

się odpowiednio przepisy rozdziału 10 dotyczące wyborów do rad w gminach

liczących powyżej 20 000 mieszkańców, chyba że przepisy niniejszego rozdziału

stanowią inaczej.

Art. 451. Wybory do rad powiatów, pod nadzorem Państwowej Komisji

Wyborczej i komisarzy wyborczych, przeprowadzają:

1) powiatowe komisje wyborcze;

2) obwodowe komisje wyborcze.

Art. 452. § 1. W razie zarządzenia wyborów do rad powiatów na ten sam

dzień, na który zarządzono wybory do rad gmin, głosowanie przeprowadzają

obwodowe komisje wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

powołane dla wyborów do rad gmin, na podstawie tych samych spisów wyborców.

§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, obwodowa komisja wyborcza ds.

ustalenia wyników głosowania w obwodzie sporządza oddzielnie protokoły

głosowania w obwodach dla wyborów do rady gminy i dla wyborów do rady

powiatu, przekazując je odpowiednio gminnej i powiatowej komisji wyborczej.

Art. 453. W każdym okręgu wyborczym wybiera się od 3 do 10 radnych.

Art. 454. [§ 1. W celu przeprowadzenia wyborów powiat dzieli się na okręgi

wyborcze.]

<§ 1. W celu przeprowadzenia wyborów komisarz wyborczy dzieli Nowe brzmienie

§ 1 w art. 454

powiat na okręgi wyborcze.> wejdzie w życie z

§ 2. Okręgiem wyborczym jest jedna gmina. dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

§ 3. W celu tworzenia okręgów możliwe jest łączenie gmin tylko poz. 130).

w przypadku, gdy liczba radnych przypadająca na którąkolwiek z gmin,

wynikająca z normy przedstawicielstwa dla okręgów, wynosiłaby mniej niż 3.

§ 4. Podział gminy na dwa lub więcej okręgów jest dopuszczalny jedynie

w przypadku, gdyby liczba radnych przypadających na tę gminę, wynikająca

z normy przedstawicielstwa dla okręgów, wynosiła więcej niż 10.

25.02.2019

[§ 5. Utworzenie na obszarze gminy dwóch lub więcej okręgów wyborczych

wymaga porozumienia z radą tej gminy; należy przy tym uwzględnić podział danej

gminy na okręgi wyborcze dla wyborów do rad gmin.]

<§ 5. W przypadku utworzenia na obszarze gminy dwóch lub więcej Nowe brzmienie

§ 5 i 6 w art. 454

okręgów wyborczych komisarz wyborczy może zasięgnąć opinii rady tej wejdzie w życie z

gminy. Przy tworzeniu okręgów, o których mowa w zdaniu pierwszym, należy dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

uwzględnić podział danej gminy na okręgi wyborcze dla wyborów do rad poz. 130).

gmin. Komisarz wyborczy nie jest związany opinią rady gminy. Niewyrażenie

opinii, o której mowa w zdaniu pierwszym, w ciągu 5 dni od dnia otrzymania

wniosku komisarza wyborczego, uważane jest za wyrażenie opinii

pozytywnej.>

[§ 6. Łączenie dwóch lub więcej gmin w celu utworzenia okręgu wyborczego

wymaga zasięgnięcia opinii rad tych gmin.]

<§ 6. W przypadku łączenia dwóch lub więcej gmin w celu utworzenia

okręgu wyborczego komisarz wyborczy może zasięgnąć opinii rad tych gmin.

Przepisy § 5 zdanie trzecie i czwarte stosuje się odpowiednio.>

§ 7. W miastach przy tworzeniu okręgów wyborczych uwzględnia się

utworzone jednostki pomocnicze.

[Art. 455. Uchwałę rady powiatu w sprawie okręgów wyborczych ogłasza się

w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości

w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzemplarzu uchwały przesyła się

niezwłocznie każdej radzie gminy położonej na obszarze powiatu oraz wojewodzie

i komisarzowi wyborczemu.]

art. 455 oraz art.

wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do 456 wejdzie w

życie z dn.

publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym 1.01.2019 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

egzemplarzu postanowienia przesyła się niezwłocznie każdej radzie gminy 130 i 1349).

położonej na obszarze powiatu, radzie powiatu oraz wojewodzie i Państwowej

Komisji Wyborczej.>

[Art. 456. § 1. Na ustalenia rady powiatu w sprawach okręgów wyborczych

zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w liczbie co najmniej 15,

przysługuje prawo wniesienia skargi do komisarza wyborczego w terminie 5 dni od

25.02.2019

daty ich otrzymania. Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni

i wydaje orzeczenie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz radzie

powiatu.

§ 2. Od orzeczenia komisarza wyborczego przysługuje odwołanie do

Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 5 dni od daty jego doręczenia. Od

orzeczenia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.]

okręgów wyborczych zainteresowanej radzie powiatu, radzie gminy, a także

wyborcom w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do

Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 3 dni od daty podania do

publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 455. Państwowa

Komisja Wyborcza rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni i wydaje

postanowienie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz

komisarzowi wyborczemu.

§ 2. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje

prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie

3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny

Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym

w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia.

Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek

prawny. Przepis art. 420 § 3 stosuje się.>

Art. 457. § 1. Liczba kandydatów na liście nie może być mniejsza niż 3

i większa niż liczba radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym,

powiększona o dwóch kandydatów.

§ 2. W przypadku zgłoszenia listy zawierającej 3 kandydatów:

1) liczba kandydatów – kobiet,

2) liczba kandydatów – mężczyzn

– nie może być mniejsza niż 1.

§ 3. Każda zgłoszona lista kandydatów powinna być poparta podpisami co

najmniej 200 wyborców.

Art. 458. W razie zarządzenia wyborów do rad powiatów na ten sam dzień,

na który zarządzono wybory do rad gmin, komitety wyborcze zgłaszające listy

25.02.2019

kandydatów w wyborach do rad powiatów mogą zgłaszać również listy

kandydatów na radnych do rad gmin.

Art. 458a. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez właściwą

terytorialną komisję wyborczą list kandydatów zarządza wydrukowanie, odrębnie

dla każdego okręgu wyborczego kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie

obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Wykonanie kart do

głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym komisjom wyborczym ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewnia właściwy urzędnik wyborczy.

Rozdział 12

Przepisy szczególne dotyczące wyborów do sejmików województw

Art. 459. § 1. Do wyborów do sejmików województw w zakresie

nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 10 dotyczące

wyborów do rad w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców, chyba że

przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej.

§ 2. Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o powiecie rozumie

się przez to również miasta na prawach powiatu.

§ 3. Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o powiatowej

komisji wyborczej rozumie się przez to również miejską komisję wyborczą

w mieście na prawach powiatu.

Art. 460. Wybory do sejmików województw, pod nadzorem Państwowej

Komisji Wyborczej i komisarzy wyborczych, przeprowadzają:

1) wojewódzkie komisje wyborcze;

2) powiatowe komisje wyborcze;

3) obwodowe komisje wyborcze.

Art. 461. § 1. W razie zarządzenia wyborów do sejmików województw na ten

sam dzień, na który zarządzono wybory do rad powiatów:

1) głosowanie przeprowadzają obwodowe komisje wyborcze ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie powołane dla wyborów do rad

powiatów, na podstawie tych samych spisów wyborców;

25.02.2019

2) powiatowe komisje wyborcze powołane dla wyborów do rad powiatów

sporządzają protokoły zbiorczych wyników głosowania w powiecie dla

wyborów do sejmiku województwa.

§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, sporządzane są odrębne protokoły

głosowania w obwodzie dla wyborów do sejmików województw i dla wyborów do

rad powiatów.

§ 3. Miejskie komisje wyborcze w miastach na prawach powiatu sporządzają

protokoły zbiorczych wyników głosowania w mieście dla wyborów do sejmiku

województwa.

§ 4. Przepisy § 1–3 stosuje się odpowiednio w razie zarządzenia na ten sam

dzień wyborów do sejmików województw, rad powiatów i rad gmin.

Art. 462. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów obszar województwa dzieli

się na okręgi wyborcze.

§ 2. Okręgiem wyborczym jest jeden powiat lub jego część.

§ 3. Łączenie powiatów w celu utworzenia okręgu wyborczego jest

dopuszczalne jedynie w przypadku, gdyby liczba radnych wybieranych w danym

powiecie do sejmiku województwa była mniejsza niż 5.

§ 4. Łączenie powiatów nie może naruszać więzi społecznych łączących

wyborców należących do mniejszości narodowych lub etnicznych,

zamieszkujących na terytorium łączonych powiatów.

§ 5. Podział powiatu na dwa lub więcej okręgów jest dopuszczalny jedynie

w przypadku, gdyby liczba radnych przypadająca na ten powiat, wynikająca

z normy przedstawicielstwa dla okręgów, wynosiła więcej niż 15.

[§ 6. Utworzenie na obszarze powiatu dwóch lub więcej okręgów wyborczych

wymaga porozumienia z radą tego powiatu; należy przy tym uwzględnić podział

danego powiatu na okręgi wyborcze dla wyborów do rad powiatów.]

<§ 6. W przypadku utworzenia na obszarze powiatu dwóch lub więcej Nowe brzmienie

§ 6 i 7 w art. 462

okręgów wyborczych komisarz wyborczy wykonujący czynności wejdzie w życie z

o charakterze ogólnowojewódzkim może zasięgnąć opinii rady tego powiatu. dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

Przy tworzeniu okręgów, o których mowa w zdaniu pierwszym, należy poz. 130).

uwzględnić podział danego powiatu na okręgi wyborcze dla wyborów do rad

powiatów. Komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze ogólno-

wojewódzkim nie jest związany opinią rady powiatu. Niewyrażenie opinii,

25.02.2019

o której mowa w zdaniu pierwszym, w ciągu 5 dni od dnia otrzymania

wniosku komisarza wyborczego wykonującego czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim, uważane jest za wyrażenie opinii pozytywnej.>

[§ 7. Łączenie dwóch lub więcej powiatów w celu utworzenia okręgu

wyborczego wymaga zasięgnięcia opinii rad tych powiatów.]

