Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/7

Opracowano na podstawie t.j.

Dz. U. z 2015 r. poz. 620,

z 2016 r. poz. 1948.

U S T A W A

z dnia 7 maja 1999 r.

[o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego]

wejdzie w życie z dn. 1.03.2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948).

Rozdział 1

Przepisy ogólne

[Art. 1. 1. Ustawa normuje odpowiedzialność majątkową funkcjonariuszy

Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży

Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego

i Centralnego Biura Antykorupcyjnego za szkody wyrządzone przez nich, wskutek

niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych, w mieniu

Skarbu Państwa znajdującym się w dyspozycji organu lub jednostek organizacyjnych

podległych, podporządkowanych albo nadzorowanych przez ministrów właściwych

do spraw wewnętrznych, do spraw finansów publicznych, Ministra Obrony

Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby

Wywiadu Wojskowego i Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) funkcjonariuszu – należy przez to rozumieć: policjanta, funkcjonariusza Straży

Granicznej, funkcjonariusza Służby Celnej, funkcjonariusza Biura Ochrony

2017-02-21

©Telksinoe s. 2/7

Rządu, strażaka Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariusza Służby

Więziennej, funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego

oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

2) uposażeniu przysługującym funkcjonariuszowi – należy przez to rozumieć

uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne

funkcjonariuszowi w dniu wyrządzenia szkody, a w przypadku szkody powstałej

po rozwiązaniu stosunku służbowego – należne w dniu zwolnienia ze służby.]

art. 1 wejdzie w

Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Biura Ochrony Rządu, życie z dn.

1.03.2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948).

Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby

Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego za szkody

wyrządzone przez nich, wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania

obowiązków służbowych, w mieniu Skarbu Państwa znajdującym się

w dyspozycji organu lub jednostek organizacyjnych podległych,

podporządkowanych albo nadzorowanych przez ministrów właściwych do

spraw wewnętrznych, do spraw finansów publicznych, Ministra Obrony

Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, Szefa Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego i Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) funkcjonariuszu – należy przez to rozumieć: policjanta, funkcjonariusza

Straży Granicznej, funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej,

funkcjonariusza Biura Ochrony Rządu, strażaka Państwowej Straży

Pożarnej, funkcjonariusza Służby Więziennej, funkcjonariusza Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

2) uposażeniu przysługującym funkcjonariuszowi – należy przez to rozumieć

uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne

funkcjonariuszowi w dniu wyrządzenia szkody, a w przypadku szkody

2017-02-21

©Telksinoe s. 3/7

powstałej po rozwiązaniu stosunku służbowego – należne w dniu zwolnienia ze służby.>

Rozdział 2

Zasady odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza

Art. 2. Funkcjonariusz, który wskutek niewykonania lub nienależytego

wykonania obowiązków służbowych ze swojej winy wyrządził szkodę w mieniu,

o którym mowa w art. 1 ust. 1, ponosi odpowiedzialność majątkową w granicach

rzeczywistej straty i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania,

chociażby wynikająca z niego szkoda powstała po rozwiązaniu stosunku służbowego.

Art. 3. Organy lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, obowiązane są

wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność funkcjonariusza oraz

wysokość wyrządzonej szkody.

Art. 4. Funkcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za szkodę:

1) w takim zakresie, w jakim organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1,

albo inna osoba przyczyniły się do powstania szkody lub jej zwiększenia;

2) wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.

Art. 5. W razie wyrządzenia nieumyślnie szkody przez kilku funkcjonariuszy,

każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody, stosownie do przyczynienia

się do niej i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy

i przyczynienia się poszczególnych funkcjonariuszy do powstania szkody,

odpowiadają oni w częściach równych.

Art. 6. 1. Funkcjonariusz odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną nieumyślnie

jest obowiązany do zapłaty odszkodowania w wysokości wyrządzonej szkody,

jednak odszkodowanie nie może przewyższać kwoty trzymiesięcznego uposażenia

przysługującego funkcjonariuszowi.

2. Za zgodą organu lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, naprawienie

szkody przez funkcjonariusza może nastąpić poprzez przywrócenie stanu

poprzedniego w całości, jeżeli nie narusza to interesu Skarbu Państwa.

Art. 7. 1. Jeżeli naprawienie szkody wyrządzonej nieumyślnie następuje na

podstawie ugody między organem lub jednostką, o których mowa w art. 1 ust. 1,

2017-02-21

©Telksinoe s. 4/7

a funkcjonariuszem, który wyrządził szkodę, wysokość odszkodowania może być

obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności

stopnia winy funkcjonariusza i jego stosunku do obowiązków służbowych.

2. Przy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w ust. 1, wysokość

odszkodowania może być także obniżona przez sąd pracy; dotyczy to również

przypadku, gdy naprawienie szkody następuje na podstawie ugody sądowej.

3. W razie niewykonania przez funkcjonariusza ugody, o której mowa w ust. 1,

podlega ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po

nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.

Art. 8. Jeżeli funkcjonariusz umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej

naprawienia w pełnej wysokości.

Art. 9. 1. W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza

przy wykonywaniu obowiązków służbowych, wyłącznie obowiązany do naprawienia

szkody, na zasadach określonych przepisami Kodeksu cywilnego, jest Skarb Państwa

reprezentowany przez organ lub jednostkę, o których mowa w art. 1 ust. 1, w których

funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrządzenia szkody.

2. Funkcjonariusz ponosi przewidzianą w przepisach ustawy odpowiedzialność

wobec Skarbu Państwa, który naprawił szkodę, o której mowa w ust. 1.