<§ 7. W przypadku łączenia dwóch lub więcej powiatów w celu

utworzenia okręgu wyborczego komisarz wyborczy wykonujący czynności

o charakterze ogólnowojewódzkim może zasięgnąć opinii rad tych powiatów.

Przepisy § 6 zdanie trzecie i czwarte stosuje się odpowiednio.>

Art. 463. [§ 1. Podział na okręgi wyborcze, ich numery, granice oraz liczbę

radnych wybieranych w okręgu wyborczym ustala, na wniosek marszałka, sejmik

województwa według jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez

podzielenie liczby mieszkańców województwa przez liczbę radnych wybieranych do

danej rady, z uwzględnieniem art. 462 i następujących zasad:

1) w okręgu wyborczym wybiera się od 5 do 15 radnych;

2) w żadnym z powiatów stanowiących jeden okręg wyborczy nie mogą być

wybierani radni w liczbie równej lub większej niż 3/5 ogólnej liczby danej

rady.]

<§ 1. Podział na okręgi wyborcze, ich numery, granice oraz liczbę Nowe brzmienie

§ 1 w art. 463

radnych wybieranych w okręgu wyborczym ustala, w drodze postanowienia. wejdzie w życie z

komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim dn. 1.01.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

według jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie poz. 130).

liczby mieszkańców województwa przez liczbę radnych wybieranych do danej

rady, z uwzględnieniem art. 462 i następujących zasad:

1) w okręgu wyborczym wybiera się od 5 do 15 radnych;

2) w żadnym z powiatów stanowiących jeden okręg wyborczy nie mogą być

wybierani radni w liczbie równej lub większej niż 3/5 ogólnej liczby danej

rady.>

§ 2. Przepisy art. 455 i art. 456 stosuje się odpowiednio.

Art. 464. Każda zgłaszana lista kandydatów powinna być poparta podpisami

co najmniej 300 wyborców.

25.02.2019

Art. 465. W razie skreślenia nazwiska kandydata wskutek jego śmierci,

powodującego sytuację, o której mowa w art. 436 § 2, wojewódzka komisja

wyborcza informuje właściwego pełnomocnika o możliwości zgłoszenia nowego

kandydata najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów.

Art. 466. § 1. W razie zarządzenia wyborów do sejmików województw na ten

sam dzień, na który zarządzono wybory do rad powiatów, komitety wyborcze

zgłaszające kandydatów w wyborach do sejmiku województwa mogą zgłaszać

również kandydatów na radnych do rad powiatów.

§ 2. Każdy komitet wyborczy może zgłosić w wyborach do danej rady

w okręgu wyborczym tylko jedną listę kandydatów.

Art. 467. W razie zarządzenia wyborów do sejmików województw na ten sam

dzień, na który zarządzono wybory do rad powiatów i rad gmin, przepisy

art. 461 stosuje się odpowiednio.

Art. 467a. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez właściwą

terytorialną komisję wyborczą list kandydatów zarządza wydrukowanie, odrębnie

dla każdego okręgu wyborczego, kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie

obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Wykonanie kart do

głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym komisjom wyborczym ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewnia właściwy urzędnik wyborczy.

Art. 468. § 1. Powiatowa komisja wyborcza, na podstawie otrzymanych od

obwodowych komisji wyborczych ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

protokołów głosowania w obwodach w wyborach do sejmików województw, ustala

wynik głosowania na poszczególne listy kandydatów i sporządza, w trzech

egzemplarzach, protokół wyniku głosowania na obszarze powiatu.

§ 2. W protokole wymienia się sumy liczb, o których mowa w art. 442 § 2.

Art. 469. Do czynności wojewódzkiej komisji wyborczej podejmowanych po

otrzymaniu protokołów, o których mowa w art. 468 § 2, przepisy dotyczące

gminnych komisji wyborczych w miastach na prawach powiatu stosuje się

odpowiednio.

25.02.2019

DZIAŁ VIII

Wybory wójta, burmistrza i prezydenta miasta

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 470. Do wyborów wójta w zakresie nieuregulowanym stosuje się

odpowiednio przepisy art. 390 § 8 i art. 390a oraz przepisy rozdziałów 6, 7

i 10 działu VII, chyba że przepisy niniejszego działu stanowią inaczej.

Art. 471. Wybory wójta są powszechne, równe, bezpośrednie oraz odbywają

się w głosowaniu tajnym.

Art. 472. § 1. Kandydat na wójta nie może jednocześnie kandydować na

wójta w innej gminie.

§ 2. Kandydat na wójta nie może jednocześnie kandydować do rady powiatu

i do sejmiku województwa. Kandydat na wójta może kandydować do rady gminy

tylko na obszarze gminy, w której kandyduje na wójta.

Art. 473. § 1. Za wybranego na wójta uważa się tego kandydata, który

w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów.

§ 2. Jeżeli żaden z kandydatów nie otrzymał określonej w § 1 liczby ważnie

oddanych głosów, czternastego dnia po pierwszym głosowaniu przeprowadza się

ponowne głosowanie.

§ 3. W ponownym głosowaniu wyboru dokonuje się spośród dwóch

kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu otrzymali największą liczbę ważnie

oddanych głosów. W przypadku gdy więcej niż dwóch kandydatów otrzyma liczbę

głosów uprawniającą do udziału w ponownym głosowaniu, o dopuszczeniu

kandydata do wyborów w ponownym głosowaniu rozstrzyga większa liczba

obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów otrzymał większą liczbę

głosów, a jeżeli liczba tych obwodów byłaby równa – rozstrzyga losowanie

przeprowadzone przez gminną komisję wyborczą. W losowaniu mają prawo

uczestniczenia wszyscy kandydaci lub pełnomocnicy wyborczy ich komitetów

wyborczych.

25.02.2019

§ 4. Jeżeli którykolwiek z dwóch kandydatów, o których mowa w § 3, wycofa

zgodę na kandydowanie, utraci prawo wyborcze albo umrze, w ponownym

głosowaniu bierze udział jeden kandydat.

§ 5. Za wybranego w ponownym głosowaniu uważa się tego kandydata, który

otrzymał większą liczbę ważnie oddanych głosów.

§ 6. W przypadku, o którym mowa w § 2, gminna komisja wyborcza

niezwłocznie informuje, w drodze uchwały, o konieczności i przyczynach

przeprowadzenia ponownego głosowania oraz podaje datę ponownego głosowania,

a także nazwiska i imiona kandydatów kandydujących w ponownym głosowaniu.

Jeden egzemplarz uchwały przekazuje się niezwłocznie komisarzowi wyborczemu.

§ 7. W przypadku gdy obaj kandydaci w ponownym głosowaniu otrzymają tę

samą liczbę głosów, za wybranego uważa się tego kandydata, który w większej

liczbie obwodów głosowania otrzymał więcej głosów niż drugi kandydat. Jeżeli

liczby obwodów, o których mowa w zdaniu poprzednim, byłyby równe, o wyborze

wójta rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez gminną komisję wyborczą.

W losowaniu mają prawo uczestniczenia obaj kandydaci lub pełnomocnicy

wyborczy ich komitetów wyborczych.

§ 8. Tryb przeprowadzania losowania, o którym mowa w § 3 i 7, określa

Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 474. § 1. Wybory wójtów zarządza Prezes Rady Ministrów, w drodze

rozporządzenia, łącznie z wyborami do rad gmin, w trybie określonym w art. 371.

§ 2. W razie konieczności przeprowadzenia wyborów wójta przed upływem

kadencji z przyczyn określonych w ustawach, Prezes Rady Ministrów zarządza,

w drodze rozporządzenia, wybory przedterminowe w trybie określonym w art. 372,

z zastrzeżeniem § 3.

§ 3. Jeżeli uchwała rady albo postanowienie komisarza wyborczego

o wygaśnięciu mandatu wójta zostały zaskarżone do sądu administracyjnego,

wybory przedterminowe wójta zarządza się i przeprowadza w ciągu 60 dni od dnia

uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę.

Art. 475. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza i komisarze wyborczy

organizują wybory wójtów i sprawują nadzór nad ich przebiegiem zgodnie

z przepisami prawa.

25.02.2019

§ 2. Wybory przeprowadzają komisje powołane do przeprowadzenia

wyborów do rad gmin.

§ 3. W przypadku wyborów przedterminowych, w których wybiera się tylko

wójta, powołuje się gminną komisję wyborczą i obwodowe komisje wyborcze.

Art. 476. § 1. Limity wydatków w przypadku komitetów wyborczych, które

zarejestrowały kandydata na wójta, ulegają powiększeniu o kwotę ustaloną na

zasadach określonych w § 4.

§ 2. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, którego zarówno

kandydat na wójta, jak też lista kandydatów na radnych zostały zarejestrowane,

sporządza łączne sprawozdanie finansowe o źródłach pozyskanych funduszy oraz

poniesionych wydatkach na cele wyborcze.

§ 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii

Państwowej Komisji Wyborczej określi, w drodze rozporządzenia, wzór łącznego

sprawozdania, o którym mowa w § 2, oraz szczegółowy zakres zawartych w nim

informacji, a także wykaz rodzajów dokumentów, jakie należy załączyć do

sprawozdania, tak aby umożliwiały weryfikację podanych w sprawozdaniu

informacji, mając na względzie zapewnienie pełnej informacji o przychodach

i wydatkach komitetu wyborczego oraz jej przejrzystości.

§ 4. Limit wydatków związanych z prowadzeniem kampanii wyborczej

kandydata na wójta w gminach liczących do 500 000 mieszkańców ustala się

mnożąc liczbę mieszkańców danej gminy przez kwotę 60 groszy, a w gminach

liczących powyżej 500 000 mieszkańców mnożąc pierwsze 500 000 mieszkańców

przez kwotę 60 groszy, a nadwyżkę ponad 500 000 mieszkańców – przez kwotę

30 groszy.

§ 5. Komisarz wyborczy w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia

o zarządzeniu wyborów podaje do publicznej wiadomości, w formie komunikatu

w dzienniku o zasięgu wojewódzkim, liczbę mieszkańców w poszczególnych

gminach według stanu na koniec roku poprzedzającego rok, w którym wybory są

przeprowadzane.

Art. 477. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw

Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do publicznej wiadomości, w formie

obwieszczenia, zbiorcze wyniki wyborów wójtów na obszarze kraju.

25.02.2019

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w przypadku ponownego głosowania

w wyborach wójtów, o którym mowa w art. 473 § 2.

Rozdział 2

Zgłaszanie kandydatów na wójta

Art. 478. § 1. Prawo zgłaszania kandydatów na wójta przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej,

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu,

3) komitetowi wyborczemu organizacji,

4) komitetowi wyborczemu wyborców

– z zastrzeżeniem § 2.

§ 2. Prawo zgłaszania kandydatów na wójta ma komitet wyborczy, który

zarejestrował listy kandydatów na radnych w co najmniej połowie okręgów

wyborczych w danej gminie. W każdym z tych okręgów liczba zarejestrowanych

przez ten komitet kandydatów na radnych nie może być mniejsza niż liczba radnych

wybieranych w tym okręgu.

§ 3. Kandydatów na wójta zgłasza się do gminnej komisji wyborczej

najpóźniej w 25 dniu przed dniem wyborów do godziny 2400.

§ 4. Jeżeli w wyborach przedterminowych wybiera się tylko wójta, przepisów

§ 2 nie stosuje się. W takim przypadku w celu zgłoszenia kandydata na wójta

komitet wyborczy musi uzyskać poparcie, ujętych w rejestrze wyborców, co

najmniej:

1) 150 wyborców – w gminie liczącej do 5000 mieszkańców;

2) 300 wyborców – w gminie liczącej do 10 000 mieszkańców;

3) 600 wyborców – w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców;

4) 1500 wyborców – w gminie liczącej do 50 000 mieszkańców;

5) 2000 wyborców – w gminie liczącej do 100 000 mieszkańców;

6) 3000 wyborców – w gminie liczącej powyżej 100 000 mieszkańców.

§ 5. Wykaz podpisów wyborców popierających zgłoszenie kandydata na

wójta musi zawierać na każdej stronie wykazu nazwę komitetu wyborczego

zgłaszającego kandydata, oraz adnotację:

25.02.2019

„Udzielam poparcia kandydatowi na wójta …… (nazwa jednostki

samorządu terytorialnego) …….. [imię (imiona) i nazwisko kandydata]

w wyborach zarządzonych na …… (dzień, miesiąc, rok).”.

Art. 479. § 1. W zgłoszeniu kandydata na wójta podaje się:

1) imię (imiona), nazwisko, wiek, wykształcenie i miejsce zamieszkania

zgłaszanego kandydata, wraz ze wskazaniem jego przynależności do partii

politycznej;

2) oznaczenie komitetu dokonującego zgłoszenia oraz imię (imiona), nazwisko

i adres działającego w jego imieniu pełnomocnika.

§ 2. Do zgłoszenia należy dołączyć:

1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz

o posiadaniu prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie

w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko

rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer

ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do

partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą

i własnoręcznym podpisem;

2) w przypadku kandydata urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r. –

oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października

2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa

państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów albo informację,

o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy;

2a) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej;

3) w przypadku wyborów przedterminowych – wykaz wyborców popierających

kandydata.

Art. 480. § 1. Po przyjęciu zgłoszenia kandydata na wójta skreślenia

kandydatów na radnych powodujące, że zgłoszenie nie spełnia warunku, o którym

mowa w art. 478 § 2, nie wywołuje skutków prawnych chyba, że rejestracja list

kandydatów na radnych komitetu wyborczego zgłaszającego kandydata na wójta

zostanie unieważniona z powodu rozwiązania tego komitetu wyborczego.

25.02.2019

§ 2. Jeżeli zgłoszenie spełnia warunki określone w kodeksie, gminna komisja

wyborcza niezwłocznie rejestruje kandydata na wójta, sporządzając protokół

rejestracji.

§ 3. Po jednym egzemplarzu protokołu rejestracji doręcza się osobie

zgłaszającej kandydata i komisarzowi wyborczemu.

Art. 481. Gminna komisja wyborcza zarządza wydrukowanie obwieszczenia

o zarejestrowanych kandydatach na wójta.

Art. 482. § 1. Jeżeli w terminie, o którym mowa w art. 478 § 3, nie zgłoszono

żadnego kandydata lub zgłoszono tylko jednego kandydata, gminna komisja

wyborcza niezwłocznie wzywa, przez rozplakatowanie obwieszczeń, do dokonania

dodatkowych zgłoszeń. W takim przypadku termin zgłaszania kandydatów ulega

przedłużeniu o 5 dni, licząc od dnia rozplakatowania obwieszczeń.

§ 2. Jeżeli mimo postępowania, o którym mowa w § 1, nie zostanie

zarejestrowany żaden kandydat, wyboru wójta dokonuje rada gminy bezwzględną

większością głosów ustawowego składu rady w głosowaniu tajnym.

§ 3. Jeżeli mimo postępowania, o którym mowa w § 1, zostanie

zarejestrowany tylko jeden kandydat, wybory przeprowadza się, z tym że tego

kandydata uważa się za wybranego, jeżeli w głosowaniu uzyskał więcej niż połowę

ważnie oddanych głosów.

§ 4. W przypadku gdy kandydat, o którym mowa w § 3, nie uzyskał więcej

niż połowy ważnie oddanych głosów, wyboru wójta dokonuje rada gminy

bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady w głosowaniu tajnym.

§ 5. Jeżeli w wyborach ma być przeprowadzone głosowanie tylko na jednego

kandydata, gminna komisja wyborcza stwierdza ten fakt w drodze uchwały,

podanej do publicznej wiadomości.

§ 6. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio w przypadku braku kandydatów.

§ 7. Wyboru wójta w trybie określonym w § 2 i 4 dokonuje się według

następujących zasad:

1) prawo zgłoszenia kandydata na wójta przysługuje grupie radnych stanowiącej

co najmniej 1/3 ustawowego składu rady;

2) zgłoszenie kandydata na wójta musi mieć formę pisemną;

3) radnemu przysługuje prawo poparcia w zgłoszeniu tylko jednego kandydata.

25.02.2019

§ 8. Do kandydata na wójta wybieranego w trybie, o którym mowa w § 2, 4

i 7, stosuje się art. 472 oraz odpowiednio art. 479.

§ 9. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 2 i 4, rada gminy nie dokona

wyboru wójta w terminie dwóch miesięcy od dnia wyborów Prezes Rady Ministrów

wyznacza, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej,

osobę pełniącą obowiązki wójta do końca kadencji.

Art. 483. § 1. Gminna komisja wyborcza skreśla z listy kandydatów

kandydata, który:

1) zmarł,

2) utracił prawo wybieralności,

3) złożył nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w art. 479 § 2 pkt 1,

4) kandyduje jednocześnie:

a) do rady gminy w gminie innej niż w której kandyduje na wójta,

b) do rady powiatu,

c) do sejmiku województwa,

d) na wójta w innej gminie,

5) złożył oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na kandydowanie

– i zawiadamia o tym niezwłocznie pełnomocnika wyborczego.

Informację o skreśleniu gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do

publicznej wiadomości.

§ 2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata nastąpiło wskutek śmierci

kandydata, komisja informuje właściwego pełnomocnika wyborczego

o możliwości zgłoszenia nowego kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się

najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów.

Rozdział 3

Karty do głosowania

Art. 484. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez gminną komisję

wyborczą kandydatów zarządza wydrukowanie kart do głosowania i zapewnia ich

przekazanie obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą.

Wykonanie kart do głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym komisjom

25.02.2019

wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewniają właściwi

urzędnicy wyborczy.

Art. 485. Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności alfabetycznej

nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na wójta, wraz ze skrótami nazw

komitetów wyborczych i symbolami graficznymi komitetów wyborczych.

Rozdział 4

Sposób głosowania, warunki ważności głosu i ustalanie wyników wyborów

Art. 486. § 1. Wyborca głosuje, stawiając znak „x” w kratce z lewej strony

obok nazwiska jednego z kandydatów.

§ 2. Jeżeli znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch

lub więcej kandydatów albo nie postawiono tego znaku obok nazwiska żadnego

kandydata, głos uznaje się za nieważny.

Art. 487. § 1. W przypadku głosowania na jednego kandydata wyborca

głosuje na kandydata, stawiając znak „x” w kratce oznaczonej słowem „TAK”

z lewej strony obok nazwiska kandydata.

§ 2. Postawienie znaku „x” w kratce oznaczonej słowem „NIE” z lewej strony

obok nazwiska kandydata oznacza, że jest to głos ważny oddany przeciwko

wyborowi kandydata na wójta.

Art. 488. § 1. Na podstawie protokołów otrzymanych od obwodowych

komisji wyborczych ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie gminna

komisja wyborcza ustala wyniki głosowania na poszczególnych kandydatów

i wyniki wyborów wójta w danej gminie.

§ 2. Gminna komisja wyborcza sporządza protokół wyników głosowania

i wyników wyborów.

§ 3. W protokole wymienia się liczby:

1) osób uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym:

a) kart nieważnych,

b) kart ważnych;

25.02.2019

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnie oddanych na każdego kandydata.

Art. 489. § 1. W protokole, o którym mowa w art. 488, wymienia się ponadto

imię (imiona) i nazwisko wybranego wójta. W protokole podaje się także przebieg

losowania, o którym mowa w art. 473 § 3 i 7.