Rozdział 3

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym funkcjonariuszowi

Art. 10. 1. Funkcjonariusz odpowiada, z zastrzeżeniem art. 2, w pełnej

wysokości za szkodę w mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo

wyliczenia się, zwanym dalej „mieniem powierzonym”.

2. Funkcjonariusz może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu

powierzonym, jeżeli wykaże, że powstała ona z przyczyn od niego niezależnych,

a w szczególności wskutek niezapewnienia przez właściwą jednostkę organizacyjną

warunków umożliwiających prawidłowe zabezpieczenie powierzonego mienia.

3. Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1,

każdy w zakresie swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, zasady

i tryb powierzania funkcjonariuszom mienia, o którym mowa w ust. 1.

2017-02-21

©Telksinoe s. 5/7

Art. 11. 1. Na zasadach określonych w art. 10 funkcjonariusze mogą przyjąć

wspólną odpowiedzialność majątkową za mienie powierzone im łącznie. Podstawą

łącznego powierzenia mienia jest umowa o wspólnej odpowiedzialności majątkowej,

zawarta, pod rygorem nieważności, na piśmie przez funkcjonariuszy z kierownikiem

jednostki organizacyjnej, w której dyspozycji znajduje się powierzone mienie.

2. Funkcjonariusze ponoszący wspólną odpowiedzialność majątkową

odpowiadają w częściach określonych w umowie, a jeżeli umowa nie określa tych

części – w częściach równych.

3. W razie ustalenia, że szkoda w całości albo w części została spowodowana

przez niektórych funkcjonariuszy, za całość szkody albo za stosowną jej część

odpowiadają tylko sprawcy szkody.

4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe zasady i tryb zawierania umowy o wspólnej odpowiedzialności

majątkowej funkcjonariuszy;

2) szczegółowe zasady i tryb łącznego powierzania mienia funkcjonariuszom;

3) szczegółowe warunki wspólnej odpowiedzialności za szkodę w mieniu

powierzonym łącznie funkcjonariuszom.

Art. 12. Do odpowiedzialności określonej w art. 10 i 11 stosuje się odpowiednio przepisy art. 4, 7 i 8.

Rozdział 4

Dochodzenie roszczeń o odszkodowanie

Art. 13. 1. Organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, po stwierdzeniu

zaistnienia szkody, podejmuje niezwłocznie czynności w celu wyjaśnienia

okoliczności i przyczyn jej powstania, ustalenia wysokości szkody oraz osób za nią odpowiedzialnych.

2. W przypadku ustalenia, że szkoda powstała z winy funkcjonariusza, organ

lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, mogą:

1) wezwać funkcjonariusza do dobrowolnej zapłaty odszkodowania

w wyznaczonym terminie lub złożenia w takim terminie pisemnego zobowiązania do jego zapłaty;

2) zawrzeć z funkcjonariuszem pisemną ugodę, o której mowa w art. 7 ust. 1;

2017-02-21

3) odstąpić od dochodzenia naprawienia szkody wyrządzonej nieumyślnie,

w przypadku gdy:

a) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu nie uzyska się

odszkodowania w kwocie co najmniej równoważącej przewidywane koszty jego dochodzenia i egzekucji,

b) zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej lub

materialnej funkcjonariusza odpowiedzialnego za szkodę i pozwala na to interes Skarbu Państwa,

c) w związku z wyrządzoną szkodą funkcjonariusz poniósł odpowiedzialność

karną, dyscyplinarną lub za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,

a wymierzona kara stanowi wystarczającą dolegliwość.

3. Ustalenie wysokości szkody, dochodzenie roszczeń o odszkodowanie oraz

podejmowanie innych czynności i decyzji w tych sprawach należy do właściwości

organu lub kierownika jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1.

4. Jeżeli sprawcą szkody jest organ lub kierownik jednostki, o których mowa

w art. 1 ust. 1, uprawnienia określone w ust. 3 przysługują bezpośredniemu

przełożonemu.

Art. 13a. 1. Należność stanowiąca odszkodowanie może być, na wniosek

funkcjonariusza odpowiedzialnego za szkodę, umorzona w całości lub części, a jej

spłata odroczona lub rozłożona na raty, jeżeli okoliczności, o których mowa w art. 13

ust. 2 pkt 3 lit. b i c, zaistniały lub zostały ujawnione po ustaleniu tej należności.

2. Umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty należności następuje

w drodze umowy zawartej z funkcjonariuszem. Przepisy art. 13 ust. 3 i 4 stosuje się

odpowiednio.

Art. 14. 1. Do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej

przez funkcjonariusza stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu

czternastego Kodeksu pracy.

2. W razie wyrządzenia przez funkcjonariusza szkody osobie trzeciej, terminy

przedawnienia liczą się od zaspokojenia roszczenia tej osoby.

Art. 15. Spory dotyczące odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy

rozpoznają sądy pracy oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.

2017-02-21

Rozdział 5

Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

Art. 16. (pominięty)1)

Art. 17. (pominięty)1)

Art. 18. (pominięty)1)

Art. 19. Do spraw o odszkodowanie wszczętych i niezakończonych przed

dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że zostanie

zawarta ugoda.

Art. 20. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do

odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy za szkody wyrządzone przez nich

wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych

stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Art. 21. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia2).

Zamieszczony w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia

2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odpowiedzialności majątkowej

funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej

Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura

Antykorupcyjnego (Dz. U. poz. 620).

Ustawa została ogłoszona w dniu 19 czerwca 1999 r.

2017-02-21