§ 2. W przypadku wyborów, o których mowa w art. 482 § 3, gminna komisja

wyborcza stwierdza, czy kandydat otrzymał wymaganą dla wyboru liczbę ważnie

oddanych głosów.

§ 3. W przypadku ustalenia przez gminną komisję wyborczą, że żaden

z kandydatów nie otrzymał wymaganej większości głosów, w protokole stwierdza

się ten fakt i wskazuje się dwóch kandydatów, którzy otrzymali kolejno największe

liczby ważnie oddanych głosów.

Art. 490. Gminna komisja wyborcza wydaje wybranemu wójtowi

zaświadczenie o wyborze na wójta. Wzór zaświadczenia określa Państwowa

Komisja Wyborcza.

Rozdział 5

Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych

i telewizyjnych

Art. 491. § 1. Komitet wyborczy, który zarejestrował kandydata na wójta, ma

prawo do nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach

regionalnych publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych.

§ 2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych w programach

regionalnych wynosi 2 godziny w każdym programie Telewizji Polskiej

i 4 godziny w każdym programie Polskiego Radia.

§ 3. Podział czasu antenowego pomiędzy uprawnione komitety wyborcze jest

dokonywany proporcjonalnie do liczby zarejestrowanych kandydatów na wójtów

na obszarze objętym regionalnym programem, na podstawie informacji gminnych

komisji wyborczych właściwych dla tego obszaru.

§ 4. Czas audycji wyborczych komitetów wyborczych, o których mowa

w § 1, może być łączony w tym samym programie regionalnym, na wniosek

pełnomocnika wyborczego, z czasem audycji wyborczych przysługującym temu

samemu komitetowi z tytułu udziału w wyborach do organów stanowiących

25.02.2019

jednostek samorządu terytorialnego. Wniosek w sprawie połączenia czasu audycji

wyborczych składa się najpóźniej w 20 dniu przed dniem wyborów dyrektorowi

oddziału Telewizji Polskiej lub prezesowi zarządu spółki Polskiego Radia,

właściwym dla programu regionalnego, w którym łączne audycje wyborcze mają

być rozpowszechniane.

§ 5. W wyborach przedterminowych łączny czas rozpowszechniania audycji

wyborczych w programach regionalnych wynosi 30 minut w każdym programie

Telewizji Polskiej i 60 minut w każdym programie Polskiego Radia.

§ 6. Czas, o którym mowa w § 5, w każdym programie regionalnym dzieli się

równo między wszystkie uprawnione komitety wyborcze.

Art. 491a. Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego, o którym

mowa w art. 491 § 3 i 6, komitetom wyborczym przysługuje skarga do komisarza

wyborczego właściwego ze względu na siedzibę oddziału Telewizji Polskiej lub

Polskiego Radia. Skargę wnosi się w ciągu 48 godzin od dokonania ustalenia.

Komisarz wyborczy rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od

postanowienia komisarza wyborczego nie przysługuje środek prawny.

Rozdział 6

Wygaśnięcie mandatu wójta

Art. 492. § 1. Wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek:

1) odmowy złożenia ślubowania;

2) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia

o swoim stanie majątkowym;

3) pisemnego zrzeczenia się mandatu;

4) utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów;

5) naruszenia ustawowych zakazów łączenia funkcji wójta z wykonywaniem

funkcji lub prowadzenia działalności gospodarczej, określonych w odrębnych

przepisach;

5a) wyboru na posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego;

6) orzeczenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej

egzystencji w trybie określonym w przepisach o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na okres co najmniej do końca

kadencji;

25.02.2019

7) śmierci;

8) odwołania w drodze referendum;

9) odwołania wójta w trybie art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 i 2232 oraz z 2018 r. poz.

130);

10) zmian w podziale terytorialnym, o których mowa w art. 390 § 1 pkt 3.

§ 2. Wygaśnięcie mandatu wójta z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1, 2

i 5 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 27 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym, stwierdza rada gminy, w drodze uchwały, w terminie

miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Przed podjęciem

uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić wójtowi złożenie wyjaśnień.

§ 2a. Wygaśnięcie mandatu wójta z dniem wystąpienia przyczyny, o której

mowa w § 1 pkt 3 i 5 – w zakresie powodów wskazanych w art. 27 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, oraz pkt 5a–7, stwierdza komisarz

wyborczy, w drodze postanowienia, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia

przyczyny wygaśnięcia mandatu. Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się

w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości

w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepisów art. 247 § 3, art. 279 § 3 oraz

art. 364 § 2 nie stosuje się.

§ 3. Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu wójta doręcza się niezwłocznie

zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu.

§ 3a. Postanowienie komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta

doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz

przewodniczącemu rady gminy.

§ 4. Jeżeli wójt przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził

działalność gospodarczą, o których mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do

zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej

w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania.

§ 5. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia

działalności gospodarczej przez wójta w terminie, o którym mowa w § 4, rada

gminy stwierdza wygaśnięcie mandatu wójta, w drodze uchwały, w terminie

miesiąca od upływu tego terminu.

25.02.2019

Art. 492a. § 1. Sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz

przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których mowa

w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się. W odpisie

umieszcza się datę uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2. O wygaśnięciu mandatu wójta z przyczyny, o której mowa

w art. 492 § 1 pkt 4, informuje komisarz wyborczy, w drodze obwieszczenia,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu, o którym mowa w § 1. Informację

komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz

podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 493. § 1. Od uchwały rady gminy albo postanowienia komisarza

wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta z przyczyn, o których mowa

w art. 492 § 1 pkt 1–3 oraz pkt 5 i 6, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu

administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo

postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził

wygaśnięcie mandatu.

§ 2. Sąd administracyjny rozpatruje skargę, o której mowa w § 1, w terminie

14 dni od dnia jej wniesienia. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 14 dni.

§ 3. Wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem uprawomocnienia się

wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1.

DZIAŁ IX

Przepisy karne

Art. 494. § 1. Kto, w związku z wyborami, prowadzi agitację wyborczą:

1) na terenie urzędów administracji rządowej lub administracji samorządu

terytorialnego bądź sądów,

2) na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne

funkcjonowanie,

3) na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych

podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub oddziałów obrony cywilnej

bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw

wewnętrznych,

4) w lokalu wyborczym lub na terenie budynku, w którym lokal się znajduje

– podlega karze grzywny.

25.02.2019

§ 2. Tej samej karze podlega, kto prowadzi agitację wyborczą na terenie szkół

wobec uczniów.

Art. 495. § 1. Kto, w związku z wyborami:

1) umieszcza plakaty i hasła wyborcze na ścianach budynków, przystankach

komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach,

latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych bez

zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządzenia,

2) przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszeniowych w celu prowadzenia

kampanii wyborczej narusza obowiązujące przepisy porządkowe,

3) umieszcza plakaty i hasła wyborcze w taki sposób, że nie można ich usunąć

bez powodowania szkód,

4) (utracił moc)2)

5) (utracił moc)2)

– podlega karze grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega:

1) pełnomocnik wyborczy, który w terminie 30 dni po dniu wyborów nie usunie

plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych ustawionych

w celu prowadzenia kampanii, z zastrzeżeniem art. 110 § 6a;

2) osoba będąca redaktorem w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. –

Prawo prasowe, która dopuszcza do niewykonania obowiązku umieszczenia

w informacjach, komunikatach, apelach i hasłach wyborczych, ogłaszanych

w prasie drukowanej na koszt komitetów wyborczych wskazania przez kogo

są opłacane i od kogo pochodzą.

Art. 496. Kto, w związku z wyborami, nie umieszcza w materiałach

wyborczych wyraźnego oznaczenia komitetu wyborczego od którego pochodzą

– podlega karze grzywny.

Art. 497. § 1. Kto, w związku z wyborami, zbiera podpisy osób

popierających zgłoszenie listy kandydatów lub kandydata, stosując jakąkolwiek

formę nacisków zmierzających do uzyskania podpisów

– podlega grzywnie od 1000 do 10 000 złotych.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto zbiera podpisy osób popierających

zgłoszenie listy kandydatów lub kandydata na terenie jednostek wojskowych lub

25.02.2019

innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo

oddziałów obrony cywilnej lub skoszarowanych jednostek podległych ministrowi

właściwemu do spraw wewnętrznych.

§ 3. Kto udziela lub przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą w zamian za

zbieranie lub złożenie podpisu pod zgłoszeniem listy kandydatów lub kandydata

– podlega grzywnie od 10 000 do 50 000 zł.

Art. 497a. Kto w dniu wyborów wynosi kartę do głosowania poza lokal

wyborczy lub taką kartę poza lokalem wyborczym przyjmuje lub posiada, nie będąc

do tego uprawnionym, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub

pozbawienia wolności do lat 2.

Art. 498. Kto, w związku z wyborami, w okresie od zakończenia kampanii

wyborczej aż do zakończenia głosowania prowadzi agitację wyborczą

– podlega karze grzywny.

Art. 499. (uchylony)

Art. 500. Kto, w związku z wyborami w okresie od zakończenia kampanii

wyborczej aż do zakończenia głosowania, podaje do publicznej wiadomości wyniki

przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych

zachowań wyborczych lub przewidywanych wyników wyborów, lub wyniki

sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu głosowania

– podlega grzywnie od 500 000 do 1 000 000 złotych.

Art. 501. Kto, w związku z wyborami, prowadząc agitację wyborczą na rzecz

komitetów wyborczych lub kandydata albo kandydatów organizuje loterie fantowe

lub innego rodzaju gry losowe albo konkursy, w których wygranymi są nagrody

pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej niż wartość przedmiotów

zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych

– podlega grzywnie od 5000 do 50 000 złotych.

Art. 502. Kto, w związku z wyborami, podaje lub dostarcza, w ramach

prowadzonej agitacji wyborczej, napoje alkoholowe nieodpłatnie lub po cenach

sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen nabycia lub kosztów

wytworzenia

– podlega grzywnie od 5000 do 50 000 złotych.

25.02.2019

Art. 503. Kto, w związku z wyborami, udziela korzyści majątkowej jednego

komitetu innemu komitetowi wyborczemu

– podlega karze grzywny od 1000 do 10 000 zł.

Art. 504. Kto, w związku z wyborami organizuje zbiórki publiczne na cele

kampanii wyborczej

– podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.

Art. 504a. (uchylony)

Art. 505. § 1. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który

w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku gromadzenia środków

finansowych na rachunku bankowym

– podlega karze grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto nie wprowadza zastrzeżenia do umowy

rachunku bankowego zawartej przez niego w imieniu komitetu wyborczego

o wymaganym ustawą sposobie dokonywania wpłat na rzecz komitetu wyborczego

oraz dopuszczalnym źródle pozyskiwania środków finansowych przez komitet

wyborczy, a także o dopuszczalnym terminie dokonywania wpłat.

Art. 505a. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku

z wyborami nie dopełnia obowiązku prowadzenia, umieszczania na stronie

internetowej lub uaktualniania rejestru zaciągniętych kredytów lub rejestru wpłat

osób fizycznych

– podlega karze grzywny.

Art. 506. Kto, w związku z wyborami:

1) pozyskuje korzyści majątkowe na rzecz komitetu wyborczego lub wydatkuje

środki finansowe komitetu wyborczego na cele inne niż związane

z wyborami,

2) pozyskuje korzyści majątkowe na rzecz komitetu wyborczego lub wydatkuje

środki finansowe komitetu wyborczego przed dniem, od którego zezwala na

to ustawa,

3) pozyskuje korzyści majątkowe na rzecz komitetu wyborczego po dniu

wyborów,

4) wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego po dniu złożenia

sprawozdania finansowego,

25.02.2019

5) wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego z naruszeniem limitów

wydatków określonych dla komitetów wyborczych,

6) udziela komitetowi wyborczemu organizacji albo komitetowi wyborczemu

wyborców lub przyjmuje w imieniu tych komitetów korzyść majątkową

pochodzącą z innego źródła niż od obywatela polskiego mającego miejsce

stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

7) udziela komitetowi wyborczemu partii politycznej albo koalicyjnemu

komitetowi wyborczemu lub przyjmuje w imieniu tych komitetów korzyść

majątkową z innego źródła niż z funduszu wyborczego partii politycznej

tworzącej komitet wyborczy partii politycznej lub z funduszów wyborczych

partii politycznych tworzących koalicyjny komitet wyborczy,

8) nie będąc obywatelem polskim mającym miejsce stałego zamieszkania na

terenie Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje czynności skutkującej

zmniejszeniem wartości zobowiązań komitetu wyborczego

– podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.

Art. 507. Kto, w związku z wyborami, udziela komitetowi wyborczemu lub

przyjmuje w jego imieniu korzyść majątkową o charakterze niepieniężnym inną niż

nieodpłatne usługi polegające na rozpowszechnianiu plakatów i ulotek wyborczych

przez osoby fizyczne, pomocy w pracach biurowych udzielanej przez osoby

fizyczne, wykorzystanie przedmiotów i urządzeń, w tym pojazdów

mechanicznych, udostępnianych nieodpłatnie przez osoby fizyczne, nieodpłatne

udostępnianie miejsc do ekspozycji materiałów wyborczych przez osoby fizyczne

nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie reklamy

– podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.

Art. 508. § 1. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który

w związku z wyborami nie dopełnia w terminie obowiązku przekazania przez

komitet wyborczy na rzecz organizacji pożytku publicznego osiągniętej przez

komitet wyborczy nadwyżki pozyskanych środków finansowych nad poniesionymi

wydatkami

– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności

do lat 2.

25.02.2019

§ 2. Tej samej karze podlega, kto nie dopuszcza do wykonania lub utrudnia

dopełnienie obowiązku przekazania przez komitet wyborczy na rzecz organizacji

pożytku publicznego nadwyżki pozyskanych środków finansowych nad

poniesionymi wydatkami, o którym mowa w § 1.

§ 3. Jeżeli osoba, o której mowa w § 2, działa nieumyślnie

– podlega grzywnie.

Art. 509. § 1. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który

w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku sporządzenia i przedłożenia

w terminie komisarzowi wyborczemu albo Państwowej Komisji Wyborczej

sprawozdania finansowego o źródłach pozyskania funduszy oraz poniesionych

wydatkach na cele wyborcze albo podaje w tym sprawozdaniu nieprawdziwe dane

– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności

do lat 2.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto nie dopuszcza do wykonania lub utrudnia

dopełnienie obowiązku sporządzenia i przedłożenia komisarzowi wyborczemu

albo Państwowej Komisji Wyborczej sprawozdania finansowego, o którym mowa

w § 1.

§ 3. Jeżeli osoba, o której mowa w § 2, działa nieumyślnie

– podlega grzywnie.

Art. 510. § 1. Kto, w związku z wyborami, nie dopuszcza do wykonywania

lub utrudnia dopełnienie przez biegłego rewidenta obowiązku sporządzenia

sprawozdania zawierającego opinię biegłego rewidenta dotyczącego sprawozdania

finansowego

– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności

do lat 2.

§ 2. Jeżeli osoba, o której mowa w § 1, działa nieumyślnie

– podlega grzywnie.

Art. 511. Kto pobiera od udzielającego pełnomocnictwa do głosowania opłatę

za głosowanie w jego imieniu

– podlega karze grzywny.

Art. 512. Kto udziela pełnomocnictwa do głosowania w zamian za

jakąkolwiek korzyść majątkową lub osobistą

25.02.2019

– podlega karze aresztu albo grzywny.

Art. 513. Wyborca, który więcej niż jeden raz uczestniczył w głosowaniu

w tych samych wyborach

– podlega karze grzywny.

Art. 513a. § 1. Kto bez uprawnienia otwiera pakiet wyborczy lub zaklejoną

kopertę zwrotną

– podlega karze grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto bez uprawnienia niszczy pakiet wyborczy

lub zaklejoną kopertę zwrotną.

Art. 513b. § 1. Kto bez uprawnienia otwiera opakowanie zbiorcze, o którym

mowa w art. 79, lub kopertę z dokumentami, o których mowa w art. 78, lub

przetrzymuje tę kopertę w jakimkolwiek miejscu poza siedzibą obwodowej komisji

wyborczej lub siedzibą właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia

– podlega karze grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto udostępnia dokumenty z głosowania albo

opakowanie zbiorcze, o których mowa w art. 79, nieuprawnionym podmiotom lub

w celach innych niż określone w art. 79 § 3 i 4.

Art. 513c. Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem przeszkadza

osobom uprawnionym na mocy przepisów kodeksu w ich czynnościach

polegających na monitorowaniu lub dokumentowaniu procedur wyborczych

– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności

do lat 2.

Art. 514. Kto dokonuje wydatków na kampanię wyborczą prowadzoną

w formach i na zasadach właściwych dla reklamy w wysokości przekraczającej

limit określony w art. 136

– podlega grzywnie.

Art. 515. § 1. W przypadku skazania za wykroczenie określone

w art. 495 § 1 sąd orzeka przepadek przedmiotów, które służyły lub były

przeznaczone do popełnienia wykroczenia, lub nawiązkę w wysokości do

1500 złotych.

25.02.2019

§ 2. W przypadku skazania za przestępstwa określone w art. 501, art. 504,

art. 506 oraz art. 508 § 1 lub wykroczenia sąd orzeka przepadek przedmiotów

stanowiących przedmiot przestępstwa lub wykroczenia.

§ 3. Przepadek przedmiotów, o którym mowa w § 1 i 2, orzeka się, chociażby

przedmioty te nie były własnością sprawcy.

§ 4. Jeżeli orzeczenie przepadku przedmiotów, o których mowa w § 2, nie jest

możliwe, sąd orzeka obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej stanowiącej ich

równowartość.

Art. 516. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 494–496,

art. 498, art. 503, art. 505, art. 505a i art. 511–513b, stosuje się przepisy

o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

DZIAŁ X

Przepis końcowy

Art. 517. Ustawa wchodzi w życie w terminie określonym w ustawie –

Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy.7)

Ustawa weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2011 r. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia

2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. poz. 113), która weszła

w życie z dniem 1 sierpnia 2011 r.

25.02.2019

Załączniki

Załącznik nr 1

WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH DO SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

OKRĘG WYBORCZY NR 1 – część województwa dolnośląskiego obejmująca

obszary powiatów:

bolesławiecki, głogowski, jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, legnicki,

lubański, lubiński, lwówecki, polkowicki, zgorzelecki, złotoryjski

oraz miast na prawach powiatu:

Jelenia Góra, Legnica.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: LEGNICA.

OKRĘG WYBORCZY NR 2 – część województwa dolnośląskiego obejmująca

obszary powiatów:

dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski, ząbkowicki

oraz miasta na prawach powiatu:

Wałbrzych.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WAŁBRZYCH.

OKRĘG WYBORCZY NR 3 – część województwa dolnośląskiego obejmująca

obszary powiatów:

górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski,

wrocławski

oraz miasta na prawach powiatu:

Wrocław.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 14.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WROCŁAW.

OKRĘG WYBORCZY NR 4 – część województwa kujawsko-pomorskiego

obejmująca obszary powiatów:

bydgoski, inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, świecki, tucholski,

żniński

oraz miasta na prawach powiatu:

Bydgoszcz.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

25.02.2019

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BYDGOSZCZ.

OKRĘG WYBORCZY NR 5 – część województwa kujawsko-pomorskiego

obejmująca obszary powiatów:

aleksandrowski, brodnicki, chełmiński, golubsko-dobrzyński, grudziądzki,

lipnowski, radziejowski, rypiński, toruński, wąbrzeski, włocławski

oraz miast na prawach powiatu:

Grudziądz, Toruń, Włocławek.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 13.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: TORUŃ.

OKRĘG WYBORCZY NR 6 – część województwa lubelskiego obejmująca

obszary powiatów:

janowski, kraśnicki, lubartowski, lubelski, łęczyński, łukowski, opolski, puławski,

rycki, świdnicki

oraz miasta na prawach powiatu:

Lublin.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 15.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: LUBLIN.

OKRĘG WYBORCZY NR 7 – część województwa lubelskiego obejmująca

obszary powiatów:

bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, krasnostawski, parczewski,

radzyński, tomaszowski, włodawski, zamojski

oraz miast na prawach powiatu:

Biała Podlaska, Chełm, Zamość.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: CHEŁM.

OKRĘG WYBORCZY NR 8 – województwo lubuskie

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: ZIELONA GÓRA.

OKRĘG WYBORCZY NR 9 – część województwa łódzkiego obejmująca

obszary powiatów:

brzeziński, łódzki wschodni

oraz miasta na prawach powiatu:

Łódź.

25.02.2019

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: ŁÓDŹ.

OKRĘG WYBORCZY NR 10 – część województwa łódzkiego obejmująca

obszary powiatów:

bełchatowski, opoczyński, piotrkowski, radomszczański, rawski, skierniewicki,

tomaszowski

oraz miast na prawach powiatu:

Piotrków Trybunalski, Skierniewice.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: PIOTRKÓW TRYBUNALSKI.

OKRĘG WYBORCZY NR 11 – część województwa łódzkiego obejmująca

obszary powiatów:

kutnowski, łaski, łęczycki, łowicki, pabianicki, pajęczański, poddębicki, sieradzki,

wieluński, wieruszowski, zduńskowolski, zgierski.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SIERADZ.

OKRĘG WYBORCZY NR 12 – część województwa małopolskiego obejmująca

obszary powiatów:

chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KRAKÓW.

OKRĘG WYBORCZY NR 13 – część województwa małopolskiego obejmująca

obszary powiatów:

krakowski, miechowski, olkuski

oraz miasta na prawach powiatu:

Kraków.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 14.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KRAKÓW.

OKRĘG WYBORCZY NR 14 – część województwa małopolskiego obejmująca

obszary powiatów:

gorlicki, limanowski, nowosądecki, nowotarski, tatrzański

oraz miasta na prawach powiatu:

Nowy Sącz.

25.02.2019

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: NOWY SĄCZ.

OKRĘG WYBORCZY NR 15 – część województwa małopolskiego obejmująca

obszary powiatów:

bocheński, brzeski, dąbrowski, proszowicki, tarnowski, wielicki

oraz miasta na prawach powiatu:

Tarnów.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: TARNÓW.

OKRĘG WYBORCZY NR 16 – część województwa mazowieckiego

obejmująca obszary powiatów:

ciechanowski, gostyniński, mławski, płocki, płoński, przasnyski, sierpecki,

sochaczewski, żuromiński, żyrardowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Płock.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: PŁOCK.

OKRĘG WYBORCZY NR 17 – część województwa mazowieckiego

obejmująca obszary powiatów:

białobrzeski, grójecki, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki,

zwoleński

oraz miasta na prawach powiatu:

Radom.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: RADOM.

OKRĘG WYBORCZY NR 18 – część województwa mazowieckiego

obejmująca obszary powiatów:

garwoliński, łosicki, makowski, miński, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, siedlecki,

sokołowski, węgrowski, wyszkowski

oraz miast na prawach powiatu:

Ostrołęka, Siedlce.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SIEDLCE.

25.02.2019

OKRĘG WYBORCZY NR 19 – część województwa mazowieckiego

obejmująca obszar miasta na prawach powiatu:

Warszawa.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 20.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WARSZAWA.

OKRĘG WYBORCZY NR 20 – część województwa mazowieckiego

obejmująca obszary powiatów:

grodziski, legionowski, nowodworski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski,

warszawski zachodni, wołomiński.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WARSZAWA.

OKRĘG WYBORCZY NR 21 – województwo opolskie

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: OPOLE.

OKRĘG WYBORCZY NR 22 – część województwa podkarpackiego

obejmująca obszary powiatów:

bieszczadzki, brzozowski, jarosławski, jasielski, krośnieński, leski, lubaczowski,

przemyski, przeworski, sanocki

oraz miast na prawach powiatu:

Krosno, Przemyśl.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 11.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KROSNO.

OKRĘG WYBORCZY NR 23 – część województwa podkarpackiego

obejmująca obszary powiatów:

dębicki, kolbuszowski, leżajski, łańcucki, mielecki, niżański, ropczycko-

-sędziszowski, rzeszowski, stalowowolski, strzyżowski, tarnobrzeski

oraz miast na prawach powiatu:

Rzeszów, Tarnobrzeg.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 15.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: RZESZÓW.

OKRĘG WYBORCZY NR 24 – województwo podlaskie

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 14.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BIAŁYSTOK.

25.02.2019

OKRĘG WYBORCZY NR 25 – część województwa pomorskiego obejmująca

obszary powiatów:

gdański, kwidzyński, malborski, nowodworski, starogardzki, sztumski, tczewski

oraz miast na prawach powiatu:

Gdańsk, Sopot.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: GDAŃSK.

OKRĘG WYBORCZY NR 26 – część województwa pomorskiego obejmująca

obszary powiatów:

bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski, lęborski, pucki, słupski,

wejherowski

oraz miast na prawach powiatu:

Gdynia, Słupsk.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 14.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SŁUPSK.

OKRĘG WYBORCZY NR 27 – część województwa śląskiego obejmująca

obszary powiatów:

bielski, cieszyński, pszczyński, żywiecki

oraz miasta na prawach powiatu:

Bielsko-Biała.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BIELSKO-BIAŁA.

OKRĘG WYBORCZY NR 28 – część województwa śląskiego obejmująca

obszary powiatów:

częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Częstochowa.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 7.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: CZĘSTOCHOWA.

OKRĘG WYBORCZY NR 29 – część województwa śląskiego obejmująca

obszary powiatów:

gliwicki, tarnogórski

oraz miast na prawach powiatu:

25.02.2019

Bytom, Gliwice, Zabrze.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KATOWICE.

OKRĘG WYBORCZY NR 30 – część województwa śląskiego obejmująca

obszary powiatów:

mikołowski, raciborski, rybnicki, wodzisławski

oraz miast na prawach powiatu:

Jastrzębie-Zdrój, Rybnik, Żory.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BIELSKO-BIAŁA.

OKRĘG WYBORCZY NR 31 – część województwa śląskiego obejmująca

obszar powiatu:

bieruńsko-lędziński

oraz miast na prawach powiatu:

Chorzów, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice

Śląskie, Świętochłowice, Tychy.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KATOWICE.

OKRĘG WYBORCZY NR 32 – część województwa śląskiego obejmująca

obszary powiatów:

będziński, zawierciański

oraz miast na prawach powiatu:

Dąbrowa Górnicza, Jaworzno, Sosnowiec.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KATOWICE.

OKRĘG WYBORCZY NR 33 – województwo świętokrzyskie

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 16.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KIELCE.

OKRĘG WYBORCZY NR 34 – część województwa warmińsko-mazurskiego

obejmująca obszary powiatów:

bartoszycki, braniewski, działdowski, elbląski, iławski, lidzbarski, nowomiejski,

ostródzki

oraz miasta na prawach powiatu:

25.02.2019

Elbląg.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: ELBLĄG.

OKRĘG WYBORCZY NR 35 – część województwa warmińsko-mazurskiego

obejmująca obszary powiatów:

ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, nidzicki, olecki, olsztyński, piski,

szczycieński, węgorzewski

oraz miasta na prawach powiatu:

Olsztyn.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: OLSZTYN.

OKRĘG WYBORCZY NR 36 – część województwa wielkopolskiego

obejmująca obszary powiatów:

gostyński, jarociński, kaliski, kępiński, kościański, krotoszyński, leszczyński,

ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski, rawicki

oraz miast na prawach powiatu:

Kalisz, Leszno.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KALISZ.

OKRĘG WYBORCZY NR 37 – część województwa wielkopolskiego

obejmująca obszary powiatów:

gnieźnieński, kolski, koniński, słupecki, średzki, śremski, turecki, wrzesiński

oraz miasta na prawach powiatu:

Konin.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KONIN.

OKRĘG WYBORCZY NR 38 – część województwa wielkopolskiego

obejmująca obszary powiatów:

chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, grodziski, międzychodzki, nowotomyski,

obornicki, pilski, szamotulski, wągrowiecki, wolsztyński, złotowski.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: PIŁA.

25.02.2019

OKRĘG WYBORCZY NR 39 – część województwa wielkopolskiego

obejmująca obszar powiatu:

poznański

oraz miasta na prawach powiatu:

Poznań.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: POZNAŃ.

OKRĘG WYBORCZY NR 40 – część województwa zachodniopomorskiego

obejmująca obszary powiatów:

białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, koszaliński, sławieński,

szczecinecki, świdwiński, wałecki

oraz miasta na prawach powiatu:

Koszalin.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KOSZALIN.

OKRĘG WYBORCZY NR 41 – część województwa zachodniopomorskiego

obejmująca obszary powiatów:

goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki,

stargardzki

oraz miast na prawach powiatu:

Szczecin, Świnoujście.

Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12.

Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SZCZECIN.

25.02.2019

Załącznik nr 2

WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Województwo dolnośląskie

OKRĘG WYBORCZY NR 1 – obejmujący obszary powiatów:

bolesławiecki, lubański, lwówecki, zgorzelecki.

OKRĘG WYBORCZY NR 2 – obejmujący obszary powiatów:

jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, złotoryjski

oraz miasta na prawach powiatu:

Jelenia Góra.

OKRĘG WYBORCZY NR 3 – obejmujący obszary powiatów:

głogowski, legnicki, lubiński, polkowicki

oraz miasta na prawach powiatu:

Legnica.

OKRĘG WYBORCZY NR 4 – obejmujący obszary powiatów:

świdnicki, wałbrzyski

oraz miasta na prawach powiatu:

Wałbrzych.

OKRĘG WYBORCZY NR 5 – obejmujący obszary powiatów:

dzierżoniowski, kłodzki, ząbkowicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 6 – obejmujący obszary powiatów:

górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski,

wrocławski.

OKRĘG WYBORCZY NR 7 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu Wrocław:

Bieńkowice, Biskupin – Sępolno – Dąbie – Bartoszowice, Borek, Brochów, Gaj,

Gajowice, Grabiszyn – Grabiszynek, Huby, Jagodno, Klecina, Krzyki – Partynice,

Księże, Oporów, Plac Grunwaldzki, Powstańców Śląskich, Przedmieście Oławskie,

Przedmieście Świdnickie, Stare Miasto, Tarnogaj, Wojszyce – Ołtaszyn, Zacisze –

Zalesie – Szczytniki.

OKRĘG WYBORCZY NR 8 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu Wrocław:

Gądów – Popowice Pd, Jerzmanowo – Jarnołtów – Strachowice – Osiniec,

Karłowice – Różanka, Kleczków, Kowale, Kużniki, Leśnica, Lipa Piotrowska,

25.02.2019

Maślice, Muchobór Mały, Muchobór Wielki, Nadodrze, Nowy Dwór, Ołbin,

Osobowice – Rędzin, Pawłowice, Pilczyce – Kozanów – Popowice, Polanowice –

Poświętne – Ligota, Pracze Odrzańskie, Psie Pole – Zawidawie, Sołtysowice,

Swojczyce – Strachocin – Wojnów, Szczepin, Świniary, Widawa, Żerniki.

Województwo kujawsko-pomorskie

OKRĘG WYBORCZY NR 9 – obejmujący obszary powiatów:

bydgoski, świecki, tucholski

oraz miasta na prawach powiatu:

Bydgoszcz.

OKRĘG WYBORCZY NR 10 – obejmujący obszary powiatów:

inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, żniński.

OKRĘG WYBORCZY NR 11 – obejmujący obszary powiatów:

chełmiński, toruński

oraz miasta na prawach powiatu:

Toruń.

OKRĘG WYBORCZY NR 12 – obejmujący obszary powiatów:

brodnicki, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, rypiński, wąbrzeski

oraz miasta na prawach powiatu:

Grudziądz.

OKRĘG WYBORCZY NR 13 – obejmujący obszary powiatów:

aleksandrowski, lipnowski, radziejowski, włocławski

oraz miasta na prawach powiatu:

Włocławek.

Województwo lubelskie

OKRĘG WYBORCZY NR 14 – obejmujący obszary powiatów:

lubartowski, łukowski, opolski, puławski, rycki.

OKRĘG WYBORCZY NR 15 – obejmujący obszary powiatów:

janowski, kraśnicki, lubelski, łęczyński, świdnicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 16 – obejmujący obszar miasta na prawach powiatu:

Lublin.

OKRĘG WYBORCZY NR 17 – obejmujący obszary powiatów:

bialski, parczewski, radzyński

oraz miasta na prawach powiatu:

25.02.2019

Biała Podlaska.

OKRĘG WYBORCZY NR 18 – obejmujący obszary powiatów:

chełmski, krasnostawski, włodawski

oraz miasta na prawach powiatu:

Chełm.

OKRĘG WYBORCZY NR 19 – obejmujący obszary powiatów:

biłgorajski, hrubieszowski, tomaszowski, zamojski

oraz miasta na prawach powiatu:

Zamość.

Województwo lubuskie

OKRĘG WYBORCZY NR 20 – obejmujący obszary powiatów:

krośnieński, świebodziński, zielonogórski

oraz miasta na prawach powiatu:

Zielona Góra.

OKRĘG WYBORCZY NR 21 – obejmujący obszary powiatów:

gorzowski, międzyrzecki, strzelecko-drezdenecki, słubicki, sulęciński

oraz miasta na prawach powiatu:

Gorzów Wielkopolski.

OKRĘG WYBORCZY NR 22 – obejmujący obszary powiatów:

nowosolski, wschowski, żagański, żarski.

Województwo łódzkie

OKRĘG WYBORCZY NR 23 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu Łódź:

Osiedle Bałuty Zachodnie, Osiedle Bałuty – Centrum, Osiedle Bałuty – Doły,

Osiedle im. Józefa Montwiłła – Mireckiego, Osiedle Julianów – Marysin – Rogi,

Osiedle Karolew – Retkinia Wschód, Osiedle Katedralna, Osiedle Koziny, Osiedle

Lublinek – Pienista, Osiedle Łagiewniki, Osiedle Nad Nerem, Osiedle Radogoszcz,

Osiedle Retkinia Zachód – Smulsko, Osiedle Stare Polesie, Osiedle Śródmieście –

Wschód, Osiedle Teofilów – Wielkopolska, Osiedle Zdrowie – Mania, Osiedle

Złotno.

OKRĘG WYBORCZY NR 24 – obejmujący obszary powiatów:

brzeziński, łódzki wschodni

oraz część obszaru miasta na prawach powiatu Łódź:

25.02.2019

Osiedle Andrzejów, Osiedle Chojny, Osiedle Chojny – Dąbrowa, Osiedle Dolina

Łódki, Osiedle Górniak, Osiedle Mileszki, Osiedle Nowosolna, Osiedle Nr 33,

Osiedle Olechów – Janów, Osiedle Piastów – Kurak, Osiedle Rokicie, Osiedle

Ruda, Osiedle Stary Widzew, Osiedle Stoki, Osiedle Widzew-Wschód, Osiedle

Wiskitno, Osiedle Wzniesień Łódzkich, Osiedle Zarzew.

OKRĘG WYBORCZY NR 25 – obejmujący obszary powiatów:

kutnowski, łęczycki, łowicki, poddębicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 26 – obejmujący obszary powiatów:

łaski, pabianicki, zgierski.

OKRĘG WYBORCZY NR 27 – obejmujący obszary powiatów:

pajęczański, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski.

OKRĘG WYBORCZY NR 28 – obejmujący obszary powiatów:

bełchatowski, piotrkowski, radomszczański

oraz miasta na prawach powiatu:

Piotrków Trybunalski.

OKRĘG WYBORCZY NR 29 – obejmujący obszary powiatów:

opoczyński, rawski, skierniewicki, tomaszowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Skierniewice.

Województwo małopolskie

OKRĘG WYBORCZY NR 30 – obejmujący obszary powiatów:

chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 31 – obejmujący obszary powiatów:

krakowski, miechowski, olkuski.

OKRĘG WYBORCZY NR 32 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu

Kraków:

Dzielnica II, Dzielnica III, Dzielnica IV, Dzielnica XIV, Dzielnica XV, Dzielnica

XVI, Dzielnica XVII, Dzielnica XVIII.

OKRĘG WYBORCZY NR 33 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu

Kraków:

25.02.2019

Dzielnica I, Dzielnica V, Dzielnica VI, Dzielnica VII, Dzielnica VIII, Dzielnica IX,

Dzielnica X, Dzielnica XI, Dzielnica XII, Dzielnica XIII.

OKRĘG WYBORCZY NR 34 – obejmujący obszary powiatów:

bocheński, brzeski, proszowicki, wielicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 35 – obejmujący obszary powiatów:

dąbrowski, tarnowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Tarnów.

OKRĘG WYBORCZY NR 36 – obejmujący obszary powiatów:

limanowski, nowotarski, tatrzański.

OKRĘG WYBORCZY NR 37 – obejmujący obszary powiatów:

gorlicki, nowosądecki

oraz miasta na prawach powiatu:

Nowy Sącz.

Województwo mazowieckie

OKRĘG WYBORCZY NR 38 – obejmujący obszary powiatów:

gostyniński, płocki, sierpecki, sochaczewski, żyrardowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Płock.

OKRĘG WYBORCZY NR 39 – obejmujący obszary powiatów:

ciechanowski, mławski, płoński, przasnyski, żuromiński.

OKRĘG WYBORCZY NR 40 – obejmujący obszary powiatów:

legionowski, nowodworski, warszawski zachodni, wołomiński.

OKRĘG WYBORCZY NR 41 – obejmujący obszary powiatów:

grodziski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 42 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu

Warszawa:

Praga Południe, Praga Północ, Rembertów, Targówek, Wesoła.

OKRĘG WYBORCZY NR 43 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu

Warszawa:

Mokotów, Ursynów, Wawer, Wilanów.

25.02.2019

OKRĘG WYBORCZY NR 44 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu

Warszawa:

Białołęka, Bielany, Śródmieście, Żoliborz.

OKRĘG WYBORCZY NR 45 – obejmujący część obszaru miasta na prawach

powiatu

Warszawa:

Bemowo, Ochota, Ursus, Włochy, Wola.

OKRĘG WYBORCZY NR 46 – obejmujący obszary powiatów:

makowski, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, wyszkowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Ostrołęka.

OKRĘG WYBORCZY NR 47 – obejmujący obszary powiatów:

garwoliński, miński, węgrowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 48 – obejmujący obszary powiatów:

łosicki, siedlecki, sokołowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Siedlce.

OKRĘG WYBORCZY NR 49 – obejmujący obszary powiatów:

białobrzeski, grójecki, kozienicki, przysuski.

OKRĘG WYBORCZY NR 50 – obejmujący obszary powiatów:

lipski, radomski, szydłowiecki, zwoleński

oraz miasta na prawach powiatu:

Radom.

Województwo opolskie

OKRĘG WYBORCZY NR 51 – obejmujący obszary powiatów:

brzeski, kluczborski, namysłowski, nyski, prudnicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 52 – obejmujący obszar powiatu:

opolski

oraz miasta na prawach powiatu:

Opole.

OKRĘG WYBORCZY NR 53 – obejmujący obszary powiatów:

głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, krapkowicki, oleski, strzelecki.

25.02.2019

Województwo podkarpackie

OKRĘG WYBORCZY NR 54 – obejmujący obszary powiatów:

leżajski, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski

oraz miasta na prawach powiatu:

Tarnobrzeg.

OKRĘG WYBORCZY NR 55 – obejmujący obszary powiatów:

dębicki, kolbuszowski, mielecki, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 56 – obejmujący obszary powiatów:

łańcucki, rzeszowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Rzeszów.

OKRĘG WYBORCZY NR 57 – obejmujący obszary powiatów:

brzozowski, jasielski, krośnieński

oraz miasta na prawach powiatu:

Krosno.

OKRĘG WYBORCZY NR 58 – obejmujący obszary powiatów:

bieszczadzki, jarosławski, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki

oraz miasta na prawach powiatu:

Przemyśl.

Województwo podlaskie

OKRĘG WYBORCZY NR 59 – obejmujący obszary powiatów:

augustowski, grajewski, kolneński, łomżyński, moniecki, sejneński, suwalski,

zambrowski

oraz miast na prawach powiatu:

Łomża i Suwałki.

OKRĘG WYBORCZY NR 60 – obejmujący obszary powiatów:

białostocki, sokólski

oraz miasta na prawach powiatu:

Białystok.

OKRĘG WYBORCZY NR 61 – obejmujący obszary powiatów:

bielski, hajnowski, siemiatycki, wysokomazowiecki.

Województwo pomorskie

OKRĘG WYBORCZY NR 62 – obejmujący obszary powiatów:

25.02.2019

lęborski, słupski, wejherowski

oraz miasta na prawach powiatu:

Słupsk.

OKRĘG WYBORCZY NR 63 – obejmujący obszary powiatów:

bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski.

OKRĘG WYBORCZY NR 64 – obejmujący obszar powiatu:

pucki

oraz miasta na prawach powiatu:

Gdynia.

OKRĘG WYBORCZY NR 65 – obejmujący obszary miast na prawach powiatu:

Gdańsk, Sopot.

OKRĘG WYBORCZY NR 66 – obejmujący obszary powiatów:

gdański, starogardzki, tczewski.

OKRĘG WYBORCZY NR 67 – obejmujący obszary powiatów:

kwidzyński, malborski, nowodworski, sztumski.

Województwo śląskie

OKRĘG WYBORCZY NR 68 – obejmujący obszary powiatów:

częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 69 – obejmujący obszar miasta na prawach powiatu:

Częstochowa.

OKRĘG WYBORCZY NR 70 – obejmujący obszary powiatów:

gliwicki, tarnogórski

oraz miasta na prawach powiatu:

Gliwice.

OKRĘG WYBORCZY NR 71 – obejmujący obszary miast na prawach powiatu:

Bytom, Zabrze.

OKRĘG WYBORCZY NR 72 – obejmujący obszary powiatów:

raciborski, wodzisławski

oraz miast na prawach powiatu:

Jastrzębie-Zdrój, Żory.

OKRĘG WYBORCZY NR 73 – obejmujący obszary powiatów:

mikołowski, rybnicki

oraz miasta na prawach powiatu:

25.02.2019

Rybnik.

OKRĘG WYBORCZY NR 74 – obejmujący obszar miast na prawach powiatu:

Chorzów, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice.

OKRĘG WYBORCZY NR 75 – obejmujący obszar powiatu:

bieruńsko-lędziński

oraz miast na prawach powiatu:

Mysłowice, Tychy.

OKRĘG WYBORCZY NR 76 – obejmujący obszary powiatów:

będziński, zawierciański

oraz miasta na prawach powiatu:

Dąbrowa Górnicza.

OKRĘG WYBORCZY NR 77 – obejmujący obszary miast na prawach powiatu:

Jaworzno, Sosnowiec.

OKRĘG WYBORCZY NR 78 – obejmujący obszary powiatów:

bielski, pszczyński

oraz miasta na prawach powiatu:

Bielsko-Biała.

OKRĘG WYBORCZY NR 79 – obejmujący obszary powiatów:

cieszyński, żywiecki.

OKRĘG WYBORCZY NR 80 – obejmujący obszar miasta na prawach powiatu:

Katowice.

Województwo świętokrzyskie

OKRĘG WYBORCZY NR 81 – obejmujący obszary powiatów:

buski, jędrzejowski, kazimierski, konecki, pińczowski, staszowski, włoszczowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 82 – obejmujący obszary powiatów:

opatowski, ostrowiecki, sandomierski, skarżyski, starachowicki.

OKRĘG WYBORCZY NR 83 – obejmujący obszar powiatu:

kielecki

oraz miasta na prawach powiatu:

Kielce.

Województwo warmińsko-mazurskie

OKRĘG WYBORCZY NR 84 – obejmujący obszary powiatów:

bartoszycki, braniewski, elbląski, lidzbarski

25.02.2019

oraz miasta na prawach powiatu:

Elbląg.

OKRĘG WYBORCZY NR 85 – obejmujący obszary powiatów:

działdowski, iławski, nowomiejski, ostródzki.

OKRĘG WYBORCZY NR 86 – obejmujący obszary powiatów:

nidzicki, olsztyński, szczycieński.

oraz miasta na prawach powiatu:

Olsztyn.

OKRĘG WYBORCZY NR 87 – obejmujący obszary powiatów:

ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, olecki, piski, węgorzewski.

Województwo wielkopolskie

OKRĘG WYBORCZY NR 88 – obejmujący obszary powiatów:

chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki, złotowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 89 – obejmujący obszary powiatów:

grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, szamotulski, wolsztyński.

OKRĘG WYBORCZY NR 90 – obejmujący obszar powiatu:

poznański.

OKRĘG WYBORCZY NR 91 – obejmujący obszar miasta na prawach powiatu:

Poznań.

OKRĘG WYBORCZY NR 92 – obejmujący obszary powiatów:

gnieźnieński, słupecki, średzki, śremski, wrzesiński.

OKRĘG WYBORCZY NR 93 – obejmujący obszary powiatów:

kolski, koniński, turecki

oraz miasta na prawach powiatu:

Konin.

OKRĘG WYBORCZY NR 94 – obejmujący obszary powiatów:

gostyński, kościański, leszczyński, rawicki

oraz miasta na prawach powiatu:

Leszno.

OKRĘG WYBORCZY NR 95 – obejmujący obszary powiatów:

kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski.

OKRĘG WYBORCZY NR 96 – obejmujący obszary powiatów:

jarociński, kaliski, pleszewski

25.02.2019

oraz miasta na prawach powiatu:

Kalisz.

Województwo zachodniopomorskie

OKRĘG WYBORCZY NR 97 – obejmujący obszar powiatu:

policki

oraz miasta na prawach powiatu:

Szczecin.

OKRĘG WYBORCZY NR 98 – obejmujący obszary powiatów:

goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, pyrzycki,

stargardzki

oraz miasta na prawach powiatu:

Świnoujście.

OKRĘG WYBORCZY NR 99 – obejmujący obszary powiatów:

białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, świdwiński, wałecki.

OKRĘG WYBORCZY NR 100 – obejmujący obszary powiatów:

koszaliński, sławieński, szczecinecki

oraz miasta na prawach powiatu:

Koszalin.

25.02.2019

Załącznik nr 3

WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH W WYBORACH DO PARLAMENTU

EUROPEJSKIEGO

OKRĘG WYBORCZY NR 1 obejmuje obszar województwa pomorskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Gdańsk.

OKRĘG WYBORCZY NR 2 obejmuje obszar województwa

kujawsko-pomorskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Bydgoszcz.

OKRĘG WYBORCZY NR 3 obejmuje obszar województwa podlaskiego

i województwa warmińsko-mazurskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Olsztyn.

OKRĘG WYBORCZY NR 4 obejmuje obszar części województwa

mazowieckiego: m. st. Warszawy oraz powiatów: grodziskiego, legionowskiego,

nowodworskiego, otwockiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, warszawskiego

zachodniego i wołomińskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Warszawa.

OKRĘG WYBORCZY NR 5 obejmuje obszar części województwa

mazowieckiego: powiatów – ciechanowskiego, gostynińskiego, mławskiego,

płockiego, płońskiego, przasnyskiego, sierpeckiego, sochaczewskiego,

żuromińskiego, żyrardowskiego, białobrzeskiego, grójeckiego, kozienickiego,

lipskiego, przysuskiego, radomskiego, szydłowieckiego, zwoleńskiego,

garwolińskiego, łosickiego, makowskiego, mińskiego, ostrołęckiego,

ostrowskiego, pułtuskiego, siedleckiego, sokołowskiego, węgrowskiego,

wyszkowskiego oraz miast na prawach powiatu – Płock, Radom, Ostrołęka

i Siedlce.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Warszawa.

OKRĘG WYBORCZY NR 6 obejmuje obszar województwa łódzkiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Łódź.

OKRĘG WYBORCZY NR 7 obejmuje obszar województwa wielkopolskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Poznań.

OKRĘG WYBORCZY NR 8 obejmuje obszar województwa lubelskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Lublin.

OKRĘG WYBORCZY NR 9 obejmuje obszar województwa podkarpackiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Rzeszów.

25.02.2019

OKRĘG WYBORCZY NR 10 obejmuje obszar województwa małopolskiego

i województwa świętokrzyskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Kraków.

OKRĘG WYBORCZY NR 11 obejmuje obszar województwa śląskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Katowice.

OKRĘG WYBORCZY NR 12 obejmuje obszar województwa dolnośląskiego

i województwa opolskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Wrocław.

OKRĘG WYBORCZY NR 13 obejmuje obszar województwa lubuskiego

i województwa zachodniopomorskiego.

Siedziba okręgowej komisji wyborczej – Gorzów Wielkopolski.

25.02.2019